T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
ASIL DAVA DOSYASINDA:
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/10/2020
BİRLEŞEN, MAHKEMEMİZİN KARAR SAYILI DAVA DOSYASINDA:
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - UETS
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/12/2020
KARAR TARİHİ : 18/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Asıl dava dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkili tarafından 18.09.2020 tarih ve ... ve 18.09.2020 ... numaralı faturalar ile davalı firmadan mısır slaç makinesi ve balya makinesi alındığını, buna ilişkin olarak müvekkilinden toplam 172.500,00 TL tutarında bonolar alındığını, alınan iki adet makinenin ayıplı çıktığını ve ayıplı çıkan makinelerin iade edilmek istendiğini, davalı tarafın bu hususu kabul etmediğini, müvekkilinin sözleşmeden dönme ve cayma hakkını kullandığını, noter kanalıyla ihtar yolladığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, alınan makinelere ilişkin olarak 6502 SK MD 4 uyarınca uygun sözleşme yapılmadığını, davalı tarafça iade talebinin kabul edilmediğini, ayrıca onarım için de servis gelmediğini, ihtarlara rağmen davalı tarafça bonoların iade edilmediğini, davalı şirketin müvekkiline geçersiz v kanuni unsurları eksik sözleşme imzalattığını ve kanunen yasak olmasına rağmen müvekkilinden bono alındığını, bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenlere dayanılarak feshedildiğini, davanın kabulüne, taraflar arasında yapılan sözlü sözleşmenin geçersizliğinin tespitine, bonolar nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, bonoların müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen, Mahkememizin ... Esas - ... Karar Sayılı Dava Dosyasında dava vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili şirketten 2020 yılı Ocak ayında balya makinası satın aldığını ve bu makinenin davacıya 07.03.2020 tarihinde teslim edildiğini, davalının makinayı kullanırken yaklaşık 6 ay kullandıktan sonra yenisiyle değiştirmek istediğini belirtmesi üzerine 29.07.2020 tarihinde davacıya 2. Balya makinası teslim edilip kurulumunun yapıldığını, ayrıca bu 2. Balya makinasına da 16.09.2020 tarihinde servis hizmeti verildiğini, bunların dışında makinanın davalının kullanımından kaynaklanan ufak tefek arızaları içinde davalıya birçok kez servis hizmeti verildiğini, davalıya 29/08/2020 tarihinde mısır slaj makinası satıldığını, davalının her iki makinayı da aylarca ve çok yoğun bir şekilde kullanmasına ve makinalarda hiçbir ayıp olmamasına rağmen kötü niyetli olarak iade etmek istediğini belirtiğini, davalının müvekkiline Kayseri 13. Noterliğinin 23.09.2020 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesini gönderdiğini, müvekkil de cevaben davalıya Kayseri 7. Noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnamesini gönderdiğini, müvekkilin iadeyi kabul etmemesi üzerine, davalı tarafından müvekkil aleyhine Kayseri 1. Tüketici Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit istemli dava açılmış olup, açılan davanın derdest olduğunu, davalının, müvekkilden satın almış olduğu balya makinasının ve mısır slaj makinasının bedelini ödememesi üzerine, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ederek takibi durdurduğundan bahisle itirazın iptali ile takip konusu alacağın tamamının %20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
CEVAP: Asıl dava dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının, müvekkili şirketten ilk kez 2020 yılı Ocak ayında balya makinesi satın aldığını ve bu makinenin davacıya 07.03.2020 tarihinde teslim edildiğini, davacı makineyi kullanırken ayrıca 17.05.2020 tarihinde da servis hizmeti verildiğini ancak davacının bu makineyi yaklaşık 6 ay kullandıktan sonra yenisiyle değiştirmek istediğini belirtesi üzerine 29.07.2020 tarihinde davacıya ikinci balya makinesi teslim edilip kurulumunun yapıldığını, ayrıca ikinci balya makinesine de 16.09.2020 tarihinde servis hizmeti verildiğini, bunların dışında da makinenin davacının kullanımında kaynaklanan ufak tefek arızaları içinde davacıya birçok kez servis hizmeti verildiğini, davacıya satılan mısır slaj makinesinin satışının ise 29.08.2020 tarihinde gerçekleştirildiğini, davacı makineyi kulesini indirmeden nakletmek isterken demiryolu köprüsüne taktığı için fabrikayla irtibata geçilerek yeni parça getirtilip tamir edildiğini ve davacı tarafından kullanıma devam edildiğini, davacının borcunu ödemediği için faturaların zamanında kesilemediğini, davacının bahsettiği senetlerin müvekkilinde bulunmadığını, 30.09.2021 vadeli ve 45.000 TL bedelli senedin davacı tarafça satın alınan makinelerle ilgisi olmadığını, davacının, makineleri aylarca kullanıp iade etmeye çalışmasının ve bu durumu kullanarak başka borçlara ilişkin vermiş olduğu senedin bu makinelerin bedeline saymaya çalışmanın kötü niyetli yaklaşım olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Birleşen, Mahkememizin ... Sayılı Dava Dosyasında davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Tüketici Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit istemli dava açılmış olup açılan davanın derdest olduğunu, bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını, müvekkilinin yasal süresi içerisinde cayma hakkını kullandığını, slaç makinesinin davacıya iade edildiğini, makinelerin ayıptan dolayı kullanılamadığını, ayıplı ürünler olması nedeniyle hasat zamanının geçtiğini müvekkilinin makinaları kullanamadığından büyük zararlar yaşadığını davacının açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ticari defter ve belgeler, dava konusu faturalar, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının, Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, asıl dosyada görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi... Esas sırasına kaydı yapıldığı, Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine de Mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce, dosyanın, davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamak suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor düzenlemesi talep edilmiş olup mahkememize sunulan 18/02/2023 tarihli raporda özetle; Davalının 2020 yılına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdikinin süresinde yapıldığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2' ye uygun olduğu, davaya konu olan silaj ve balya makinalarına ilişkin davacıya düzenlenen faturaların, davacının takip edildiği hesabın borcuna kayıtlı olduğu, faturalar 3 adet olup 90.000,00-TL+60.000,00-TL+3.157,68-TL olmak toplam tutarının 158.157,68-TL olduğu tespit edilmiştir. Faturalara karşılık herhangi bir tahsilat kaydına rastlanmadığı, davaya konu bonolara ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın Makine Mühendisi ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişiye tevdii ile satışa konu ürünler üzerinde inceleme yapılması ile ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ürünlerde sorun olması halinde bulunun davacının kullanımından mı yoksa üretimden mi kaynaklı olduğu, ürünlerdeki ayıbın miktarı, satılan malın ayıplı olması halinde kullanımının tamir ile olup olmayacağı, süresinde ayıp ihbarı olup olmadığı hususları ile taraf beyan ve itirazların değerlendirilmesi hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin Mahkememize sunmuş olduğu 18/03/2024 tarihli raporda özetle; dava konusu tarım makinelerinden Mısır Silaj ve Haşbaylı Balya makinelerinin genel değerlendirmesi yapıldığında, söz konusu her iki makinenin de (Mısır Silaj Makinesi isimsiz) son yıllarda çok hızlı bir şekilde artan herhangi bir AR-GE çalışması yapılmadan yerli üretim olarak ya da Çin'den isimsiz olarak getirilip piyasaya sunulan ürünlerden olduğu, söz konusu bu makinelerin fiyat fayda performans olarak orijinal ürünlerden neredeyse 1/20'si fiyatlara satıldığı, fiyat farkları dosya içeresine sunulan dava konu makinelerin hemen hepsi de aynı işi yapmakla birlikte, arıza yapma, uzun süreli kullanım, dayanıklılık gibi kullanımda farklılıklar ortaya koyduğu, alıcı ve satıcılar dava konusu emsal ürünleri alırken fiyat farkı dolayısıyla benzer arıza veya dayanım sorunlarını yaşayacakları kaçınılmaz olduğu, dosya kapsamında ... tarafından gönderilen CD içeriği incelendiğinde, dava konusu makinelerin çalıştığı, kullanımdan kaynaklı arızalar yaşandığı, ayrıca trafik kazası kaynaklı da servis talebi ve karşılanması yaşandığı, her iki makinenin de kurulumu yapılarak teslim edildiği, ayıplı olması durumunda söz konusu durumun kullanım olarak en kısa sürede ortaya çıkması gerektiği, oysa servis kayıtları incelendiğinde kullanıma bağlı malzemelerden kaynaklandığı, izah edilen nedenlerle söz konusu makinelerin ayıplı olmadığı değerlendirildiği, ürünlerde yaşanan sorunların kullanımdan kaynaklandığı, bu şekilde düşük maliyetli üretimi yapılıp yine işlevsel olarak emsallerine göre çok düşük bedellere satılan makinelerin tamamında meydana gelen arızalar tamir olabilmek de olup, kullanıma bağlı olarak tekrarının da mümkün olduğu, davacı davalıdan aldığı iki adet makinenin ayıplı ayıplı olduğu, bu nedenle borçlu olmadığını iddia etmekte ve makine bedeline istinaden alınan 172.500 TL bono nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmekte olup makinelerden sebep kesilen faturaların 18.09.2020 tarihli olduğu ve davacının makinelerin arızalı çıktığı ve sözleşmeden dönmek istediğine dair ise 23.09.2020 tarihli Kayseri 13. Noterliği ... yevmiyeli ihtarnamesi ile davalıya ihtar çektiği, davalının davaya konu faturalar 18.09.2020 tarihli olsa da makinelerin 07.03.2020 tarihinde teslim edildiğini savunduğu, dosyada yer alan 07.03.2020 tarihli teslim tutanağında davalının imzasının bulunmadığı , müşteri adı ... bayi adı Reis tarım olan servis faturalarının incelenmesinde 17.05.2020 tarihinden itibaren servis formu yer aldığı, bu tarihten sonra da servis formları bulunduğu, davacının davalıya makinelerin arızalı olduğunu belirtir ihtarın tarihinin 23.09.2020 tarihi olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Dosyanın bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile davacının cayma hakkını kullandığı iddiasına yönelik değerlendirme değerlendirme yapılarak ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin Mahkememize sunmuş olduğu 23/06/2024 tarihli ek raporda özetle; taraflar arasında dosya kapsamında bir sözleşme bulunmamakta olup dosyada yer alan mali müşavir bilirkişi raporu ile ''Davaya konu olan silaj ve balya makinalarına ilişkin davacıya düzenlenen faturaların, davacının takip edildiği hesabın borcuna kayıtlı olduğu, faturalar 3 adet olup 90.000,00-TL+60.000,00-TL+3.157,68-TL olmak üzere 3 toplam tutarının 158.157,68-TL olduğunun tespit edildiği, faturalara karşılık herhangi bir tahsilat kaydına rastlanmadığı, ilgili hesabın dökümünün, 120....: ... Tarih Yev Açıklama Borç Alacak Bakiye 18.09.2020 328 GIB2020***60 - ... 95.000,00 0,00 95.000,00 328 ... 60.000,00 0,00 155.000,00 ...328 - ... 3.157,68 0,00 158.157,68 B şeklinde olduğu, davaya konu olan bono bilgilerinin; 15.09.2020 vadeli 15.000,00-TL bedelli, 30.09.2021 vadeli 45.000,00-TL bedelli, 15.09.2020 vadeli 17.500,00-TL bedelli, 15.09.2020 vadeli 50.000,00-TL bedelli, 30.12.2020 vadeli 45.000,00-TL bedelli, şeklinde olduğu, ancak davalı kayıtlarında bonolara ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, toplam 172.500,00-TL' şeklinde tespitte olduğu, dosya kapsamında taraflar arasında düzenlenmiş bir yazılı sözleşme bulunmadığı, mali müşavir bilirkişi tarafından beş adet tutarları ve bir kısmının vadeleri farklı senetler tespit edilmiş olup taraflar arasındaki satışın taksitli satış olup olmadığının takdirinin mahkemece değerlendirilebileceği, mahkememizce, taraflar arasında taksitli satış olduğu kanaatine varılması halinde davaya konu ürünlerin fatura tarihlerinin 18.09.2020 tarihi olduğu davacının ise 23.09.2020 Tarihinde cayma hakkının kullandığını da içerir Kayseri 13. Noterliği arcılığı ile ihtar çekildiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde; Asıl dava dosyasında,davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan faturalar ile davalıdan mısır sılaj makinesi ile balya makinesi alındığını ve karşılığında toplam tutarı 172.500-TL olan 5 adet bono verildiğini, makinelerin ayıplı çıktığını, sözleşmeden dönüldüğü ve cayma hakkının kullanıldığı belirtilerek taraflar arasındaki sözleşmenin geçersizliğinin tespiti, davalıya verilen bonoları nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve bonoların tarafına iadesi talep edilmiş, birleşen davada ise mısır sılaj makinesi ile balya makinesinin satışı nedeniyle düzenlenen faturalara dayanak yapılarak icra takibine itiraz edildiği belirtilerek vaki itirazın iptali talep edilmiştir. Asıl dava dosyasında davalı tarafından davacının iddia ettiği gibi 30/09/2021 vadeli 45.000-TL bedelli senedin davacı tarafından satın alınan makinelerle ilgisinin bulunmadığını, diğer senetlerin ise müvekkiline verilmediğini, borcun ödenmediğini, davacıya ilk kez balya makinesinin 07/03/2021 tarihinde teslim edildiği, davacının yenisiyle değiştirmek istemesi üzerine 29/07/2020 tarihinde yeni bir balya makinesi verildiğini, davacıya mısır silaj makinesinin satışının ise 29/08/2020 tarihinde gerçekleştiğini, makinelerin borcu için ödeme yapılmayınca faturaların geç düzenlendiği beyan edilmiştir. Dosyadaki taraf beyanlarından satışı konu makinelerden birinin tespit edilemeyen icra dosyasında haczedildiği anlaşılmıştır. Mahkememce makine mühendisi bilirkişisinden alınan raporda satışa konu makinelerin ayıplı olmadığı, arızalarının kullanımdan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan ek raporda ise cayma hakkının taksitli satış sözleşmelerinde uygulandığı ve 7 gün içinde kullanılacağının belirtildiği, taraflar arasında yapılan bir sözleşme bulunmadığı, sözleşmenin taksitli satış sözleşmesi olarak yapıldığının dosyadaki delillerden anlaşıldığı, kaldı ki servis formlarından sılaj makinesinin 29/08/2020 tarihinde, balya makinesinin 29/07/2020 tarihinde kurulumunun gerçekleştiğinin ve davacının ihtarının ise 23/09/2020 tarihli olup 7 günlük süre içerisinde bu hakları kullanılmadığı görülmekle davacının cayma hakkını kullanamayacağı, yine ispat yükünün üzerinde olan asıl dosya davacısının senetleri işbu satışa konu makineler için verildiğini ispatlayamadığı, icra takibine dayanak faturaların satış konusu makineler için düzenlendiği her iki tarafın kabulünde olup nakitle ödeme iddiasında da bulunulmadığı, davalı defterleri üzerinde yapılan incelemede, faturaların defterde kayıtlı olduğu ve herhangi bir tahsilatın kayıtlı olmadığı tespit edildiğinden davalının faturada yazılı miktar kadar alacaklı olduğu, takipten önce davacının temerrüde düşürüldüğüne dair ihtar vs sunulmadığından faiz talep edilemeyeceğinden birleşen davanın asıl alacak üzerinden kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
A) Asıl dava dosyası yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 2.945,87-TL harçtan mahsubu ile artan 2.518,27-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama boyunca yapılan; 18,00-TL tebligat masrafı, 119,00-TL posta ve müzekkere, 3.940,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.077,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 680,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
B) Birleşen, Mahkememizin... sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaliyle takibin 155.000,00-TL asıl alacak miktarı üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İtirazın kısmen iptaline karar verilen alacak miktarı olan 155.000,00-TL' nin %20' si oranında (31.000,00-TL) icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacı verilmesine,
3-Alınması gereken 10.588,05-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 2.327,37-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 8.260,68-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 10.588,05-TL peşin harç ve 54,40-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 350,00-TL posta ve tebligat masrafı olan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan 64,50-TL posta masrafı olan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzreninden taktir olunan 992,65- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 680,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 4,32-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 680,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 675,68-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
12-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2024
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır