T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : sas
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - [
DAVALI : ... - TC: ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... - [
Av. ... - [
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/10/2022
KARAR TARİHİ : 22/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı ... Ç... İnşaat) arasında imzalanan 24/03/2020 tarihli yapım sözleşmesi ile Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Pervane Bölgesi, 4528 Ada, 7 Parselde yapılacak olan inşaatın demir, kalıp, duvar, alçı işlerinin işçilik ve malzemesi noktasında anlaşma yapılmış olduğunu, belirtilen sözleşmenin “İşin Konusu” başlıklı 3. Maddesi gereği dilekçede açıklanan hususlarda anlaşıldığını ayrıca taraflar arasında yapılan ek sözleşme ile de belirtilen hususlarda anlaşma olduğunu ayrıca haricen yapılar anlaşma doğrultusunda ekstra olarak; - 1600 m2 temel yalıtımı - 1050 m2 perde yalıtımı, - 1700 m2 dükkan dam yalıtımı, - 4880 m2 kalorifer gnostik boru döşemesi, - 6480 metre tül ters tavan (alçıpan, gizli ışıklandırma) noktasında anlaşma sağlandığını, davacı iş bu yapılan anlaşmalar gereği Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Pervane Bölgesi, 4528 Ada, 7 Parselde bulunan davalıya ait inşaatta üzerine düşen edimleri yerine getirmiş olduğunu, bu noktada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş ve ... Kr. Sayılı dosyasından tespit talebinde bulunulmuş ve gerekli olan tespitler de yapılmış olduğunu, yapılan yazılı ve sözlü anlaşmalar gereği davalı tarafça yapıları işlere ilişkin olarak; 24/03/2020 tarihli yapım sözleşmesi gereği Molu Apt.'dan ofis(550.000,00 TL'ye sayılmıştır) ve Talas'ta bir adet villa (1.400.000,00 TL'ye sayılmıştır), ek sözleşme gereği; Kayseri İli, Talas İlçesi, Yukarı Talas Mevkli, 215 Ada, 1 Parsel de yer alan arsa(800.000,00 TL'ye sayılmıştır) ve Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Pervane Bölgesi, 4528 Ada, 7 Parselde kayıtlı yani yerinde 5. Kattan bir daire (550.000,00 TL ye sayılmıştır) yine yerinde 11. Kattan bir daire(550.000,60 TL ye sayılmıştır) verilmesi, kalan kısmın ise nakit olarak verilmesi kararlaştırılmış olduğunu, davacının üzerine düşen edimleri yerine getirmesine ve yapmış olduğu birçok işlerin faturası kesilmesine rağmen (ödeme alındıktan sonra diğer faturalarda kesilecektir ve bu noktada kdv alacak haklarımız saklıdır) davalı tarafça yazılı ve sözlü sözleşmeler gereği üzerine düşen yükümlülükler yerine getirilmemiş, davacıya ödeme yapılmamış ve davacının mağdur edilmiş olduğunu, ayrıca söz konusu inşaat davalı ... tarafından durdurulmuş ve yaklaşık 2 yıldır hiçbir faaliyetin yapılmasına da izin verilmemiş olduğunu, işlerin devamı noktasında izin verilmediği gibi davacının hak ettiği ücret de kendisine ödenmemiş olduğunu, arabuluculuğa başvurulmasına rağmen sonuç alınmadığını, yapılan açıklamalar ışığında 24/03/2020 tarihli yapım sözleşmesi ve ek sözleşme ve haricen yapılan sözleşme ve İşler gereği, sözleşme kapsamında haricen yapılan sözlü anlaşmalar doğrultusunda yapılan işlerin ve edim ve malzemelerin tespiti ile hak etmiş olduğu işin bedelinin tahsilini, sözleşme gereği taşınmaz devri gerçekleştirileceğinden kaynaklı olarak; tahsili talep edilen bedelin, devrinin gerçekleştirilmesi planlanan taşınmazların oldukça değerlenmesi, mevcut enflasyon ve paranın alım gücünün azalması karşısında talep edilen davacı alacak hakkının Mahkeme tarafından denkleştirici adalet İlkesi gereği, ülkemizde yaşanan ve sürekli olarak artan enflasyon nedeni ile belli bir miktar paranın verildiği tarihteki alım gücü ile aynı miktar paranın aradan geçen zamana bağlı olarak iade günündeki alım gücünün farklı olması nedeni ile aradaki farklar hesap edilerek, ödeme tarihinden belirlenen tefe -üfe endekslerindeki artışları, altın, döviz ve kurlarındaki artışlar, işçi ve memur aylıklarındaki artışlar, teslim edilecek taşınmazların değerinde meydana gelen artışlar vb. ekonomik etkenler gözetilerek ödeme tarihinden karar tarihine kadar uyarlama yapılmasını, uyarlama sureti ile karar tarihinde vardığı değerin belirlenip tanzim edilmesini, bu sebeple hükmedilecek tutarın karar tarihine en yakın tarihteki devredilmesi gerekli olan taşınmazların güncel piyasa değerine oranla hesap edilerek denkleştirme yapılmasını ve iş bu bedelin davacıya ödenmesini teminen eldeki davanın açılması zarureti hasıl olduğunu belirterek, tüm dava ve fazlaya ilişkin hakları ile karşı tarafın delillerine karşı delil sunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla; öncelikli olarak davalının mal kaçırma hazırlığı içerisinde olması ve alacak hakkının tehlikeye düşmemesi için İHTİYATİ TEDBİR talebi ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve ilerleyen aşamalarda arttırılmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL davacı ile davalı ... (... İnşaat) arasından imzalanan 24/03/2020 tarihli yapım sözleşmesi, ek sözleşme ve haricen yapılan sözleşme ve işler gereği Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Pervane Bölgesi, 4528 Ada, 7 Parsel yapılacak olan inşaata, sözleşme kapsamında ve haricen davacı tarafından yapılmış olan demir, kalıp, duvar, alçı vs diğer yapılan işlerinin işçilik ve malzeme bedellerinden kaynaklanan alacağın; ekonomik etkenler ve sözleşme kapsamında taşınmaz devri gerçekleştirileceğinden kaynaklı olarak denkleştirici adalet ilkesi gereği uyarlama yapılmasını, uyarlama Sureti ile karar tarihinde vardığı değerin belirlenip tanzim edilmesini, bu sebeple mal rejimi davalarında yapılan hesaplamalar gibi davacının alacağının karar tarihine en yakın tarihteki davacıya sözleşme kapsamına verilmesi lazım gelen taşınmazların güncel piyasa değerine oranla denkleştirme yapılmasını ve iş bu bedelin taşınmazların güncel Piyasa değerinin belirlendiği oranla dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davacıya ödenmesini, Mahkeme aksi kanaatte olur İse; denkleştirme yapılan tarih itibari ile alacağın işleyecek ticari temerrüt faizi ile davacıya ödenmesini, Mahkeme aksi kanaatte olur ise; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve sonradan artırılmak üzere 10.000,00 TL alacağın arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasının ve taleplerinin belirsiz olması nedeni ile HMK madde 119/2 gereğince açıklamada bulunması için süre verilmesi gerektiğini, davanın HMK madde 107’ye göre belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E sayılı dosyası ile tespit edilen miktar üzerinden eksik harcın ödenmesi gerektiğini, HMK madde 121 gereğince belge asıllarının davacı tarafından ibraz edilmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan belgelerdeki imzaların davalıya ait olmadığını, davacı hakkında bu belgeler nedeni ile Kayseri C. Başsavcılığı’nın ... soruşturma dosyası açıldığını, davacı ile aralarında sözlü bir sözleşmede bulunmadığını, taraflar arasında gerçekte imzalanan sözleşmeyi dosyaya sunduklarını, sözleşme gereği malzemeli kalıp işi, duvar işi ve alçı işleri konusunda anlaşma sağlandığını, sözleşme gereği yapılan ödemelere ilişkin belgelerin sunulduğunu, imalatların eksik ifa edildiğini, yükleniciye davalının toplam 3.375.000 TL ödeme yaptığını, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılan tespiti kabul etmediklerini, bu tespit dikkate alındığında davacının davalıya 277.950,00 TL borcu olduğunu, davacının yaptığını iddia ettiği temel yalıtımı, perde yalıtımı, dükkan dam yalıtımı işleri ile kalorifer gnostik boru döşemesine ait yapılan ödemelerin davalı tarafça yapıldığını, buna ait ödeme evraklarının bulunduğunu, tül ters tavan işinin... tarafından yapıldığını, yüklenicinin herhangi bir işçi için pirim yatırmamış olduğunu, taraflar arasında bir cari hesap sözleşmesi olmadığını, davada uyarlama şartları bulunmadığını, davacının işi Kasım 2020 de bıraktığını, davacının işe talep edilmesine rağmen devam etmediğini, davacının ödemeyi aldığı ve işi bıraktığı tarihte ülke ekonomik koşullarında herhangi bir değişiklik olmadığını, davacının taleplerinin TMK madde 2 ‘ye aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava, davacı ile davalı ... (... İnşaat) arasından 24/03/2020 tarihli yapım sözleşmesi, ek sözleşme ve haricen yapılan sözleşmelerin olup olmadığı, taraflar arasında geçerli olan sözlşeme ve işler gereği Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Pervane Bölgesi, 4528 Ada, 7 Parsel yapılacak olan inşaata, sözleşme kapsamında davacı tarafından yapılmış olduğu iddia edilen demir, kalıp, duvar, alçı vs diğer yapılan islerinin işçilik ve malzeme bedellerinden kaynaklanan alacağın olup olmadığı ve varsa miktarı hususlarına ilişkindir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesine, Erciyes Vergi Dairesine, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına, Mimarsinan Vergi Dairesine, Gevher Nesibe Vergi Dairesine, Ziraat Bankası AŞ'ye, Kocasinan Tapu Müdürlüğüne, Melikgazi Tapu Müdürlüğüne, Talas Tapu Müdürlüğüne, Kocasinan Belediyesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği, ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.
Mahallinde yapılan keşif sonucu dinlenen davacı tanığı...'ün 27/06/2024 tarihinde alınan tanık beyanında; '' Keşif konusu inşaatta bekçi olarak çalıştığını. Bildiği kadarıyla davacı şirket tarafından kalıp , duvar, alçı, pvc, mermerler, mantolama, mobilya, asansör işleri yapıldığını, ısıtma ile ilgili grostik borular da davacı tarafından yapıldığını, davalı tarfından bildiği kadarıyla fayans, elektrik ve su işleri yaptırıldığını, işler ... tarafından durdurulduğunu, gelen ustaları ...'un almadığını, ödemelerin yapılmadığının'' şeklinde beyanının alınmış olduğu görülmüştür.
Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan 30/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''Davalının (...) şunduğu,7 sayfa ve 14 maddeden ibaret olan, 11.09.2019 tarihli; İşveren ... ile yüklenici ... Grup Ltd Şti . arasındaki yapım sözleşmesine göre, yapılan imalatların toplamı 1.215.229,53 + KDV (218.741,32) = 1.443.970,85-TL olduğu, Davacının sunduğu 7 sayfa ve 15 maddeden ibaret olan 24.03.2020 tarihli, ; İşveren ... ile yüklenici ... Grup Ltd Şti. arasındaki yapım Sözleşmesine göre yapılan imalatlar toplamı 1.215.229,53 + KDV (218.741,32) = 1.433.970,85-TL Ek Sözleşmeye göre; 381.300,00+KDV(68.634,00) = 449.934,00- TL, 629.199,32+KDV(125.609,99) = 742.455,20- TL, 202.451,07+KDV(36.441,19) = 238.892,26-TL, Genel toplam = 2.428.179,92 + KDV(437.072,39) = 2.865.252.31-TL olduğu'' sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/12/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;''Dosyadaki 30.09.2020 tarihli protokolde davacının davalıya 2.625.000 TL ödeme yaptığı yazılıdır. Protokoldeki imzaların geçerliliği hususu mahkemece Değerlendirilmelidir. Dosyadaki ödeme belgeleri incelendiğinde davalının davacıya ziraat bankası ile 750.000 TL; Akbank ile 25.000 TL olmak üzere toplam 775.000 TL tutarında banka ile ödeme yaptığı anlaşılmakta olup ödeme dekontları dosyadadır. Davacının dosyadaki Bs formları incelendiğinde davalıya KDV dahil2.215.263,56 TL tutarında fatura düzenlendiğinin beyan edildiği anlaşılmaktadır. Davalının 2019 yılı Ba formları eksik olduğundan bu yıla ilişkin karşılaştırma yapılamamıştır. Ancak 2020 ve 2021 yıllarındaki faturaların davalı tarafça kabul edilerek Ba formu ile vergi idaresine beyan edildiği tespit edilmektedir. Davalının Ba formu ile beyan ettiği faturalar toplamı 1.422.498,26 TL 2020 yılı 551.337,30 TL 2021 yılı 1.973.835,56 TL olarak hesaplanmaktadır. -Davacı tarafından davaya konu taşınmazda yapmış olduğu işlerin işçilik ve malzeme bedelinden kaynaklı alacağının , sözleşmede taşınmaz devri yapılması kararlaştırıldığından denkleştirici adalet ilkesi gereği uyarlama yapılmasını talep ettiği, taraflar arasında eser sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından sunulan 24.03.2020 tarihli sözleşme ve ek sözleşme ile davalı tarafından sunulan 11.09.2020 tarihli sözleşmeler incelenmiş olup takdir mahkemeye ait olmak üzere tarafların yapılacak işe dair bedelin birim fiyat olarak belirlendiği ve sözleşmenin birim fiyatlı sözleşme olduğu, -TBK 480 madde ile götürü bedel ile kararlaştırılan sözleşmelerde TBK 480 maddeye göre uyarlama istenebileceğinin düzenlendiği, Yargıtay 15. H.D. 2019/3771 E. 2020/1216 K. Sayılı ilamı ile birim fiyatlı sözleşme için TBK 480. Madde kapsamında uyarlama istenemeyeceği şartları var ise TBK 138. Madde kapsamında uyarlama istenebileceğine karar verildiği, yargıtay kararının takdiri sayın mahkemeye ait olduğu, Dosyada yer alan inşaat mühendisi bilirkişi raporu ile imalat bedeli ve heyetimizde yer alan mali müşavir bilirkişi tarafından ise ödemelerin tespit edildiği, buna göre alternatifli olarak hesaplama yapıldığı, Alternatif 1: İnşaat mühendisi bilirkişi tarafından imalat tutarının 2.895.252,31 TL olduğu, davacıya yapılan ödemelerin 3.400.000 TL olduğu, bu durumda davalının davacıya (-)504.747,69 TL fazla ödemesi bulunduğu; davalı tarafın davacıya ödeme iddiasının 3.375.000 TL olduğu, bu tutar ödeme olarak dikkate alınırsa davalının davacıya yaptığı fazla ödeme tutarının 479.747,69 TL olacağı; Alternatif 2: Takdir mahkemeye ait olmak üzere inşaat mühendisi bilirkişi tarafından davalının sunduğu sözleşmeye göre imalatlar toplamı 1.433.970,85 TL olarak tespit edilmiş olup mali müşavir bilirkişi tarafından ise davalının davacıya toplam ödemesinin 3.400.000,00 TL olduğu tespit edilmiş olup buna göre; davalının davacıya 1.433.970,85-3.400.000,00- -1.966.029,15 TL fazla ödemesinin hesaplanacağı; ödemenin davalının iddiası doğrultusunda 3.375.000 TL olarak kabulü durumunda fazla ödeme tutarının 1.433.970,85 TL = 3.375.000 TL 1.941.029,15 TL olacağı'' sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça, davacı ile davalı arasında 24/03/2020 tarihli yapım sözleşmesi, ek sözleşme ve haricen yapılan sözleşmelerin olduğu ve sözleşmeler gereğince yapılan işlerden kaynaklı davacının alacaklı olduğu iddia edilmiş ise de, davalı tarafça davacının dayandığı sözleşmelerdeki imzaların kendilerine ait olmadığı belirtilerek davacı ile aralarında imzalanan sözleşmenin 11/09/2019 tarihli sözleşme olduğu ve bu sözleşme kapsamında ödemelerin yapılması ile davacı ile aralarında ödemelere ilişkin protokol başlıklı 30/09/2020 tarihli belgenin imzalanıp, belge kapsamında tarafların birbirlerini ibra ettiklerinin belirtildiği görülmüştür. Davalının davacının dayandığı sözleşmeler yönünden imza inkarında bulunması nedeni ile öncelikle davacıya imza incelemesi yapılacak olmasından kaynaklı sözleşme asıllarını sunması için süre verilmesine rağmen davacının sözleşme asıllarını dosyaya sunamadığı görülmekle, bu şekilde davacının söz konusu sözleşmeler kapsamında davalı ile anlaşması olduğunu yazılı deliller ile ispatlayamadığı görülmüş ve davacının delilleri arasında yemin delilinin olmaması nedeni ile davacı tarafa bu kapsamda yeminin hatırlatılması yoluna gidilememiştir. Belirtilen şekilde davacının dayandığı sözleşmeler kapsamında alacaklı olduğu iddiasını ispat edemediği görülmüş olmakla birlikte davalı tarafça davacının faturalar kapsamında 1.973.948 TL’lik iş yaptığının kabul edildiği ve yapılan bu işin bedelinin de 30/09/2020 tarihli ödemelere ilişkin protokol kapsamında davacıya ödenmesi ile davacının kendilerini ibra ettiğinin belirtildiği görülmekle, tarafların birbiri ile uyumlu olan form bs- ba kayıtlarının toplamının 1.973.835,56 TL olduğu anlaşılmakla, bu ispat edilen iş bedelinin üzerinde bedel için davacının davalıyı ibra ettiğine ilişkin belgenin olması nedeni ile davacının bu faturalar kapsamında alacağının kalmadığı ve diğer iddia edilen alacaklarını da ispat edemediği ve yemin delilinin de olmadığı görülmüştür. Davacı tarafça her ne kadar söz konusu protokolün davacının yanıltılması ile imzalandığı iddia edilmiş ise de, bu hususu ispat eden dosyada soruşturma, şikayet benzeri bir delilin olmadığı ve bu durumda da davacının dava konusu olacak kalan alacağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın davacıdan dava başında alınan 170,78-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 444,62-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama boyunca yapılan 2.500,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde harcanmayan gider avansının taraflara iadesine,
6-Davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. uyarınca 10.000,00 TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/01/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır