T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - T.C. No:... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : İtirazın İptali (Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya 25.01.2023 tarihinde Garanti Bankası aracılığıyla 1.500.000 TL para gönderdiğini, söz konusu havale açıklamasını “borç-emanet” olarak belirttiğini, davalı tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, Adana 11. Noterliğinin 05.05.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek davalıya borcun ödenmesi hususunun belirtildiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine Kayseri 1. ATM'nin... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan görüşmede şirket hisse devri konusunda anlaşma sağlandığını ve şirket hisse bedelinin 6.500.000 TL olarak belirlendiğini, davalıya gönderilen bedelin hisse devir avansı olduğunu, ödenen bedelin hisse devir bedeli avansı olduğu düşüncesiyle dekonttaki açıklamayı kontrol etmediğini, davalıya emanet olarak gönderildiği iddia edilen tutarın emanet para olmadığını ... Şirketinde bulunan payın devrinden mahsup edilmek üzere gönderilen bir tutar olduğunu, davalının kötü niyetli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bir suretinin celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklısının ... Yatırım Danışmanlığı İnşaat A.Ş, borçlusunun ... olduğu, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararı dayanak yapılarak toplam 1.503.152,80-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 14/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilince 18/08/2023 tarihli dilekçe ile takibe itiraz edilmesi üzerine icra takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Garanti Bankası'na müzekkere yazılarak 25/01/2023 tarihli 1.500.000,00-TL bedelli havaleye ilişkin dekontun onaylı bir örneği celbedilmiştir.
Adana 11. Noterliği'ne müzekkere yazılarak 05/05/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile tebliğ mazbatasının bir örneği dosyamız arasına celbedilmiştir.
Tarafların 2023-2024 yıllarına ait ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi ... 15/09/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... 15/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalıya 25.01.2023 tarihinde Garanti BBVA aracılığıyla 1.500.000 TL tutarında havale yaptığı ve “BORC EMANET” açıklaması yazdığı, söz konusu tutarın davalıdan tahsili amacıyla ihtarname gönderdiği, daha sonra Kayseri 1. ATM'nin... D. İş dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldığı, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığı, davacının takip ve dava konusu yaptığı tutarın davalıya ödendiği dosyadaki banka kaydından anlaşıldığı ve davalının bu tutarın ödenmediğine yönelik bir iddiası olmadığı, davalı tarafın bahse konu tutarın 6.500.000 TL'ye yapılacak şirket hisse devrine mahsuben gönderildiğini ileri sürdüğü, Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğünün mahkemenin müzekkeresine vermiş olduğu 17.07.2024 tarihli yazıda davalının “kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması;” faaliyetinden dolayı kayıtlı mükellef olduğu ve defter tutma zorunluluğu bulunmadığının belirtildiği, hal böyle olunca davalı tarafça ticari defterler sunulmadığı ve yapılan ödemenin hangi açıklama ile kaydedildiğine ilişkin bir tespit yapılamadığı, davacının ticari defterindeki kayıt sureti incelendiğinde davacının banka hesabından çıkış yapıldığı ve davalı ...'den (“136 Diğer Çeşitli Alacaklar”) alacaklanıldığına ilişkin kayıt yapıldığının görüldüğü, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğine göre davacının kayıt yaptığı 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabının ticari nitelik taşımayan alacakların kaydedildiği bir hesap olduğu, davacı kayıtlarında davalıdan herhangi bir tahsilat gözükmediği, davalının da herhangi bir ödeme iddiası bulunmadığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas Sayılı dosyasına ilişkin itirazın iptali talebine ilişkindir.
Somut olayda davacı taraf, davalıya 25.01.2023 tarihinde 1.500.000,00-TL para gönderdiğini, dekontta, "Borç-Emanet" açıklamasının bulunduğunu, davalının borcu ödememesi nedeniyle davalıya Adana 11. Noterliğinin ... yevmiye numaralı 05.05.2023 tarihli ihtarnamesi gönderildiği, ihtarnamenin davalıya 25.05.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, TBK'nun 392. Maddesi gereğince 6 hafta içinde ödenmesi lazım gelen ödünç ödenmediğinden bu sürede 06.07.2023 tarihinde (ihtarın muhataba ulaşmasının üzerinden geçen 6 haftalık sürenin son günü) dolmuş ve davalı temerrüde düştüğünden Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş. sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı vekili tarafından ihtiyati hacze itiraz edilmiş ise de Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş. Sayılı kararı ve Ek kararı ile itirazın reddine karar verildiğini, bu sefer davalının ödeme emrine itiraz etmesi nedeniyle eldeki davının açıldığını ileri sürerek davalının Kayseri Genel İcra Dairesi ... esas sayılı icra takibine ve borca yaptığı itirazının iptaline ve takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı taraf ise kendisi ile davacı şirketin ... Turizm Otelcilik A.Ş.'nin ortakları olduğunu, davacı şirketin yetkilisi...'ın ... Turizm Otelcilik A.Ş. isimli şirketin tüm hisselerini devralmak istediğini, bu doğrultuda taraflar arasında 6.500.000,00 TL üzerinden anlaşma sağlandığını, Ali Kaynar'ın ... Danışmanlık hesabından 25.01.2023 tarihinde devir bedeli avansı olarak 1.500.000,00'TL yi davacıya gönderdiğini, gelen paranın devir bedel avansı olduğu düşüncesi ile gönderilen dekontta davalının açıklamayı kontrol etme ihtiyacı duymadığını, bu nedenle davaya ve takibe konu edilen bedelin hisse devir bedeli avansı olması, davalının hissesini devretmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Yargılama sürecinde davacı davacı şirket olan ... Yatırım Danışmanlığı İnşaat Anonim Şirketi'nin ...'ne tüm aktif pasifiyle devrolunması ve ... Yatırım Danışmanlığı İnşaat Anonim Şirketi'nin birleşme nedeniyle ticaret sicilden terkin olması nedeniyle davacı olarak ...'nin davaya devam ettiği tetkik edildi.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyada takip çıkışı 1.503.152,80-TL olup eldeki davda dava değeri 1.500.000,00-TL olarak gösterilmiş olduğundan davacı vekiline takip dosyasındaki ferilere yönelik dava açıp açmadığını açıklamak ve dava açılmış ise eksik harcı yatırmak üzere kesin süre verilmiş olup davacı vekilince takip çıkışı miktara ilişkin eksik harç tamamlanmıştır.
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sor. ... kar. Sayılı dosyası incelenmekle; davalı ...'nin... ve ... yönelik dolandırıcılık iddiasıyla suç duyurusunda bulunduğu, yapılan soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve kararın kesinleştiği tetkik edildi.
Tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması gerektiğinden davalının tacir olup olmadığı, defter tutma zorunluluğu bulunup bulunulmadığı araştırılmış olup Erciyes Vergi Dairesi'nin 17/07/2024 tarihli cevabi yazısıyla davalı ...'nin defter tutma zorunluluğu bulunmadığı bildirilmiştir
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 386 ncı maddesi; ''Tüketim ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin, bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi, ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir.''
6098 Sayılı Kanun'un 387 nci maddesi; ''Ticari olmayan tüketim ödüncü sözleşmesinde, taraflarca kararlaştırılmış olmadıkça faiz istenemez. Ticari tüketim ödüncü sözleşmesinde, taraflarca kararlaştırılmamış olsa bile faiz istenebilir.
''
6098 Sayılı Kanun'un 392 nci maddesi; ''Ödüncün geri verilmesi konusunda belirli bir gün ya da bildirim süresi veya borcun geri istendiği anda muaccel olacağı kararlaştırılmamışsa ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.''
6098 Sayılı Kanun'un 555 inci maddesi; ''Havale, havale edenin, kendi hesabına, para, kıymetli evrak ya da diğer bir mislî eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlemdir.''
''6098 Sayılı Kanun'un 555 inci maddesi (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 457) ve ardından gelen maddelerinde düzenlenmiş olan havale, hukuksal nitelikçe bir ödeme vasıtasıdır. Havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur. Bu yasal karinenin aksini, havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını ileri süren havaleci (muhil) bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür'' (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun(HGK) 09.06.2004 tarihli ve 2004/4-362 E.-2004/347 K. Sayılı kararı).
Hemen burada ikrar müessesesinin de tartışılması gerektmektedir.Öğretideki tanımlamalara göre ise, ikrar, görülmekte olan bir davada, taraflardan birinin, diğer tarafça ileri sürülen ve kendisi aleyhine hukuki sonuç doğurabilecek nitelik taşıyan maddi vakıanın doğruluğunu kabul etmesidir. Vasıflı ikrarda karşı tarafın ileri sürdüğü maddi vakıanın varlığı kabul edilmekle birlikte, onun hukuki niteliğinin (vasfının) ileri sürülenden başka olduğu bildirilir. Öğreti ve uygulamada, ağırlıklı olarak, bağlantısız bileşik ikrar dışındaki ikrar türlerinin bölünemeyeceği, dolayısıyla, böyle durumlarda, ikrar edenin ispat yükü altında olmadığı kabul edilmekte, iddiasını ispatlama yükümlülüğünün, karşı tarafa ait olduğu benimsenmektedir. Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.3.2003 gün ve 2003/3-118 E., 2003/158 K.; 28.4.2010 gün ve 2010/14-222 E., 2010/234 K.; 10.10.2012 gün ve 2012/13-264 E., 2012/700 K. sayılı ilamlarında da benimsenmiştir.
Eldeki davada davalı taraf, davacı tarafça gönderilen bu ödemenin şirket hisse devri için avans ödemesi olduğunu iddia etmiş olduğu gözetildiğinde davalının, ikrar ettiği maddi vakıanın hukuki vasfının ileri sürülenden farklı bulunduğunu bildirmesi karşısında, basit (adi) veya bileşik ikrarın söz konusu olamayacağı çok açıktır. Zira, her ikisinin de temel koşulu, ileri sürülen maddi vakıanın ve onun hukuki vasfının birlikte kabul edilmiş olmasıdır. Vakıa kabul edilmekle birlikte, onun farklı bir hukuki vasıfta olduğunun ileri sürülmesi durumunda, vasıflı ikrardan söz edilmesi gerektiği ve vasıflı ikrarın bölünemeyeceği açıktır. O halde, somut olayda davalının savunması, vasıflı ikrar (gerekçeli inkâr) niteliğindedir ve bu ikrar bölünemez. Buna göre, vasıflı ikrarda kanıtlama yükümlülüğü, ikrar eden tarafa (davalıya) değil, vakıayı ileri süren tarafa (davacıya) aittir. ( Hukuk Genel Kurulunun 20.04.2016 gün ve 2016/19-269 E., 2016/529 K.sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafça, 25.01.2023 tarihinde davalıya gönderilen 1.500.000,00 TL'ye ilişkin dekontta, "Borç-Emanet" açıklamasının bulunduğu, davacının ticari defterleri incelendiğinde; davacının ticari defterindeki kayıt incelendiğinde davacının banka hesabından çıkış yapıldığı ve davalı ...'den (“136 Diğer Çeşitli Alacaklar”) alacaklanıldığına ilişkin kayıt yapıldığı, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğine göre davacının kayıt yaptığı 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabın ticari nitelik taşımayan alacakların kaydedildiği bir hesap olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda davacı taraf takibe konu parayı borç olarak gönderdiğini ispatlamış olup davalının da kabulünde olduğu üzere davalı tarafça yapılmış bir ödeme bulunmamaktadır.
6098 Sayılı Kanun'un 392 nci maddesinde yer alan ''ödünç alan, ilk istemden başlayarak altı hafta geçmedikçe ödüncü geri vermekle yükümlü değildir.'' ibaresinden, alacaklının ödünç verdiği şey için dava açması ya da takip başlatması için ilk önce istemde bulunması, sonrasında altı hafta beklemesi gerektiğinin anlaşılmadığı, bu ibarenin yalnızca temerrütün oluşması ve dolayısıyla faiz talep edilebilmesi için istemin üzerinden altı hafta geçmesi gerektiğini vurguladığı anlaşılmaktadır. (Yargıtay 3. HD., E. 2022/4305 K. 2023/1080 T. 11.4.2023 tarihli emsal kararı bu yöndedir.)
Somut uyuşmazlıkta davacı taraf davaya konu 1.500.000,00-TL'nin geri ödenmesi için davalıya Adana 11. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 05.05.2023 tarihli ihtarnamesini gönderdiği, ihtarnamenin davalıya 25.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, TBK'nun 392. Maddesi gereğince 6 hafta içinde ödenmesi lazım gelen ödünç ödenmediğinden bu süre de 06.07.2023 tarihinde (ihtarın muhataba ulaşmasının üzerinden geçen 6 haftalık sürenin son günü) dolmuş ve davalı 07.07.2023 tarihinde temerrüde düşmüştür. Davalının temerrüde düşmesi nedeniyle davacı tarafça Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... D. İş. Sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, eldeki davaya konu takipte de asıl alacak ile birlikte ihtiyati haciz kararındaki vekalet ücreti ve yargılama giderinin de takibe konulduğu gözetilerek netice itibariyle davanın kabulü ile davalının
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına, alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-DAVANIN KABULÜ ile; davalı/borçlunun Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas Sayılı dosyası icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin aynen devamına,
2-Alacak likit olduğundan alacağın %20'si olan 300.630,56-TL icra inkar tazminatının borçlu/davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 102.680,36-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 25.616,25-TL peşin harç ile 53,85-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 77.010,27-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 25.616,25-TL peşin harç ile 53,85-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 726,10-TL tebligat ve posta gideri ile 2.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.226,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 222.441,39-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/12/2024
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır