T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... -(T.C. ...)
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Kooperatifin, Kayseri ili, ... ilçesinde faaliyet gösteren bir konut yapı kooperatifi olup, muhtelif arsa sahipleri ile yapılmış kat karşılığı sözleşmeler ile edindiği 12 adet blokta kendi ortakları için 485 konut, arsa sahipleri için 205 konut olmak üzere toplam 790 adet konut ile tamamı arsa sahiplerine ait olmak üzere 34 adet işyerinden oluşan inşaatları üstlenmiş ve fiilen 2007 yılından itibaren inşaatlara devam etmekte olduğunu, davacı Kooperatifin yüklendiği konutların tamamının aynı anda teslimi mümkün olmadığından konutlar tamamlandıkça ortaklarına teslim ve teslim tarihindeki konut kesin maliyet bedellerinin tahsil edilebilmesinin yanında konutunu teslim alanlarla inşaatı devam eden ortaklar arasındaki eşitliğin de sağlanabilmesine yönelik olarak ilgili bakanlığın onayı alınarak kooperatifin ... tarihli genel kurulunda ortakların kabulü ile birlikte değiştirilerek uygulamaya konulmuş olduğunu, davacı ilk olarak ortaklarına ait 3 bloktaki 177 adet daireyi tamamlayarak kat mülkiyet tapuları ile birlikte 2011 yılında teslim etmiş olduğunu, teslim edilen 177 konut ile ilgili kooperatifin değişen ana sözleşmesinin konutların erken teslimini düzenleyen 61/e maddesinde yer alan; “ Tüm konutların yapımı tamamlanmadan önce kura neticesinde kendisine konutu tahsis edilmiş ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyeti tapusunu alarak ortaklıktan ayrılmak istemesi halinde tamamlanmış ve tahsis edilmiş konutların kesin maliyet bedeli belirlenerek tapusu verilebilir. Söz konusu konutlar için kesin maliyet bedeli yukarıdaki fıkralarda belirlenen esaslara uyulması ve (C) fıkrasında yer alan kıymet takdirinin tüm konutlar için hazırlanmış proje esas alınarak belirlenmesi suretiyle hesap edilir. Bu şekilde konutunu almak isteyen ortaklardan ileride çıkabilecek ve tüm ortaklara yansıtılması gereken müşterek giderler ile erken konut teslimi ile sağlanan faydanın karşılığı olarak konutun teslim tarihindeki kesin maliyet bedelinin %10 u ayrıca alınır.’' şeklindeki hükümleri gereği konutları teslim edilen 177 ortak için 2011 yılında konut kesin maliyet bedeli hesapları yapılıp tahsil edilmesi ile birlikte kesin maliyet bedelinin %10 u da tahsil edilerek 177 ortağın kooperatif ile ilişiği kesilmiş olduğunu, davacı tarafından değişen ana sözleşmesinin 61/e maddesi hükmü gereği yapılan bu uygulamaya karşı onlarca üye tarafından yargıya taşınan uyuşmazlıkların tamamı davacı kooperatif lehine sonuçlanıp, Yargıtay denetiminden de geçerek kesinleşmiş ve içtihatlaşmış olduğunu, ( Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi Başkanlığının ... E, ... K - ... E, ... K - ... E, ... K. Ve diğerleri ) devamında geriye kalan 308 ortağa ait konut inşaatlarının tamamlanmasına yönelik olarak ... tarihi baz alınmak sureti ile konut kesin maliyet bedeli hesaplarının yapılıp ortaklara tebliğ edilmesinden sonra davalı kendisine isabet eden borcunu ödemiş olduğunu ancak ilerleyen zaman içerisinde bir kısım ortakların ödeme yapmamaları, bu süreçte azımsanamayacak sayıda ortağın istifası ve ihraçları nedeniyle bunlara yapılan geri ödemelerin ortaya çıkması, ödeme dengesinin bozulması sonucunda devam eden yıllar içerisinde inşaat maliyet artışları, kooperatifin kredi borçlarının, sgk borçlarının ve vergi borçlarının süresinde ödenememesinden kaynaklı ilaveten ortaya çıkan finansman, faiz ve gecikme zammı giderleri ve genel yönetim giderlerinin oluşması ve özellikle kooperatif eski yöneticileri tarafından taşeronlara verilen yüklü tutarlardaki avansların karşılıksız çıkması ve imalata dönüşmemesi nedeni ile inşaatların tamamlanamayacağının anlaşılması üzerine değişen durum ve koşullara uyum sağlamak üzere söz konusu ... tarihi baz alınmak sureti ile yapılmış hesapların güncellenmesi zarureti ortaya çıkmış olduğunu, nitekim kooperatif genel kurulu tarafından kabul edilmiş bir kesin hesap maliyeti olsa dahi değişen durumlar ve geçen zaman içerisinde yeni bir kesin maliyet hesabının belirlenmesinin mümkün olacağına ilişkin Yargıtay... Hukuk Dairesi Başkanlığının ... E, ... K sayılı emsal kararı da bu yöne içtihat etmekte olduğunu, bu konu davalının da davet edildiği davacı kooperatifin ... tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısının 13. gündem maddesinde ortakların bilgisine sunulmuş ve yapılan görüşmeler neticesinde; ‘’ ... tarihli konut kesin maliyet bedeli hesaplarında yer alan maliyet bedelleri dışında, ... tarihinden ... tarihine kadar inşaat maliyet bedellerinin artışına neden olan fiilen gerçekleşmiş her türlü gider ile birlikte gerçekleşmiş olan genel yönetim giderlerini karşılamak üzere yönetim kurulu tarafından güncellenmiş hesapların taahhütlü mektup ile ortakların bilgilendirilmesinden 1(bir) ay sonra başlamak üzere ve 10(on) ay eşit taksitler ile ortakların kalan ödemeleri yapmaları ‘’ oy birliği ile kabul edilmiş olduğunu, ek olarak sunulan söz konusu genel kurul toplantısına ait hazirun cetvelinde görüleceği üzere davalı toplantıya katılmış, alınan kararların iptali yönünde de herhangi bir dava açılmamış ve kararlar kesinleşmiş olduğunu, alınan karar çerçevesinde ve ek olarak sunulan kooperatifin değişen ana sözleşmesinin 61. Maddesinde belirtilen usul ve esaslar dahilinde hazırlanan ve notere onaylattırılan (ek5) olarak sundukları güncellenmiş konut kesin maliyet bedeli hesapları uyarınca, ek olarak sundukları davalıya ait maliyet bedeli hesabı tüm ortaklarla birlikte davalıya ... tarihli PTT taahhütlü mektup listesinde görüleceği üzere ... barkod numarası ile tebliğ edilmiş olduğunu, tebliğden sonra 12 üyenin söz konusu hesaplara itiraz etmeleri üzerine, kooperatif değişen ana sözleşmesinin 61. Maddesinde belirtildiği üzere itirazı yapan üyelerden 1 kişinin temsilci olarak seçilip kooperatife bildirilmesi için davacı tarafından bu üyelere Kayseri ... Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihbar gönderilmiş olduğunu, yapılan ihbarın ardından hesaplara itiraz edenlerin temsilci olarak seçtikleri kooperatif üyesi 1 kişi, hesapları yapan teknik heyetten 1 kişi ve yönetim kurulu üyelerinden 1 kişinin katılımı ile oluşturulan yeni heyetin ... tarihinde yapmış oldukları toplantıda itiraz edilen tüm hususlar tek tek incelenmiş ve itiraz konusu üyelere tebliğ edilmiş olan güncellenmiş kesin maliyet hesaplarının kooperatifin değişen ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığına oybirliği ile karar verilmiş ve hesaplar kesinleşmiştir olduğunu, söz konusu genel kurul kararı uyarınca güncellenen ve kesinleşen hesaplar nedeni ile davalı kendisine çıkartılan 74.422,72-TL tutarlı borcuna karşılık, ek olarak sunulan davalının kooperatife yaptığı ödemelere ilişkin cari hesap ekstresinden görüleceği üzere 39.500,00-TL kısmını ödemiş olup iş bu dava tarihi itibarı ile müvekkile 34.922,72 TL tutarında borcu bulunmakta olduğunu, bununla birlikte söz konusu bedelin geç ödenmesi halinde uygulanacak yaptırımların belirlendiği (EK2) olarak sundukları davacı kooperatifin 14.04.2019 tarihli olağan genel kurul toplantısının 14/b. gündem maddesindeki, geciken taksitlere aylık %1,5 oranı ile gecikme cezası uygulanması yönündeki karar uyarınca iş bu dava tarihi itibarı ile davalının davacıya 6.821,76-TL tutarında ayrıca gecikme cezası borcu bulunmakta olduğunu, yukarıda açıkça arz ve izah edildiği üzere, kesinleşmiş genel kurul kararlarına dayalı olarak büyük bir çoğunluktaki ortakların kendilerine isabet eden güncellenmiş konut maliyet bedellerini eksiksiz ödemelerine rağmen, davalının da içinde yar aldığı bir grup ortağın kendilerine isabet eden ödemeleri hiç yada kısmen yapmamalarından kaynaklı olarak tüm kooperatif ortaklarına ve arsa sahiplerine ait inşaatların tamamlanamaması nedeniyle gerek inşaat maliyetlerinin her geçen gün artmasından kaynaklı olarak, gerekse arsa sahiplerine karşı gecikmelerden kaynaklı ödenecek tazminatlar nedeni ile yükümlülüklerini yerine getiren ve getirmeyen tüm ortakların telafisi güç mağduriyetlerle karılaşacak olmaları özellikle yükümlülüklerini zamanında yerine getirmiş olan ortaklar açısından hakkaniyete aykırı bir durum oluşturacaktır ki bu husus kooperatif ortakları arasındaki hak ve vecibelerdeki eşitlik ilkesini düzenleyen Kooperatifler Kanununun 23. Maddesinin emredici nitelikteki hükmüne açıkça aykırı olup hukuken savunulabilir bir yanı da bulunmamakta olduğunu, Kooperatif genel kurullarında alınan tüm kararlar iptal edilmediği sürece geçerliliğini korur ve bu kararlar da birer sözleşme hükmünde olduğunu, bu itibarla yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalıya karşı davanın açılmasının hak ve vecibelerde eşitliğin sağlanması adına zaruri ve kaçınılmaz olmuş olduğun, arabulucuya başvurulmasına rağmen anlaşma sağlanamadığını belirterek davacı kooperatifin ... tarihli olağan genel kurul toplantısının 13. gündem maddesinde alınmış karar uyarınca, davalının davacıya ödemesi gereken 34.922,72 TL tutarındaki güncellenmiş konut kesin maliyet bedeli alacaklarına istinaden ( fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile) şimdilik 5.000,00 TL’ sinin, ve bu bedelin genel kurulda belirlenen sürede ödenmemesi nedeni ile aynı genel kurulda karara bağlanmış aylık %1,5 oranı ile iş bu davanın açıldığı tarihe kadar işlemiş olan 6.821,76-TL tutarlı gecikme cezası alacaklarına istinaden ( fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile) şimdilik 5.000,00 TL’ sinin, ceman 10.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Her ne kadar davacı açmış olduğu alacak davasında davalıdan borçlu olduğunu iddia etmekte ise de davacının açmış olduğu bu dava haksız olduğunu, davalı ... yaklaşık olarak 15 yıldır davacı kooperatife ortak olduğunu, davalı, davacı kooperatife ortak olduğu tarihten itibaren kooperatife ödemelerini düzenli ve eksiksiz olarak yapmış olduğunu, davalı kooperatif ortaklığından kaynaklanan borçlarını ve edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen aradan geçen 15 yılda davacı kooperatifin davalıya evini teslim edememiş olduğunu, bu süre içerisinde davacı kooperatif, davalı ve diğer kooperatif ortaklarına birden fazla kez güncellenmiş konut kesin hesap maliyetleri çıkararak davalılardan ve diğer kooperatif ortaklarından yüksek miktarlarda para tahsil etmiş olduğunu, davacı kooperatifin davalıya çıkarmış olduğu borcun gerçeği yansıtmamakta olduğunu, Kooperatifler Kanununun hak ve vecibelerde eşitlik ilkesine göre kooperatif ortakları hak ve vecibelerde eşit olduklarını, davacı kooperatif ... tarihli genel kurul toplantısında alınan gündem maddesine istinaden, davalı ve diğer ortaklara güncellenmiş kesin hesap maliyeti çıkarmış olduğunu, güncellenmiş kesin hesap maliyeti O dönem kooperatife ortak herkese eşit bir şekilde bölünmesi gerekirken kooperatifin bazı ortaklarına maliyet yansıtılmayarak, bu ortaklar maliyetlerden muaf tutulmuş olduklarını, Kooperatife ortak olup da çıkarılan kesin hesap maliyetine katlanmayan ortaklar yüzünden, davalıya çıkarılmış olan borç da gerçek borcun çok üzerinde çıkmış olduğunu ayrıca ... tarihli genel kurulda, konutunu erken teslim alarak erken oturmaya başlayan ortaklardan aylık 1000 TL kira alınacağı kararı alınmış olmasına rağmen bu karara uygun olarak kira alacakları talep edilmemiş olduğunu, bu husus da hak ve vecibelerde eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmekte olduğunu, davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı ortaklıktan çıkarma kararında, davacının ödemesi gereken 20.038,00 TL'nin ödenmediği gerekçesiyle ortaklıktan çıkarılması kararı alınmış olup, bu karar henüz kesinleşmemiş olduğunu, bu karar doğrultusunda, davalının borcu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, miktarın dava dilekçesinde belirtildiği gibi 34.922,72 TL konut kesin maliyet bedeli ve aylık %1.5 gecikme cezası olmadığı açık olduğunu, davacı kooperatifin iradesi, kooperatif inşaatlarını bitirmeye yönelik olmadığını, davacı kooperatifin yöneticilerinden ... ve ... kooperatif yöneticiliği yaptıkları 2015 yılından itibaren kooperatifin amacına ulaşması için TTK bağlamında üzerlerine düşen özen yükümlülüklerine aykırı davranmış olduklarını, davacı kooperatifin iradesinin inşaatları tamamlamama yönünde olmasının ispati olarak 2015 yılından jtibaren kooperatife davalı ve diğer ortaklar tarafından yapıları ödemelerle, kooperatifin mevcuduna giren nakit ve diğer kıymetlerin tespitinin yapılarak, yapılan bu ödemelere karşılık kooperatifin amacına ulaşması için davacı kooperatifin hangi inşaat veya işler İçin kimlere ne kadar ödeme yaptığı, yapılan harcamaların gerçeğe uygun olup olmadığı hususlarının da gerektiğinde kooperatif mahallinde keşif yapılarak, mahkemeniz tarafından uygun görülecek bilirkişi veya bilirkişiler marifetiyle tespit edilmesini talep ettiklerini, davacı, dava dilekçesinde kooperatif ortaklarının büyük çoğunluğunun borçlarını yerine getirdiğini ikrar ve kabul etmiş olduğunu, davacı kooperatif, kooperatif ortaklarının büyük çoğunluğundan yüksek miktarlarda para tahsil etmiş olmasına rağmen tahsil edilen yüksek meblağlardaki bu parayı kooperatif iş ve işlemlerine harcayıp harcamadığının tespit edilmesi gerekmekte olduğunu, zira kooperatif inşaatları uzun zamandır ilerlememekte olduğunu, kooperatifte yapı ruhsat süresi biten blokların dahi ruhsat yenileme işlemi yapılmamış vc inşaatların kötü niyetli olarak yapılıp bitirilmemiş olmasından dolayı kooperatifteki bazı boklar çürümeye başlamış olduğunu belirterek hukuki dayanaktan yoksun ve haksız olarak açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif genel kurul kararı uyarınca oluşturulan komisyon tarafından yapılan kesin maliyet hesabı doğrultusunda davalıdan talep edilen kesin maliyet bedeli alacağı ile bu alacağa işletilen gecikme cezasına ilişkindir.
Davacı Kooperatifin Anasözleşme ve tüm Genel Kurul Karar örnekleri Kayseri Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden celbedilmiştir.
Mahkememizce Mali Müşavir ve Kooperatifi konusunda Uzman Bilirkişiden alınan... havale tarihli raporda özetle; Davacı taraf davalıdan konut kesin maliyet talebinde bulunduğu, dosyadaki maliyet raporuna göre davacının davalıdan talep edebileceği bedel 74.422,72 TL olarak hesaplandığı, Mahkemede bu tutatın davalıdan talep edilebileceğin yönünde kanaat oluşması durumunda temerrüt tarihleri ve aylık taksitleri rapor içinde gösterildiği, ancak gerekçeleri raporun hukuki inceleme başlığı altında açıklandığı üzere davacının bu tutarı davalıdan talep edemeyeceği düşünüldüğü, takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mahkemece esas alındığı takdirde Yargıtay ... H.D'nin ... E, ... K sayılı ilamında işaret edildiği üzere, kesin maliyet hesabına göre %10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebileceklerine ilişkin ana sözleşme hükmünün eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde olduğu; kooperatifin tüm inşaatlarının bitmesine müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan konperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talep edebileceği davalının davacı kooperatiften konut alması sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği, ancak davacı kooperatifin inşaatlarının halen devam etmesi nedeniyle şimdilik kesin maliyet yapılamayacağı ve davalıdan kesin maliyet talep edilemeyeceği, bu bakımdan kesin maliyet yönünden davanın erken açıldığının anlaşıldığı, sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça davalıdan kesin maliyet borcundan dolayı alacaklı olunduğu belirtilerek dava açılmış ise de, dava dilekçesi ile inşaatların halen devam ettiğinin belirtildiği görülmüş olup, delillerin toplanmasından sonra bilirkişi heyetinden ... havale tarihli rapor alındığı ve raporda Yargıtay ... H.D.’nin ... E, ... K sayılı ilamı da dikkate alınarak inceleme yapılması ile bu aşamada davanın erken açılmasından kaynaklı davacının alacaklı olmadığının belirtildiği görülmüştür. Yargıtay ... H.D’nin ilgili ilamı gereğince davanın erken açılması nedeni ile davacının bu aşamada alacaklı olmadığı anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan peşin olarak alınan 170,78 TL peşin harçtan mahsubuyla artan bakiye 90,08 TL'nin karar kesinleştiğinde istek ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama boyunca yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde harcanmayan gider avansının ilgililerine iadesine,
6-Davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına.
7-Davalı lehine A.A.Ü.T. Uyarınca 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı....
Katip ...
(e imzalıdır)
Hakim ...
(e imzalıdır)