T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
ASIL DAVADA;
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 22/12/2022
BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ATM'NİN ... E. ... K. SAYILI DOSYASINDA;
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 26/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Asıl dosyada davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkili tarafından Gülşehir İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan 255.576,13 TL ödemenin, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerini, müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın 18.11.2011 tarihinde karıştığı trafik kazasında, 50 EU 088 plakalı araçta yolcu olarak bulunan Levent Eroğul'un vefat ettiğini, kazada Levent Eroğul'un vefat etmesi sebebiyle müvekkili aleyhine, Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatının tahsili talepli dava açıldığını, 22.12.2020 tarihinde konu dosya ile ilgili olarak karar verildiğini, müvekkili aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedildiğini, konu ilam Gülşehir İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu edildiğini, müvekkili, borçlu olarak kayıtlı olduğu Gülşehir İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına 08.07.2022 tarihinde 255.576,13 TL ödeme yaptığını, müvekkili, konu icra dosyasından dolayı araçları üzerinde haciz olması sebebiyle, ödeme yapmak zorunda kaldığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç için davalı... Sigorta A.Ş. tarafından hem zorunlu mali mesuliyet poliçesi hem de maximum ticari kasko poliçesi tanzim edildiğini, zorunlu mali mesuliyet poliçesinin poliçe numarası ...; maksimum ticari kasko poliçesinin poliçe numarası ....olduğunu, müvekkili Gülşehir İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında müştereken ve müteselsilen borçlu olduğundan borcun tamamını icra tehdidi altında ödemek durumunda kaldığını, bu sebeple davalının da müvekkili ile birlikte bu borçtan müşteren ve müteselsilen sorumlu olacağını bu sebeple kusur oranları öne sürülerek kusura göre ödeme yapılmasının taraflarınca kabul edilemez olduğunu, sigorta şirketinin hem zorunlu mali mesuliyet hem de maximum ticari kasko poliçe limitlerinin tamamı ile konu borçtan sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulünü, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, öncelikle zorunlu mali mesuliyet poliçe had ve teminat limitleri ile sınırlı olarak; zorunlu mali mesuliyet poliçesi limitlerinin tüketilmesinin ardından kasko poliçesi poliçe had ve teminat limitleri ile sınırlı olarak davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın 18.11.2011 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında, 50 EU 088 plakalı araçta yolcu olarak bulunan Levent Eroğul vefat etmiş olduğunu, kazada ....l'un vefat etmesi sebebiyle davacı aleyhine, Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde ... Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatının tahsili talepli dava açılmış olduğunu, 22.12.2020 tarihinde konu dosya ile ilgili olarak karar verilmiş olup, davacı aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilmiş olduğunu, konu ilamın Gülşehir İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu edilmiş olduğunu, davacının borçlu olarak kayıtlı olduğu Gülşehir İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına 08.07.2022 tarihinde 255.576,13 TL ödeme yapmış olduğunu, davacının, konu icra dosyasından dolayı araçları üzerinde haciz olması sebebiyle, ödeme yapmak zorunda kalmış olduğunu, ödemeye ilişkin dekont ve tahsilat makbuzunu sunduklarını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç için davalı... Sigorta A.Ş. Tarafından hem zorunlu mali mesuliyet poliçesi hem de maximum ticari kasko poliçesi tanzim edilmiş olduğunu, Zorunlu mali mesuliyet poliçesinin poliçe numarası ..... maksimum ticari kasko poliçesinin poliçe numarası ....olduğunu, davacı tarafından Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas numaralı dosyası sigorta şirketine ihbar edilmiş olduğunu, bu sebeple davacı tarafından ödenen destekten yoksun kalma tazminatının poliçe had ve teminat limitleri ile sınırlı olarak, öncelikle zorunlu mali mesuliyet poliçesinden, poliçe limitlerinin tüketilmesini takiben maximum ticari kasko poliçesinden, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmekte olduklarını, davacının Gülşehir İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında müştereken ve müteselsilen borçlu olduğundan borcun tamamını icra tehdidi altında ödemek durumunda kalmış olduğunu, bu sebeple davalının da davacı ile birlikte bu borçtan müşteren ve müteselsilen sorumlu olacağı bu sebeple kusur oranları öne sürülerek kusura göre ödeme yapılması taraflarınca kabul edilemez olduğunu, Sigorta şirketi hem zorunlu mali mesuliyet hem de maximum ticari kasko poliçe limitlerinin tamamı ile konu borçtan sorumlu olduğunu, Sigorta şirketinin davacının ödediği tazminatı davacıya geri ödemek ile davacının haklarına halef olacak ve işbu halefiyet hakkı doğrultusunda kusurlu taraflara ödediği tazminatı rücu edecek olduğunu, Sigorta şirketinin davacının haklarına halef olması sebebiyle kusura ilişkin itirazı davacıya karşı ileri süremeyeceğinin açık olduğunu, KTK m.91'de belirtildiği üzere sigorta ve kasko poliçesi tanzim ettirmek ile işleten, üçüncü kişilere verdiği zararlardan dolayı kendi sorumluluğunu sigorta ettirmekte olduğunu, Sigorta sözleşmesi, sigorta ettirenin malvarlığındaki azalmayı önlemek amacıyla düzenlendiğini, bu ilişkide sigorta ettirenin yararı güvence altına alınmakta olduğunu, Sigorta ettiren, sigortacının ödemekle yükümlü olduğu tazminat tutarını zarar gören üçüncü kişilere ödemişse, sigortacının, sigorta ettirenin zararına zenginleştiği kabul edileceğini, bu durumda davacının, trafik poliçesi ve kasko poliçesi kapsamında davalının sorumluluğunda olan bir tazminat miktarını ödediği ve davalının davacının yaptığı ödeme oranında zenginleştiğinin açık olduğunu, KTK madde 88’in dikkate alınması gerektiğini, BK 142. madde uyarınca, zarar görenin dilediği borçluya başvurma hakkı olduğunu; dilerse sorumlulardan birine, dilerse hepsine veya bir kısmına karşı dava açabileceğini, müteselsil sorumlulukta kural olarak borçlulardan her biri borcun tamamından sorumlu olduklarını, Sigorta şirketi ise, KTK m. 91 gereğince yaptığı zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesi ile işletenin KTK m. 85/1 gereğince ortaya çıkacak olan kusursuz sorumluluğunu üstlenmekte ve ortaya çıkan zararı belirli limitlerle karşılamayı taahhüt etmekte olduğunu, dolayısıyla şartları gerçekleştiğinde sorumluluğunun doğması bakımından sigorta şirketi, işletenin kusurunun bulunup bulunmadığına bakılmaksızın sorumlu tutulacağını, Sigorta şirketi de davacı ile birlikte müteselsil sorumlu olacağından kusur oranında hesaplama yapılması hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının borcun tamamından müteselsilen sorumlu olduğundan ve icra dosyasında araçları üzerine haciz konulduğundan borcun tamamını ödemek zorunda kalmış olduğunu, davacının borçtan müştereken ve müteselsilen sorumluluğun bulunduğu yerde sigorta şirketinin kusur oranında ödeme yapması kabul edilemeyeceğini, Sigorta şirketinin poliçe düzenlemesinin amacı davacının zararını teminat altına almak olduğundan davacıya ödediği oran üzerinden ödeme yapmak durumunda olduğunu, Sigorta şirketinin kusurundan fazlasını ödediği gibi bir iddiasının mevut olması halinde, davacıya ödediği tazminatı kusurlu kişilere rücu etmesi gerekmekte olduğunu, davacının aracı için davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet poliçesi ve maximum ticari kasko poliçe tanzim edilmiş olması sebebiyle, borçtan davacı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları açık olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen 36368322 poliçe numaralı maximum ticari kasko poliçesinde manevi tazminat talepleri de poliçenin bedeni zararlar limitleri ile teminat kapsamına dahil edilmiş olduğunu, bu sebeple davacı tarafından ödenen 255.576,13 TL maddi ve manevi tazminatın sigorta şirketinden öncelikle zorunlu mali mesuliyet poliçesi kapsamında, poliçe had ve teminat limitlerinin tüketilmesini takiben kasko poliçesi kapsamında tahsil edilmesi gerekmekte olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 21.12.2004 tarih 2004/1636 Esas ve 2004/12698 Karar sayılı ilamının dikkate alınması gerektiğini, davacının ileride meydana gelebilecek malvarlığındaki azalmaları teminat altına almak amacı ile Davalı sigorta şirketinden zorunlu mali mesuliyet ve kasko poliçesi tanzim ettirmiş olduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olan bir borcun davacı tarafından ödenmesi sebebiyle sigorta şirketi sebepsiz zenginleşmiş olduğunu, bu sebeple davacı tarafından ödenen 255.576,13 TL'nin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 253.576,13'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, arabuluculuğa başvurulmasına rağmen anlaşma sağlanamadığını, davacının ödemiş olduğu tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsil edilememesi sebebiyle işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuş olduğunu, taraflarınca açılan tarafları ve konusu aynı olan davanın şu an Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile devam etmekte olduğunu, usul ekonomisi gereğince iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini vekaleten talep ettiklerini belirterek, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla şimdilik 253.576,13 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, öncelikle zorunlu mali mesuliyet poliçe had ve teminat limitleri ile sınırlı olarak; zorunlu mali mesuliyet poliçesi limitlerinin tüketilmesinin ardından kasko poliçesi poliçe had ve teminat limitleri ile sınırlı olarak davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP: Asıl dosyada davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğ edilmesini, zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini, huzurdaki davada anılan zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını, zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddinin gerekeceğini,
yeni düzenlemeye göre zarar görenlerin doğrudan dava açma hakkı ortadan kaldırıldığını, dava öncesinde sigorta kuruluşu’na başvurunun zorunluluğu getirildiğini, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz ettiğini, davacı yanın, kabul anlamına gelmemek üzere, kendi kusurunu aşan ödeme yapmasının ve bu tutarın tamamını müvekkili şirkete rücu etmesinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını,
davaya konu yargılamadaki manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, huzurdaki davaya konu ödemeye dayanak manevi tazminat miktarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirket ancak sigortalı araç kusuru nispetinde sorumlu olacağını, bu hususun manevi tazminat bakımından da gözetilmesini talep ettiklerini, dava konusu kaza sonucunda hayatını kaybeten lokman eroğlu'nun eşi ve çocukları tarafından maddi ve manevi tazminat istemiyle müvekkili şirket aleyhine açılan ve halen derdest olan nevşehir 2. asliye hukuk mahkemesi'nin ... sayılı davası da göz önünde bulundurulma gerektiğini, anılan bu yargılamada diğer davalılar ve müvekkili şirket aleyhine teselsül hükümlerine göre müteveffanın eşi ve çocukları bakımından 199.568,88-tl maddi ve 68.000-tl manevi tazminata hükmedildiğini, kararın kısmen icraya ödendiğini, halen derdest olduğunu, İMS sigortası zorunlu trafik sigortasının teminat limitini aşan durumlarda da sorumluluğunun doğacağı düşünüldüğünde dava konusu kaza nedeniyle zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının ya da maddi zarar kalemlerinin ZMS teminat limiiti kapsamında kalıp kalmadığının net olarak tespitinin ve kabul anlamına gelmemek üzere şayet zorunlu trafik sigortasının teminat limitinin aşılması söz konusu olursa manevi tazminata hükmedilirken bu durumun da gözetilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, öncelikle zamanaşımı defini ve başvuru şartının gerçekleşmemiş olması ve davacı yanın talebinin poliçe teminatı kapsamında olmaması nedeniyle davanın reddini, sigortalı araç sürücüsü kusursu olduğundan huzurdaki davanın reddini, yapıldığı iddia olunan ödeme belgelerinin ve ödemeye dayanak icra takip dosyanın ve nevşehir 2. asliye hukuk mahkemesi'nin ... sayılı dosyasının huzurdaki dosyaya kazandırılmasını,
kusur durumunun tespiti için karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden ve adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden rapor alınmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin ancak kusur nispetinde sorumlu tutulabileceğinin dikkate alınmasını,
davanın yukarıda bilgileri verile ... sigorta a.ş.'ye ihbarını,
aleyhe hüküm kurulacak olması halinde sgk tarafından yapılan-yapılacak ödemelerin müvekkili şirket’in sorumluluğundan tenziline,
karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğini talep ettiklerini, zamanaşımı def’ilerinin olduğunu, Türk Borçlar Kanunu'nun 73. Maddesinin dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafından huzurdaki davada rücusu talep edilen ödeme 08.07.2022 tarihli olup huzurdaki dava 09.07.2024 tarihinde ikame edilmiş olduğunu, nitekim rücusu talep edilen ödemeye dayanak Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası davalı Şirket'e ihbar edildiğini, hal böyleyken davacının birlikte sorumluluktan haberdar olduğu da aşikar olduğunu, huzurdaki dava anılan zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddi gerekeceğini, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmekte olduğunu, davacı yanın, kabul anlamına gelmemek üzere, kendi kusurunu aşan ödeme yapmasının ve bu tutarın tamamını davacı şirkete rücu etmesinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, davacı şirket, ancak ve ancak sigortalı aracın kusuru nispetinde sorumlu olabileceğini, Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası kapsamında alınan kusur raporunda, dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın %50 ve Namık Kemal Altun sevk ve idaresindeki ....plakalı yarı römork takılı ... plaklı çekicinin %50 kusurlu olduğu tespit edilmiş olduğunu, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, davalı şirketçe sigortalı araç ... plakalı araç olduğunu, kazada kusurlu olduğu tespit edilen diğer araç ise davalı şirkete sigortalı olmadığını, Tramer kayıtlarında kaza tarihinde.... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalı olduğu görülmekte olduğunu, fakat anılan dosyadaki yargılama %100 kusur üzerinden ilerlemiş, kusur nispetinde sorumluluk hususu gözetilmemiş olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyada alınan 24.3.2020 tarihli hesap raporunda %100 kusur nispetinde tazminat hesaplaması yapılmış ve davacı ... için 41.917,75-TL ve davacı Ahmet Eroğlu için 56.902,77-TL tazminat hesaplanmış olduğunu, dosya da bu hesap raporuna itibar edilerek, ... için 41.917,75-TL ve davacı Ahmet Eroğlu için 56.902,77-TL olmak üzere toplam 98.820,52-TL maddi tazminatın ve ... çin 10.000-TL, Ahmet Eroğlu için 10.000-TL, Lokman Eroğlu için 6.000,00-TL ve Çağrı Eroğlu için 6.000-TL manevi tazminatın ...i Nakliyat Ltd. Şti. Ve Nevşehir Belediye Başkanlığı'ndan müteselsilen tahsiline karar verilmiş olduğunu, davacı yan da bu kararı istinaf / temyiz etmeksizin karara istinaden başlatılan icra dosyasına karar gibi ödeme yaptığını iddia etmekte olduğunu, oysaki yukarıda da belirtildiği gibi, huzurdaki davaya konu Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında yargılama davacının işleteni olduğu araç kusurundan fazlası için hüküm kurulmuş davacı tarafından da bu hüküm ödenmiş olduğunu, yani davacı yan, dava konusu dosyada sigortalı aracın kusurunu aşan bir ödeme yapmış olduğunu, kusuru aşan miktarda kurulan hükmün de kabullerinde olmadığını, davaya konu yargılamadaki manevi tazminat miktarı fahiş olduğunu, taraflarınca huzurdaki davaya konu ödemeye dayanak manevi tazminat miktarının kabulü mümkün olmadığını, kaldı ki yukarıda da belirtildiği gibi yapıldığı iddia olunan ödemeye dayanak karar %100 kusur nispetinde verilmiş olduğunu, oysaki davalı şirketin ancak sigortalı araç kusuru nispetinde sorumlu olacağını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu hususun manevi tazminat bakımından da gözetilmesini talep ettiklerini, huzurdaki dava konusu kaza sonucunda hayatını kaybeden ...'nun eşi ve çocukları tarafından maddi ve manevi tazminat istemiyle davalı şirket aleyhine açılmış ve halen derdest olan Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı davası da göz önünde bulundurulması gerektiğini, anılan bu yargılamada diğer davalılar ve davalı şirket aleyhine teselsül hükümlerine göre müteveffanın eşi ve çocukları bakımından 199.568,88-TL maddi ve 68.000-TL manevi tazminata hükmedilmiş olup, karar kısmen icraya ödenmiş olduğunu, halen derdest olduğunu, Mahkemece gerekli görülmesi halinde bu dosyanın da huzurdaki dosyaya kazandırılmasını talep ettiklerini, son olarak İMS sigortası Zorunlu Trafik Sigortasının teminat limitini aşan durumlarda da sorumluluğunun doğacağı düşünüldüğünde dava konusu kaza nedeniyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı ya da maddi zarar kalemlerinin ZMS teminat limiiti kapsamında kalıp kalmadığının net olarak tespiti ve kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere şayet Zorunlu Trafik Sigortasının teminat limitinin aşılması söz konusu olursa manevi tazminata hükmedilirken bu durumun da gözetilmesi gerekli olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için davanın haklı olduğu varsayılsa bile, davalı şirket’in faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, aleyhe hüküm kurulması halinde davalı Şirketin dava tarihinden ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, zira daha evvel bir temerrütten bahsedilmesi mümkün olmadığını, bu hususta Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2015/8401 E.,2018/3203 K. sayılı ve 22.03.2018 tarihli kararının dikkate alınması gerektiğini, dava konusu kaza nedeniyle davalı şirketten ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faiz istenilmesi hukuka aykırı olduğunu, dava konusu olay trafik kazası şeklinde gerçekleşmiş olup herhangi bir ticari yönü bulunmamakta olduğunu, kaldı ki davalı şirketin de ancak huzurdaki dava ile temerrüde düşmüş olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla işbu davada davalı şirket aleyhine hüküm kurulması halinde; davalı şirketin kusur nispetinde sorumluluğu ... Sigorta A.Ş.'ye rücu edebilecek olduğunu, bu sebeple huzurdaki davanın ihbar edilmesi gerekli olduğunu belirterek, öncelikle zamanaşımı defi ve başvuru şartının gerçekleşmemiş olması ve davacı yanın talebinin poliçe teminatı kapsamında olmaması nedeniyle davanın reddine, sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğundan huzurdaki davanın reddine; kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yapıldığı iddia olunan ödeme belgelerinin ve ödemeye dayanak icra takip dosyanın ve Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasının huzurdaki dosyaya kazandırılmasına, kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasına, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı şirketin ancak kusur nispetinde sorumlu tutulabileceğinin dikkate alınmasına, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde SGK tarafından yapılan-yapılacak ödemelerin davalı Şirket’in sorumluluğundan tenziline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Asıl davada, dava dışı hak sahiplerine ödenen maddi (ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma) ve manevi tazminatın davacı sigorta ettiren tarafından davalı sigortacıdan özel sigorta sözleşmesine ve kasko sigorta poliçesine dayalı poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tahsili istemine ilişkindir.
Birleşen dosyada dava, 18.11.2011 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile 08.07.2022 tarihinde davacının ödemiş olduğu destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketinden ZMMS ve kasko poliçeleri gereğince rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizin 16/11/2023 tarihli duruşmasının 7 nolu ara kararında; dosyanın resen seçilecek aktüerya bilirkişi ve kasko sigorta poliçeleri konusunda uzman sigorta uzmanı bilirkişiden oluşturulacak iki kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile davacının olay nedeni ile hak sahibi üçüncü kişilere 2918 sayılı KTK m.85 hükmü çerçevesinde işleten sıfatıyla ödediği miktarın kadri maruf olup olmadığı, dava dışı hak sahiplerinin talep edebilecekleri destekten yoksun kalma zararının ve ayrıca mahkemece davacının ödemesine hükmedilen manevi tazminat tutarlarının davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri içerisinde bulunup bulunmadığı, davalının bu zararlardan poliçe limitleri içerisinde ne kadarlık bir kısmından sorumlu olduğu, zararın davalı sigortacı tarafından davacı sigorta ettirene yahut hak sahibi üçüncü kişilere kısmen yahut tamamen ödemede bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin ve ayrıca tarafların bilirkişi heyetinden yanıtlanmasını istedikleri soruların açık liste halinde özeti çerçevesinde yanıtlandırılarak bilirkişi raporu aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetince sunulan raporda özetle; Davalı... Sigorta Aş.nin Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. .... K. sayılı dosyasında hükmedilen maddi tazminatların kazaya %50 kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi kişi başına teminat limiti olan 200.000,00 TL kapsamında kalması ve bu limit tüketilmeden davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen İMMS poliçesine gidilememesi sebebiyle davalı... Sigorta Aş.nin hükmedilen maddi tazminatlardan dolayı sorumluluğu bulunmadığını, davalı... Sigorta Aş.nin Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ....K. sayılı dosyasında hükmedilen manevi tazminatlardan dolayı İMMS poliçesinde manevi tazminatların da teminat altına alınması sebebiyle sigortalı aracın kusuruna isabet eden asıl alacak ve ferileri toplamı olan 49.096,17-TL'den 08/07/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirkete karşı sorumlu olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizin 25/04/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; davacının ıslah dilekçesi sunduğu görülmekle dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile davacının dava dilekçesi yanında ıslah dilekçesi de dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirme yapılması bakımından ayrıca davacının kök rapora yönelik itirazlarının değerlendirilmesi bakımından bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verildiği, sunulan ek raporda özetle; davacı ... Taah. İnş. Turz. Konfk. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. .... K. sayılı dosyasının hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminat için Gülşehir İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra giderleri ile birlikte toplamda 255.576,13 TL tazminatı 08/07/2022 tarihinde icra dosyasında ödediğini, Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. dosyasında hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen trafik ve kasko poliçeleri kapsamında kaldığını, davalı sigorta şirketinin -diğer zarar sorumlularına kusuru nispetinde rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla- 255.576,13 TL'den 08/07/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirkete karşı sorumlu olduğu bildirilmiştir.
Davacının sigorta ödemesine konu Nevşehir 2. AHM'nin ... esas 2020/320 karar sayılı dosyasının davalılarından birinin ... ... Limited Şirketi olduğu, asıl dava ve birleşen dosya davacısı olan ... ... Limited Şirketinin işleten sıfatıyla aleyhine açılan bu dava da sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile davanın davalı... Sigorta Anonim Şirketine ihbarını talep ettiği, davanın davalıya ihbar olunduğu, davalının ihbar olunan sıfatıyla davaya cevap dilekçesi sunduğunu, yapılan yargılama sonucu verilen kararın istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak Kayseri BAM 3. HD'nin 05/10/2023 tarih ........ karar sayılı gerekçeli kararı ile davacıların istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine karar verildiği, davacı ...........çin ayrı ayrı maddi tazminata hükmedildiği, davacı ..... için ayrı ayrı manevi tazminata hükmedildiği, hükmedilen maddi tazminat ve manevi tazminatlar yönünden davacı ... ... Limited Şirketide dahil olmak üzere davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiği, bunun üzerine hak sahipleri tarafından Gülşehir İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından icra dosyasına 08/07/2022 tarihinde 255.576,13-TL ödeme yapıldığı sabittir. Temin edilen dosya kapak hesabına göre takipte kesinleşen tutarın 199.782,10-TL olduğu, başvuru harcı, tahsil harcı, vekalet ücreti, işlemiş faiz ve masraf tutarı gibi icra takip konusu alacağın ferileri ile birlikte bir bütün olarak borç tutarının 255.576,13-TL olduğu, davacının da yapmış olduğu ödemenin dosya kapak hesabına göre dosya borcunun tamamına ilişkin olduğu, davacının müteselsil borçlulardan biri olması nedeniyle takip konusu borcu ferileri ile birlikte ödemesinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı asıl davada dava dilekçesi ile birlikte kasko sigorta poliçesine dayanmış, birleşen dosyada ise zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine dayanmıştır. Bu sebeple temin edilen poliçelerin ve kapsadığı teminatların ve teminat limitlerinin öncelikle belirlenmesi gerekmektedir. Asıl davanın dayanağı olan 36368322 nolu 28/11/2010-2011 başlangıç - vade tarihli maksimum ticari kasko sigorta poliçesi kapsamında ihtiyarı mali sorumluluk sigorta klozunun bedeni ve maddi zararlar bakımından 100.000,00-TL, manevi zararlar bakımından bedeni zarar limitleri dahilinde yani 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere teminat altına alındığı, poliçe kapsamında teminat altına alınan aracın ... plaka sayılı çekici olduğu davacının ticari işletmesi faaliyeti kapsamında kullanıldığı, davacının malik ve işleten sıfatıyla bu aracın üçüncü kişilere vermiş olduğu zararlardan sürücü ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Birleşen dosyada davanın dayanağı olan ... nolu ... başlangıç - vadi tarihli KTK ZMMS poliçesi kapsamında davacıya ait yukarıda bahse konu ... plaka sayılı çekicinin üçüncü kişilere vermiş olduğu zararlara ilişkin kişi başına ölüm/sakatlık 200.000,00-TL kişi başına tedavi masrafı 200.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere teminat altına alındığı hak sahiplerinin Nevşehir 2. AHM'de açmış oldukları tazminat davasına konu ölümlü trafik kazasının 18/11/2011 tarihinde meydana geldiği ve bu suretle yukarıda bahse konu hem ticari kasko sigorta poliçesi hemde karayolları ZMMS poliçesi kapsamında kaza tarihi itibariyle davacıya ait söz konusu aracın davalı sigorta şirketi tarafından ayrı ayrı teminat altına alındığı anlaşılmaktadır.
Davacı vekili 30/01/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ıslah etmiş ve yeni bir dava dilekçesi sunmuş olup, sunmuş olduğu yeni dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş ve davalı taraf ıslaha karşı cevap dilekçesi sunarak zamanaşımı def-i ileri sürmüş, ayrıca Nevşehir 2. AHM'nin ... esas .... karar sayılı dosyası kapsamında araç sürücülerinin %50-%50 oranında olmak üzere yarı yarıya kusurlu oldukları sigorta şirketinin sorumluluğunun işletene ait olan aracı kullanan sürücüye atfedilen %50 oranında kusur oranında sorumlu olduklarını, tazminatın tamamından sorumlu tutulamayacaklarını savunmuştur.
Davacı vekili ıslah dilekçesini poliçeden kaynaklı olarak gerçekleştirdiklerini, asıl davada dava dilekçesinde ZMMS poliçesinden bahsedilmediğini, fakat davalı sigorta şirketinin hem zorunlu sigorta hemde ihtiyarı olarak düzenlenen kasko sigorta poliçesi kapsamında ayrı ayrı değil birlikte sorumlu olduğunu ve bu sebeple ıslah ettiklerini bildirmiştir.
Toplanan deliller alınan bilirkişi raporları, temin edilen bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirilmiş olup, davacının 08/07/2022 tarihinde yapmış olduğu sigorta ödemesine dayalı olarak asıl dava ve birleşen dosyada yapmış olduğu sigorta ödemesinin rucüen davalı sigortacıdan tahsilini talep ettiği, davacıya ait aracın sürücüsü her ne kadar kazada diğer araç sürücüsü ile birlikte yarı yarıya kusurlu ise de araç sürücülerinin, bu araçların malik ve işleteni ile bu araçları kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçesi kapsamında teminat altına alan sigortacıların hak sahiplerine karşı maddi tazminat bakımından müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu, araç sürücülerinin ve işletenlerinin ise manevi tazminat bakımından müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu, bu araçlara ilişkin ihtiyarı mali mesuliyet klozu içerir diğer sigorta poliçelerinin ve kasko sigorta poliçelerinin ZMMS poliçe teminat limitlerinin üzerinde meydana gelen zararlar bakımından sorumlu olduğu ayrıca somut olayda olduğu gibi düzenlenen kasko sigorta poliçesi kapsamında davacının maddi ve manevi tazminat talepleri ile karşı karşıya kalması halinde ihtiyarı mali klozu çerçevesinde bedeni ve maddi zararlar bakımından 100.000,00-TL manevi zararlar bakımından 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere teminat altına alındığı, poliçede ayrıca hukuksal koruma klozunun da bulunduğu, bu sebeple belli ölçülere kadar harç yargılama gideri ve vekalet ücreti gibi sorumluluklar yönünden de poliçe limiti kapsamında koruma altına alındığı dolayısıyla davalı sigorta şirketi meydana gelen kaza nedeniyle yalnız ZMMS poliçesi kapsamında sorumluluğu bulunmayıp, kasko sigorta poliçesi kapsamında da sorumluluğu bulunduğu, yapılan hesaplamalar çerçevesinde davacı tarafından yapılan tüm ödemenin toplamının maddi ve manevi tazminat dahil 130.820,52-TL olduğu, bu tutarın bir kısmına kaza tarihinden itibaren bir kısmına ıslah tarihinden itibaren işletilen yasal faiz ile birlikte olmak üzere asıl alacak ve işlemiş faiz tutarı toplamının 199.782,10-TL olduğu, bu tutara tahsil tarihine kadar işlemiş faiz, icra vekalet ücreti, icra harçları ve diğer ferileri olmak üzere tahsil tarihi itibariyle 255.576,13-TL olduğu, davacının ödemiş olduğu maddi ve manevi tazminat tutarı 130.820,52-TL olmakla birlikte bu tutarın 98.820,52-TL'lik kısmının maddi tazminata ilişkin olduğu 32.000,00-TL'lik kısmının ise manevi tazminata ilişkin olduğu, davalının işletenin sorumlu olduğu sürücünün kusuru oranında ZMMS poliçesi kapsamında sorumlu olduğuna ilişkin savunması hukuken yerinde olmakla birlikte somut dosyada yapılan tazminat ödemeleri dikkate alındığında poliçe teminat limiti olan 200.000,00-TL'nin altında bulunduğu hatta poliçe teminat limitinin yarısı tutarında olan 100.000,00-TL'nin de altında bulunduğu, manevi tazminata ilişkin toplam asıl alacak tutarının 32.000,00-TL'nin kasko poliçesindeki manevi tazminat klozu dahilinde 100.000,00-TL poliçe limitinin altında bulunduğu, bu sebeple benimsenen bilirkişi kök raporunda da belirtildiği üzere dava kendisini usulünce ihbar olanan davalı... Sigorta Anonim Şirketinin diğer zarar sorumlularına kusuru nispetinde rucü hakkı saklı kalmak kaydıyla zararın tamamından ferileri ile birlikte davacı sigorta ettirene karşı sorumlu olduğu, davacının dava dilekçesindeki talebinin 2.000,00-TL, birleşen dosyadaki talebin 253.576,13-TL olduğu, ve her iki dosya bakımından toplam talep sonucunun 255.576,13-TL olduğu ve bu tutarın davacının hak sahiplerine icra dosyası kapsamında yapmış olduğu ödeme ile aynı tutarda olduğu ve talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davacının asıl dava ve birleşen dosyaya da ayrı ayrı davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
1-Davanın KABÜLÜ İLE; 2.000,00-TL alacağın (ZMMS poliçe limiti olan 200.000,00-TL ve İMMS poliçe limiti olan 100.000,00-TL olmak üzere toplam 300.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) ödeme tarihi olan 08/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 172,90-TL, posta ve tebligat masrafı 146,00-TL, bilirkişi ücreti 8.000,00 TL olmak üzere toplam 8.318,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 2.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ATM'nin ... ESAS SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Davanın KABÜLÜ İLE; 253.576,13-TL alacağın (ZMMS poliçe limiti olan 200.000,00-TL ve İMMS poliçe limiti olan 100.000,00-TL olmak üzere toplam 300.000,00-TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) ödeme tarihi olan 08/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 17.321,78-TL karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 4.330,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 12.991,33-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 4.818,85-TL, posta ve tebligat masrafı 212,00-TL olmak üzere toplam 5.030,85-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 40.572,18-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili yüzüne karşı ve davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/12/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır