T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: / Esas
KARAR NO: /
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: A
DAVA: Bakanlık Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 01/06/2022
KARAR TARİHİ: 10/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği BakanlığıSayılı yazısı ile 22.04.2022 Tarihi'nde müvekkilleri ... ve ...'ın Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... ... Konut Yapı Kooperatifi'ndeki görevine son verdiğini, Bakanlık'ın göreve son verme kararında bakanlık Müfettişleri ... Yılmaz ve düzenlemiş olduğu araştırma raporunu dayanak olarak gösterdiğini, ancak bu raporun içeriğinin ne olduğu veyahut neye dayanılarak bu raporun düzenlendiğini izah edilmediğini, endeksleme olmaksızın ve kooperatifin tüm inşaatları bitmeksizin çıkartılan maliyetin bir kesin maliyet olmadığı , ara maliyet olduğu açık olduğu, bu hususun yerleşik Yargıtay içtihatları ile de netlik kazandığını, kooperatifte önceki dönem yapılan maliyetin bir ara maliyet olduğunu ve kesin maliyetin henüz yeni yapılmış olduğu ortada iken bu hususun iyi niyetten uzak olduğu iddiası ve bu iddianın hiç bir belge ile desteklenmediğini,kooperatifin bir önceki yüklenicisi olan Eras İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş şirketinin sahibi Abdurrahman Eraslan'ın Ekrem Şahin'in başkan olduğu dönemde kooperatife 8 Milyon Türk Lirası bağışta bulunduğu ve bu bağışın 6,3 Milyon Türk Lirasının Ekrem Şahin tarafından uhdesine geçirildiği iddia edildiğini, ne var ki bu hususlar da gerçeği yansıtmadığını, böyle bir bağışın söz konusu olduğu kabul edilmemek ile beraber kooperatifin banka kayıtları mahkeme aracılığı ile celp edildiğinde gerçeğin ortaya çıkacağını, Bakanlık'ın gerçekliği teyit edilmemiş ve üyeler arasında adeta dedikodu seviyesinde kalan iddialar ile müvekkillerinin görevine tedbiren son verildiğini ve bu hususta herhangi bir delil olduğunu, ilgili Eras İnşaat ile kooperatif arasındaki yüklenici sözleşmesi 2010 Yılı ile 2014 yılının sonuna kadar olduğunu, idarenin tesis ettiği işlemin sebebin var olup olmadığını ispatla mükellef olduğunu, idare tarafından gerçekte var olmayan bir sebeple tesis edilen işlemin hukuka aykırı olacağını, görevine son verilen bir diğer kişi olan Eyüp Bozkırlı'nın ise 29.11.2021 tarihli istifanamesi ile görevinden istifa ettiğini, bu vesile ile davacı sıfatı olmadığını, bu aşamada göreve tedbiren el koyma davasının şu aşamada yürütmesinin durdurulmasını ve açıklanan nedenlerle 1163 Sayılı Kooperatifler Kanu'nun 90.Maddesi uyarınca yönetim kurulundaki aktif görevlerine son verilen davacı müvekkillerine karşı alınan kararın iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; bakanlık tarafından müfettiş görevlendirildiğini, davalı kooperatifteki ... ile ...' ın görevlerine son verildiğini, bakanlıkça müfettiş görevlendirildiğini, müfettişler tarafından 01/04/2022 tarihli rapor düzenlendiğini, yürütmenin durdurulması talebi açısından yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi için "birlikte" gerçekleşmesi öngörülen "işlemin açıkça açıkça hukuk aykırı olması" ve işlemin uygulanması halinde "telafisi güç ve imkansız zararlar doğacak olması" şartları, dava konusu işlemde beraber mevcut olmadığından, maddi ve hukuki mesnedi bulunmayan ve kanuni şartları da gerçekleşmeyen yürütmenin durdurulması talebinin de reddi gerektiğini, bakanlık lehine karara bağlandığı takdirde vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini talep etmiştir.
DELİLLER: kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul kararları, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Sayılı Göreve Tedbiren Son Verme Kararına karşı iptal istemiyle açılan davadır.
Mahkememizden verilen 02/06/2022 tarih ve / Esas - / Karar sayılı karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 28/09/2022 tarih ve / Esas / Karar sayılı ilamıyla Kaldırılmakla, dosya Mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydı yapılmış ve yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememizce, dosyanın bir mali müşavir bilirkişi ile kooperatif alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi ile bakanlık kararının iptal şartlarının olup olmadığının belirlenmesi ile taraf beyan ve itirazlarının dikkate alınması ile rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 18/06/2023 tarihli kök raporda özetle; Dava dışı kooperatif yönetim kurulu tarafından daha önce çıkarılan kesin maliyetin iptal edilerek yeniden üyelere borç çıkarılmasının kooperatifler yasası gereği mümkün olmadığı, dava dışı S.S. ... Konut Yapı Koop. Ve dava dışı İnş. .& . A.Ş. Arasında akdedilen 22.07.2010 tarihli "ek sözleşme" ile yüklenici firma tarafından 8.000.000,00TL ek tenzilat yapılmasının kararlaştırıldığı, taraflar arasında kararlaştırılan ek indirimlerin, 44-45-46-47-48-49-50 numaralı hak ediş tutarlarından düşülmek suretiyle yapılmış olduğu yapılan indirim sonrası tutarların yüklenici tarafında faturalandırıldığı, dosya kapsamına sunulan dava dışı kooperatife ait 2010-2011-2012-1013 ve 2014 yıllarına dair Defteri kebir kayıtlarında yüklenici firmaya alacak tutarı olarak yansıtıldığı, sunulan Defter-i Kebir kayıtlarında Ekrem Şahin'e ait herhangi bir ödeme hareketinin bulunmadığı, 2015 - 2017 yıllarına ait dosya kapsamına sunulan ticari defter kaydı ve belge bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi raporuna davacı vekilinin beyan ve itirazları ile davacıların üye/başkanlık görevlerine ne zaman başladıkları, bakanlık kararında geçen davacıların görevlerine tedbiren son verilmesine dayanak diğer tespitler yönünden de yine karara dayanak belge ve bilgiler incelenerek ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 22/01/2024 tarihli ek raporda özetle; Davacıların dava dışı kooperatifte yönetim kurulu üye/başkanlık görevlerine ne zaman başladığı hususları incelenmiş olup 17.05.2017 tarihli 2016 yılı olağan genel kurulunda ...'in iki yıllığına yönetim kurulu üyesi, ...'ın denetim kurulu üyesi olarak seçildiği ...'in 26.06.2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile tasfiye halinde yönetim kurulu başkanı olarak seçildiği ve 19.12.2019 tarihli 2018 yılına ilişkin olağan genel kurulunda davacı ...'in ve ...'ın üç yıllığına yönetim kurulu üyesi olarak seçildiğinin tespit edildiği, Bakanlık kararında yer alan tespitler yönünden ise dosya kapsamında yer alan belgelerden, Dava dışı S.S. ... Konut Yapı Koop. Ve dava dışı Eras İnş. Tur.San.& Tic. A.Ş. Arasında akdedilen 22.07.2010 tarihli "ek sözleşme" ile yüklenici firma tarafından 8.000.000,00TL ek tenzilat yapılmasının kararlaştırıldığı, taraflar arasında kararlaştırılan ek indirimlerin, 44-45-46-47-48-49-50 numaralı hak ediş tutarlarından düşülmek suretiyle yapılmış olduğu , yapılan indirim sonrası tutarların yüklenici tarafında faturalandırıldığı ,dosya kapsamına sunulan dava dışı kooperatife ait 2010-2011-2012-1013 ve 2014 yıllarına ait Defteri kebir kayıtlarında yüklenici firmaya alacak tutarı olarak yansıtıldığı, sunulan Defter-i Kebir kayıtlarında Ekrem Şahin'e ait herhangi bir ödeme hareketinin bulunmadığı, 2015 - 2017 yıllarına ait ve davacıların dava dışı kooperatifte yönetim kurulu başkanı, üyesi ,denetim kurulu üyesi olduğu 2017 yılı sonrasına ait dönemlere ilişkin dosya kapsamına sunulan Ticari Defter kaydı ve belge bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Kooperatifler Kanunu'nun 90/.maddesinde:''İlgili bakanlık; kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin, kooperatif merkez birliklerinin ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin işlem ve hesaplarını ve varlıklarını müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine veya denetim için görevlendirilecek olan personele denetlettirebilir.
Birinci fıkradaki teşekküller, denetim sonuçlarına göre ilgili bakanlıkça verilecek talimata uymak zorundadırlar. Yapılan denetimler sonucunda, kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin, kooperatif merkez birliklerinin, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin ve bunların iştiraklerinin yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda, ilgili Bakanlık, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca görülen hallerde ileride telafisi güç veya imkansız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu kişilerin görevlerine tedbiren son verebilir.''hükmü mevcut olup somut olayda da davacıların bu madde kapsamında dava dışı S.S ... ... Konut Yapı Kooperatifindeki görevlerine son verildiği anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut düzenlenen bilirkişi raporu, yönetim kurulu kararları, yangın raporu, denetim sonrasında alınan tanık ve davacı ...' in beyanları, genel kurul tutanakları ve Kayseri 5. Ağır Ceza Mahkemesi' nin / Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacıların, dava dışı SS ... Konut Yapı Kooperatifinde göreve başladıkları (dönem dönem yönetim kurulu asil üyeliği, denetim kurulu üyeliği, yönetim kurulu başkanlığı, muhasip üyelik) 17/05/2017 tarihinden sonra, kooperatif yönetim kurulu tarafından; genel kurulun yetkisinde olduğu ve inşaatların bitmediği halde, önceki yönetim tarafından çıkarılan kesin maliyetin, kesin maliyet olduğu kabul edilmeyerek ve Kooperatifler Kanununa aykırı belirlendiği tespit edilip yeniden kesin maliyetlerin hesaplanması için karar alındığı, yine önceki maliyeti ödeyenlere tapularının verildiğinin tespit edildiği ve bu şekilde kusurlu oldukları tespit edilen yönetim kurulu hakkında gereğinin yapılması için bir karar alınmadığı, kooperatif defter ve kayıtlarının metruk binada muhafaza edilmeye çalışılması bir yana, defter ve belgelerinde metruk binada yandığının ileri sürüldüğü, 22/12/2020 tarihli itfaiye raporunda ise metruk evin çatısı ile evdeki atık maddelerin yandığının rapor edildiği,bu halde kooperatif defterlerinin bu binada yandığına dair delil olmadığı,ayrıca kooperatifle inşaat sözleşmesi imzalayan ve kooperatiften taşınmaz satın alan EGS Group' un yetkilisi olan Ekrem Şahin'in kooperatifin yetkili organında görev almasına müsaade edildiği anlaşıldığından dava dışı kooperatifte hukuka aykırı eylem ve işlemlere katıldığı tespit edilen davacıların kooperatifteki görevlerine son verilmesine dair bakanlık kararında usul ve yasaya aykırı bir durum tespit edilmediğinden davacıların davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı ...'in davası yönünden alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı ...'den peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL'nin iş bu davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı ...'ın davası yönünden alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının iş bu davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/05/2024
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır