T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/09/2022
KARAR SONUCU: USULDEN RED
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin ... tarihinde yapılan genel kurul toplantısında biten ve teslim edilen konutların geçici maliyetlerinin tespiti için komisyon kurulması, belirlenen maliyetin ve şerefiye bedellerinin ilgili üyelere tebliğ edilmesi yönünde karar aldığını, söz konusu karar gereğince 196 dairenin geçici maliyetleri çıkartılarak üyelerden tahsil edildiğini, genel kurul tarafından şimdiye kadar kesin maliyet bedellerinin belirlenmesine ve üyelerden tahsiline yönelik bir karar alınmadığını, sadece 196 üyeden geçici maliyet bedeli alındığını, söz konusu geçici maliyet raporu incelendiğinde kesin maliyet raporunda bulunması gereken özelliklerin bulunmadığını, hesaplamaların eksik ve hatalı olduğunu, geçici maliyet niteliğinde olduğunu, söz konusu hesaplamada arsa sahiplerine yapılan dairelerin maliyetlerinin ortaklara pay edilmediğini, arsa sahiplerine verilecek dairelerin maliyetlerinin dairesini teslim almamış üyeler üzerine bırakıldığını, yapılan hesaplamada belirlenen kat, cephe ve şerefiye bedelinin de gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından bugüne kadar 196 adedi üyelere, 197 adedi arsa sahiplerine olmak üzere 393 daire teslimi yapıldığını, halihazırda 152 kooperatif üyesi ve 157 arsa sahibi olmak üzere 309 dairenin imalatının yarım kaldığını ve tesliminin yapılamadığını, daire teslimi yapılan üyelere ferdileştirme suretiyle tapularının verildiğini, ancak hesaplamanın yanlış yapılması sebebiyle kooperatif borçlarının ve arsa sahiplerine verilecek konut maliyetlerinin dairesini henüz almamış üyelere kaldığını, bu hatanın ortadan kaldırılması için kooperatifin ...tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında şimdiye kadar yapılan tüm geçici/kesin maliyet bedellerinin iptali ve yeniden maliyet yapılmasına yönelik karar alındığını, bu kararın herhangi bir muhalefet şerhi olmadan oybirliği ile alındığını, genel kurul kararının iptaline yönelik bir dava açılmadığını ve kararın kesinleştiğini, yönetim kurulu tarafından kesin maliyet hesabı yapılması için süreç başlatıldığını, hesaplanan kesin maliyetlerin ana sözleşmenin 61. Maddesindeki usule uygun şekilde üyelere tebliğ edildiğini, 15 günlük itiraz süreci ve devamındaki usul uygulanarak tüm üyelere paylarına düşen kesin maliyet borcunun tebliğ edilerek ödeme yapmalarının talep edildiğini, verilen süre içinde ödemelerini yapmayan üyelerle ilgili yasal süreç başlatıldığını, davalının da verilen süreye rağmen borcunu ödemediğini, kooperatifin en yetkili organının genel kurul olduğunu ve aldığı kararların tüm üyeleri bağlayacağını, son genel kurulda alınan kararın amacının üyeler arasındaki eşitliği sağlamak olduğunu, davacı kooperatifin henüz tasfiye aşamasına girmediğini, inşaat faaliyetlerinin devam ettiğini, davacının tamamlamış olduğu daireleri ve tapusunu üyelere verdiğini, davalının üyeliğinin devam ettiğini belirterek ... İli, ... İlçesi ... ada, ... parselde kayıtlı bulunan mesken vasıflı taşınmazın 3. Kişilere devrinin önlenmesi amacıyla tapu kaydına tedbir konulmasını, davalının kooperatif tarafından belirlenen kesin maliyet bedelini ve kooperatife karşı diğer yükümlülüklerini yerine getirmeden daire tapusunu aldığını bu nedenle 5.000,00-TL maliyet bedeli alacağının dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Müvekkilinin 2012 yılında yapılan kesin maliyet hesabıyla tüm borcunu ödediğini ve tüm borcunun sona erdiğini, yapılan hesabın kesin hesap olduğunu, ferdileştirme suretiyle tapusunu aldığını, kesin maliyet hesabı dışında ayrıca çevre düzenlemesi, abonelik ücreti gibi ödemeler yaptığını, taşınmazını devrettiğini, kooperatifle bir bağ kalmadığını, istenen paranın hiçbir haklı hukuki gerekçesi olmadığını, kooperatif ana sözleşmesinin 20. Maddesi gereğince 2 yıllık sürenin geçtiğini, kooperatif eski yöneticileri ile hiçbir akrabalık bağının olmadığını, geçmiş dönem fahiş anlaşmaların kendisini bağlamadığını, hiçbir toplantıdan haberi olmadığını, kesin maliyet hesabının kanun ve ana sözleşmeye aykırı yapıldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
... Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... İlçesi ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydı celbedilmiştir.
Kayseri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul tutanaklarının birer sureti dosya arasına celbedilmiştir.
Davacı kooperatife müzekkere yazılarak davalının bütün ödemeleri gösterir üyelik dosyasının bir sureti celbedilmiştir.
Mahkememizce dosyanın kooperatif uygulamaları alanında uzman hukukçu bilirkişi Yard. Doç. Dr. ... ile mali konularda uzman bilirkiş Prof. Dr. ...'da tevdi edilerek, davalının davacı kooperatifte hangi dönemde üye olduğu, halen üyeliğinin devam edip etmediği, ödemelerini tamamlayıp tamamlamadığı, davacı kooperatifin kesin maliyet bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse talep edebileceği miktarın ne olduğu hususlarında rapor alınmasına karar verilmiş olup, ... tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli bilirkişi raporunda; davalının davacı kooperatifin ortağı olduğu, kooperatif tarafından davalıya tapusunun verilmesi, bir dönem genel kurullara çağrılmaması, kendisine borcu olmadığına dair belge verilmesi onun ortaklıktan ayrıldığı anlamına gelmeyeceği, zira Kooperatifler kanunu ve davacı kooperatif ana sözleşmesi gereği ortaklar kooperatif tasfiye oluncaya kadar hak ve borçlarda eşit olup, buna aykırı genel kurul ve yönetim kurulu kararları veya temsil yetkisine sahip kişilerin bu yöndeki beyanları Kooperatifler Kanunu madde 23 emredici ilkesine göre geçersiz olacağı, davacı kooperatifin ... tarihli kesin maliyet hesabının önceki kesin maliyetin iptal edilerek yapılması kararı verildiği, bu karara istinaden davalıya kooperatif ana sözleşmesinin 61. Maddesi uyarınca uygun bir kesin maliyet yapılarak tebliğ edildiği ve davalı açısından kesinleştiği, davalının kooperatif ana sözleşmesinin m. 61/d uyarınca kesinleşen kesin maliyeti kabule mecbur olduğu ve çıkarılan maliyeti ödemekle yükümlü olduğu, yapılan kesin maliyet hesabında davalıdan talep edilen miktar içinde yer alan ve kooperatif borç payı olarak isimlendirilen 77.682,00-TL'nin tüm ortaklara eşit olarak dağıtıldığı, halbuki ortaklara tahsis edilen veya ferdileştirme ile devredilen konutların büyüklüklerinin farklı olduğu, söz konusu kooperatif borç payının daire büyüklükleri dikkate alınarak talep edilmesi gerektiği, bu hesaplama doğru olmadığı için ancak daire büyüklüğünün dikkate alınarak yapılacak hesaplama ile istenebileceği, davacının talep ettiği kesin maliyet bedeli içindeki kooperatif borç payı hariç tutulursa, kesin maliyet bedeli olarak 138.8243,00-TL tebliğden itibaren 1 ay sonra muaccel olacağı, davalıya ilanen yapılan tebligatın ... tarihli olduğu göz önüne alındığında davalı borcuna ...tarihinden itibaren genel kurulda kararlaştırılan yıllık %18 (aylık %1,5) oranı üzerinden faiz uygulanacağı belirlenmiştir.
Taraf vekillerince alınan bilirkişi raporuna karşı itiraz edilmesi üzerine mahkememizce itirazların değerlendirilmesi hususunda dosyanın tekrar bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, ... tarihli bilirkişi ek raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda; davalı ödemesinin kooperatif ana sözleşmesinin 61 maddesinde belirtilen müteahhitlik karne katsayısına göre endekslenmesi ve ...tarihli yeni borç payı dağılım raporu dikkate alındığında davalının davalı kooperatife 208.273,92-TL tutarında kesin maliyet borcu olduğu belirlenmiştir.
Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesi verdiği ve ıslah harcını ikmal ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava kooperatif üyeliğinden kaynaklı kesin maliyet bedeli alacağının davalıdan tahsili talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... Esas sayılı dosyası üzerinden yargılama yapılmış, ... tarih ... Esas ...Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili tarafından ... tarihinde mahkememiz kararı istinaf edilmekle Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... tarih ve ... esas ...karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi tarafından esastan
reddine yönelik davalı vekili tarafından ... tarihli yapılan temyiz başvurusu sonucunda Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... E - ... K sayılı ilamıyla;''... Dava kooperatif genel kurulu kararı uyarınca oluşturulan komisyon tarafından yapılan kesin maliyet hesabı doğrultusunda davalıdan talep edilen alacağa ilişkindir.
Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.
Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre “kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.
Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.
Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu’na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.
Somut olayda; Kooperatif Ana Sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur’a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat bittikçe biten binalar için kur’a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre % 10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir.
Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir.
Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.
Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır.
Bu gerekçeler doğrultusunda kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunulabilecektir. Bu durumda mahkemece eldeki davanın erken dava olduğu gerekçesiyle reddi ile masraf ve vekalet ücretinin bu doğrultuda sonuçlandırılması gerekirken yazılı gerekçelerle kabulü doğru görülmemiştir...'' gerekçesiyle Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı gözetilerek erken açılan davanın reddine karar verilerek davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir.(Bkz Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacı tarafından yatırılan 85,39-TL peşin harç ile 3.471,41-TL ıslah harcından mahsubu ile artan 3.476,1-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davalı tarafından yapılan posta ve müzekkere masrafı:118,50 TL, istinaf kanun yoluna başvurma harcı: 162,10 TL olmak üzere toplam 280,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.nin 7/2 maddesi gereğince davalı lehine takdir edilen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. ...
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır