T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: / Esas
KARAR NO: /
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [
DAVALI : ... - ... ...
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2021
KARAR TARİHİ: 14/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin 20.02.2011 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında biten ve teslim edilen konutların geçici maliyetlerinin tespiti için komisyon kurulması, belirlenen maliyetin ve şerefiye bedellerinin ilgili üyelere tebliğ edilmesi yönünde karar aldığını, söz konusu karar gereğince 196 dairenin geçici maliyetleri çıkartılarak üyelerden tahsil edildiğini, genel kurul tarafından şimdiye kadar kesin maliyet bedellerinin belirlenmesine ve üyelerden tahsiline yönelik bir karar alınmadığını, sadece 196 üyeden geçici maliyet bedeli alındığını, söz konusu geçici maliyet raporu incelendiğinde kesin maliyet raporunda bulunması gereken özelliklerin bulunmadığını, hesaplamaların eksik ve hatalı olduğunu, geçici maliyet niteliğinde olduğunu, söz konusu hesaplamada arsa sahiplerine yapılan dairelerin maliyetlerinin ortaklara pay edilmediğini, arsa sahiplerine verilecek dairelerin maliyetlerinin dairesini teslim almamış üyeler üzerine bırakıldığını, yapılan hesaplamada belirlenen kat, cephe ve şerefiye bedelinin de gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından bugüne kadar 196 adedi üyelere, 197 adedi arsa sahiplerine olmak üzere 393 daire teslimi yapıldığını, halihazırda 152 kooperatif üyesi ve 157 arsa sahibi olmak üzere 309 dairenin imalatının yarım kaldığını ve tesliminin yapılamadığını, kooperatif tarafından yapılan/yapılacak olan 702 daire olduğunu, kooperatifin mevcut 453 üyesi bulunduğunu, bunlardan 196 üyenin dairesini ve tapusunu aldığını, 344 üyenin ise henüz dairesini alamadığını, eksik ve hatalı maliyetlerle kooperatif ortaklarına kat mülkiyeti tapuları ferdileştirme ile verildiğini, dairesi teslim edilen 197 arsa sahibine daire maliyeti hesaplanmayarak ve kooperatiften daire almış üyelere yansıtılmayarak 506 daire maliyetinin geriye kalan 344 üyeye yüklendiğini, evini teslim alan üyelerden aylık aidat miktarının %40’ı oranında kira alınması yönünde genel kurur kararı olmasına rağmen bu bedellerin talep ve tahsil edilmediğini, kooperatiften istifa eden üyelere olan borçlar, evlerini teslim alan üyeler için kullanılan banka kredisi borçları, vergi, SGK ve borçlarının dairesini teslim alan üyelerin kesin maliyet hesabına eklenmediğini ve tüm borçların dairesini almayan üyelere bırakıldığını, yapılan fahiş hatalar sebebiyle 21.04.2019 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında şimdiye kadar yapılan tüm geçici/kesin maliyet bedellerinin iptali ve yeniden maliyet yapılmasına yönelik karar alındığını, bu kararın herhangi bir muhalefet şerhi olmadan oybirliği ile alındığını, Kayseri 1. ATM’nin ... E sayılı dosyası ile açılan genel kurul kararının iptali davasının reddedildiğini, yönetim kurulu tarafından kesin maliyet hesabı yapılması için süreç başlatıldığını, hesaplanan kesin maliyetlerin ana sözleşmenin 61. Maddesindeki usule uygun şekilde üyelere tebliğ edildiğini, 15 günlük itiraz süreci ve devamındaki usul uygulanarak tüm üyelere paylarına düşen kesin maliyet borcunun tebliğ edilerek ödeme yapmalarının talep edildiğini, verilen süre içinde ödemelerini yapmayan üyelerle ilgili yasal süreç başlatıldığını, davalının da verilen süreye rağmen borcunu ödemediğini, kooperatifin en yetkili organının genel kurul olduğunu ve aldığı kararların tüm üyeleri bağlayacağını, genel kurulda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alınabileceği gibi daha önce alınan ve uygulanan kararların değişen koşullar ve eşitlik ilkesi gereği değiştirilmesinin mümkün ve geçerli olacağını, bu durumun kazanılmış hakları ihlal etmeyeceğini, son genel kurulda alınan kararın amacının üyeler arasındaki eşitliği sağlamak olduğunu, kooperatifin genel kurul kararı ile şimdiye kadar belirlenen tüm geçici ve kesin maliyet bedellerini iptal etmesi ve yeniden kesin maliyet hesabı yaparak üyelerden talep etmesinde dairesini teslim almamış üyeler ile teslim almış üyeler arasındaki eşitliğin sağlanmasının amaçlandığını, davacı kooperatifin henüz tasfiye aşamasına girmediğini, inşaat faaliyetlerinin devam ettiğini, davacının tamamlamış olduğu daireleri ve tapusunu üyelere verdiğini, davalının üyeliğinin devam ettiğini, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre kooperatiften dairesini teslim alan ortağın, üyeliğinin sona ermeyeceğini, davalının davacıya 191.777,00-TL kesin maliyet borcunu ödemediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 6.000,00-TL’nin davalıya tebliğiyle kesinleşmesinden itibaren yıllık %18/ aylık %1,5 faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkilinin 2011 yılında genel kurul kararı ile çıkartılan kesin maliyet bedelini ödediğini ve tapusunu aldığını, müvekkilinin davacı kooperatife üyelikten kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kesin maliyet bedelini ödeyerek ilişiğinin kesildiğini, 2019 yılında yapılan genel kurul ile her ne kadar önceki kesin maliyetlerin iptal edildiği belirtilerek yeniden kesin maliyet çıkarılmışsa da önceki kesin maliyetlerin bu şekilde sebepsiz ve ana sözleşmeye, kanun ve Yargıtay kararlarına aykırı olacak şekilde dayanaksız iptal edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkiline gönderilen kesin maliyet bedelinden anlaşılacağı üzere geçici maliyet+şerefiye payı+genel giderler eklenerek kesin maliyet hesabı çıkarılarak üyelere tebliğ edildiğini, ana sözleşme 61/e maddesinde "Tüm konutlar tamamlanmadan önce kura sonucu kendine konut tahsis edilmiş ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyet tapusunu alarak ortaklıktan ayrılmak istemesi halinde tamamlanmış ve tahsis edilmiş konutların kesin maliyet bedeli belirlenerek tapusu verilebilir.Bu şekilde konutunu teslim almak isteyen üyelerden ilerde çıkabilecek tüm ortaklara yansıtılması gereken müşterek giderler ile erken konut teslimi ile sağlanan faydanın karşılığı olarak konutun teslim tarihindeki kesin maliyet bedelinin %10'u ayrıca alınır." şeklinde düzenleme bulunduğunu, müvekkiline gönderilen kesin maliyet bedeline dikkat edilecek olursa kesin maliyet bedeli ve kesin maliyet bedelinin %10'u kadar genel gider payının da peşinen alındığını, genel gider payı adı altında alınan tutar ana sözleşme 61/e maddesinde konutunu erken teslim alan üyelerden alınan ve konutu teslim aldıkları tarihte hesaplanan kesin maliyetin %10'u tutarındaki rakam olup anasözleşme uyarınca müvekkilin kooperatif ile ilişiğinin kesildiğinin ortada olduğunu, müvekkilinin yeniden üye olmak gibi bir talebi ve kooperatife başvurusu bulunmadığını, genel kurul tutanakları ve hazirun cetvelleri resmi belge olup yıllarca hazirun listesinde yer almayan, kooperatiften çıkan ve tekrar üye olma talebi de bulunmayan müvekkilin davacı kooperatif tarafından kendiliğinden hazirun listesine eklenerek genel kurulda borç çıkartmasının kanuna aykırı olduğunu, buna rağmen kooperatife borcu olmayan, tapusunu alan ve aldıktan sonraki genel kurullara çağrılmayan hazirun listelerinde yer almayan (dolayısıyla üye olmayan) müvekkili ve müvekkili gibi başka üyelerin de kötüniyetli olarak 21.04.2019 tarihinde yapılan genel kurul ile yeniden borç çıkarılmasının kötüniyetli olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER: davalı üyelik dosyası, ödeme evrakları, kooperatif ana sözleşmesi ile genel kurul tutanakları, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif aidat borcunun tahsili istemi ile davacı kooperatifin davalı kooperatif üyesi aleyhine açmış olduğu alacak davasıdır.
Mahkememizce, dosyanın bir kooperatif muhasebesi konusunda uzman bilirkişi ile bir kooperatif hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi ile kooperatif defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 20/07/2022 tarihli raporda özetle; davacı tarafça dosyaya sunulan davalının ödemeleri gösteren üye hesap ekstresi incelendiğinde davalının toplam ödemesinin 117.822,00-TL olduğu, kooperatifin kuruluşundan 2021 yılının Kasım ayına kadar ödenmesi gereken toplam tutarın 172.510,00-TL olduğu, davalının yapmış olduğu ödeme tutarı mahsup edildiğinde 172.510 - 117.822 = 54.688,00-TL bakiye tutarın bulunduğu, davalı tarafın 2011/03-06 döneminde toplam 73.851,86-TL ödeme yaparak bu borcunu kapattığını, diğer bir ifadeyle davalının 2011 yılı maliyet hesabına göre ödeme gereken toplam tutarın (124.500 - 7.007,50) 117.492,50-TL olduğu, davalı tarafça yapılan ödemenin ise 117.822,00-TL olduğu, buna göre 2011 yılı maliyet hesabına göre belirlenen tutarı davalının ödediği, kooperatifte yapıların %95 seviyesine gelmeden teslimi mümkün değilken, davacı kooperatifte genel kurulda karar alınmak sureti ile kooperatif yönetimine yetki verildiğini, bu halde de kooperatifin etap etap daireleri teslim ettiği, davacı kooperatifin ticaret sicilden terkin edilmediği, en son yönetiminin değiştirildiğini ve buna ilişkin olarak 23/06/2022 tarihinde ilan yapıldığı, davalıya tapu devrinin yapılıp yapılmadığının hususunun tespiti dosyada tapu kayıtları yer almadığından mümkün olamadığı belirlenmiştir.
Yargıtay 23. HD'nin 2013/829 Esas 2013/1810 Karar sayılı 22/03/2013 tarihli ilamından da anlaşıldığı üzere Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadan genel kurullarca kararlaştırılan parasal yükümlülüklere ilişkin kararlar daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece tüm üyeleri bağlayacağı, genel kurulca belirlenen aidat miktarı ve gecikme faizi oranları, genel kurul kararlarına katılsın ya da katılmasın ortaklara ayrıca tebliğinin gerekmediği, toplantıya katılmayan üyeler için de bağlayıcı olduğu, kesinleşmiş olması ve yok hükmünde olmaması halinde bu kararın alacağın dayanağı durumunda olduğu, davacı kooperatifin 2003 ila 2022 yılları arasında yapılan genel kurul toplantılarında alınan aidat ödenmesine ilişkin kararların iptal edildiğine veya yok hükmünde olduğuna dair itiraz olmadığı gibi bu hususta dosya kapsamında bir delilin de bulunmadığı,bu nedenle alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı,Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının ödemesi gereken aidat borcunun 54.688,00 TL olduğu tespit edildiğinden bu miktar üzerinden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.
Mahkememizden verilen, 14/09/2023 tarih ve / Esas - / Karar sayılı karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi' nin tarih ve / Esas ve / sayılı İlamı ile Kaldırılmakla, gerekçesi olarak; " davacı dava dilekçesinde Ocak 2003 ile Kasım 2021 tarihleri arasında birikmiş aidat borcu bulunduğunu iddia etmiş olup dosyada bulunan bilirkişi raporu incelendiğinde: davalı kooperatifçe çıkarılan 28.02.2011 tarihli maliyet raporunda üyenin bu 28.02.2011 tarihine kadar 117.822,00 TL Ödeme yaptığı toplam borcunun 117.492,50 TL olduğunun belirtildiği davalı tarafça kooperatife toplam 117.822,00 ödendiğinin tespit edildiğinin belirtildiği görülmüştür. Davacı kooperatif 28.02.2011 Tarihi itibariyle alacak borç durumunu hesaplayıp davalıya bildirdiği davalınında davacı kooperatife bu doğrultuda ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.
Davacı kooperatif 28.02.2011 Tarihi itibariyle alacak borç durumunu hesaplayıp davalıya bildirdiği davalınında davacı kooperatife bu doğrultuda ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davalının ödeme tarihi, ödemeye ilişkin makbuz ve belgelerdeki açıklamalar, 28.02.2011 tarihli maliyet raporunda istenen alacaklar ve 6098 sayılı TBK 100-104 maddesindeki düzenlemeler dikkate alınarak davacının davalıdan alacak talep edebileceği dönemin 28.02.2011 - 2021 yılı Kasım ayına kadar olan tarihler arasındaki dönem olabileceği anlaşılmaktadır.
Mahkemece aldırılan raporda bu husus irdelenmeden hazırlanmış olup raporun bu haliyle eksik olup hükme esas alınması mümkün değildir.
O halde mahkemece dosyanın tekrar aynı bilirkişiye tevdi ile 28.02.2011 - 2021 yılı Kasım ayına kadar olan tarihler arasında davalının ödemesi gereken aidat miktarı bulunarak davalının bu tarihler arası yaptığı ödemelerin ödeme tarihi, ödemeye ilişkin makbuz ve belgelerdeki açıklamalar, 6098 sayılı TBK 100-104 maddesindeki düzenlemeler de birlikte dikkate alınmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür." hususlarına değinilmiştir.
Kaldırma ilamı sonrası;
Mahkememizce, dosyanın önceki rapor düzenleyen bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile Kaldırma ilamında belirtilen hususlarda ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 19/02/2024 tarihli ek raporda özetle; Davacı Muavin Defter Kayıtlarının İncelenmesi: Kayseri BAM 6. H.D.'nin güncel kararlarında davacı kooperatif muavin defter kayıtlarının incelenmesi talep edildiği, söz konusu muavin defter kayıtları raporumuz ekinde sunulmuş ve tarafımızca incelendiği, bu kayıtlarda davacı kooperatifin kuruluşundan 2022 yılına kadar üyelerin yapmış olduğu ödemeleri (117.822 TL) ortağın hesabına kaydetmiş (331 Ortaklara Borçlar); ancak, tahakkuk eden tutarları 2022 yılına kadar kaydedildiği, 2022 yılında davalı hesabına 334.220 TL topluca tahakkuk (aidat * ara ödeme) yaptığı, (131 Ortaklardan Alacaklar) ayrıca 2023 yılında 95.000 TL üye aidatı tahakkuku yaptığı, toplam tahakkuk tutarı 429.220 TL olarak kayıtlara işlendiği, bu durumda davacının ticari defterlerinde davalıdan 429.220 TL - 117.822 TL - 311.398 TL alacak oluştuğunun hesaplandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu ve BAM kaldırma kararı sonrası alınan ek rapor bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının üyesi olan davalıdan kooperatif üyeliğinden kaynaklı kesin maliyet bedelinin de içerisinde yer aldığı kooperatif aidat alacağını talep edebileceği, benimsenen bilirkişi raporuna göre davacının talep edebileceği aidat alacağının olduğu, kooperatif aidat alacağının en geç dava tarihinde (ıslah ile artırılan tutar yönünden ıslah tarihinde) muaccel olacağı gözönüne alındığında, davalının bu borcuna genel kurulda kararlaştırılan yıllık %18 (aylık %1,5) oranı üzerinden gecikme faizi uygulanacağı, Kayseri BAM 6. HD'nin kararında belirtildiği, 28/02/2011 - 31/05/2022 tarihleri arasındaki dönem için yapılan hesaba göre davalının ödemesi gereken toplam aidat tutarının 35.210,00-TL olduğu, davalının kendisine çıkartılan maliyet raporundan sonraki dönemde aidat ödemesinin bulunmadığı, maliyet raporunun hazırlandığı tarihte ödenmesi gereken aidat tutarı 137.300,00-TL olup davalının yapmış olduğu toplam ödeme tutarı olan 117.821,86-TL bu tutardan çıkartıldığında davacının fazladan yapmış olduğu ödemenin 82.611,86-TL olduğu, bu fazla ödemenin maliyet raporunun çıkartıldığı 28/02/2021 tarihinden sonraki aidat tutarı toplamı olan 137.300,00-TL'den mahsup edildiğinde davalının davacı kooperatife olan bakiye aidat borcunun 54.688,14-TL olduğu, ve fakat davacının dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile birlikte 54.898,00-TL' nin davalıdan talep edildiği bu suretle davacının talebinin kısmen yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın kısmen kabulü ile 54.688,00-TL'nin davanın ıslah tarihi olan 25/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 54.688-TL aidat alacağının davanın tam ıslah tarihi olan 25/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 3.735,74-TL nispi karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 102,47-TL peşin harç ve 835,06-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 2.816,21-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 170,27-TL ilk dava açma gideri, 835,06-TL ıslah harcı, 57,50-TL tebligat masrafı, 18,60-TL posta ve müzekkere masrafı, 4.050,80-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.150,23-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 5.130,52-TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/2. maddesi uyarınca taktir olunan 210,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yargılama boyunca yapılan 474,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 18,48-TL' sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/06/2024
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır