T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/11/2022
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Taraflar arasında 28/01/2022 - 2023 dönemi için müvekkiline ait arı kovanları için devlet destekli arıcılık sigorta sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme ile verilen teminatlar arasında fırtına teminatının da yer aldığını, olayın davalı tarafa bildirildiğini, ... eksperi tarafından olay yeri fotoğrafları çekildiğini, olaya ilişkin fotoğrafların tarsimden istendiğini, ancak müvekkiline fotoğrafların verilmediğini, olay yeri incelemesi ve çekilen fotoğraflar sonrasında zararın fırtına nedenli olmadığını ileri sürerek ... tarafından tazminat ödemesinin reddedildiğini, arabulucaya başvuru yapıldığını sonuç alınamadığını, TTK madde 1409 gereği sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğunu, ancak davalı tarafından olayın fırtına kapsamında olmadığını gösterir herhangi bir delilin müvekkiline sunulmadığını, herhangi bir açıklama yapılmadığını, teminat kapsamında olmadığı iddiası söz konusu ise ispat yükü davalıya ait olduğunu, TTK madde 1427 gereği sigorta tazminatı rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. Maddeye göre yapılacak ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olacağını, riskin gerçekleştiğini müvekkilinin tarsime bildirdiğini, tarsimin gerekli incelemeleri tamamladıktan sonra 02/03/2022 tarihli yazısı ile tazminat ödemesini reddettiğini, 02/03/2022 tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, davalı tarafından haksız bir şekilde zamanında sigorta tazminatının ödenmemesi nedeniyle müvekkilinin sigorta sözleşmesinden bağımsız olarak ek zararlar ortaya çıktığını, müvekkilinin gezgin arıcılıkla uğraştığını, gezgin aracı olduğundan dava konusu sigorta sözleşmesinde risk belli bir bölge ile sınırlandırılmadığını, sözleşme süresi içinde hangi bölgede olursa olsun arı ölümü için teminat alındığını, zamanında ödenmeyen sigorta tazminatı nedeniyle müvekkili tarafından telef olan arıların ikamesi sağlanamayınca bir sezon içinde ardıl şekilde gerçekleşen bal üretimininde gerçekleşmediğini belirterek ödenmeyen sigorta tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ödenmeyen sigorta tazminatı nedeniyle Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde doğan munzam zararın, avans faiziyle birlikte temrrüt tarihinden itibaren davalıdan tahsilini, davalı elinde bulunan ancak müvekkiline verilmeyen olay yeri fotoğraflarının iddialara dayanak teşkil etmek üzere dosyaya ibrazının sağlanmasını, dosyanın bilirkişiye tevdi ile bedel artırım hakları saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, davaya konu ... numaralı poliçede TC Ziraat Bankası A.Ş Kocasinan/Kayseri şubesi lehine dain-i mürtehin kaydı bulunduğunu, poliçe üzerinde rehin hakkı bulunduğundan, sigortadan tazminat talep etme hakkında öncelik hakkı bulunduğunu, bu nedenle davacının ancak banka şubesinin kayıtsız ve şartsız olarak açık muvafakatının almak kaydıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde tazminat isteme hakkına sahip olduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından öncelikle dain-i mürtehin kurumunun açık muvafakatinin alınması, aksi takdirde, mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtihadı uyarınca davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı olmadığını, davacı tarafın taleplerinin teminat dışı olduğunu, müvekkili kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının talep ettiği faiz türüne itirazlarının bulunduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Mahkememizin ... sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... ile ''...Yargılama devam ederken ilk derece mahkemesince ilgili bankaya davetiye çıkartıldığı, müzekkere yazılarak durumun sorulmadığı görülmüş, dain-i mürtehin Ziraat Bankası Kocasinan Kayseri Şubesi tarafından davacının kullandığı kredi için kendisine ait arıların sigortaları dain-i mürtehin kaydıyla ... A.Ş.'den yapılmış olup, davacının kredi borcunun devam edip etmediği, borcun ödenip ödenmediği, dain-i mürtehinin herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığına, bu kredi yönünden başka bir güvence, teminat alınıp alınmadığına ilişkin müzekkere yazılarak dava şartının yerine getirilip getirilmediği yeterli şekilde araştırılarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken sadece bankaya davetiye çıkarılması yeterli görülmemiş, davanın aktif husumet yokluğundan reddi'' yerinde görülmediğinden kararın kaldırılmasına karar verildiği, mahkememizin ... sırasına kaydı yapılarak işbu dosya üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye (Kayseri Bölge Müdürlüğünce), Türkiye Finansbank A.Ş'ye, Ziraat Bankası Kocasinan Şubesi'ne, Tarsus İlçe Tarım Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin dosyamız arasına celp edildiği görülmüştür.
Mahkememizce Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmak suretiyle; dosyanın bir arıcılık alanında uzman bilirkişi, bir meteoroloji uzmanı ve bir Devlet Destekli Tarım(Hayvan Hayat) Sigortası alanında uzman bilirkişiye tevdi ile tüm dosya kapsamı iddia ve savunmalar irdelenerek 03/02/2022 tarihinde yaşanan olumsuz hava koşulları gözetilerek davacının olay tarihindeki zararının belirlenmesi, belirlenen zararın sigorta teminatı kapsamında olup olmadığının tetkiki, sigorta teminat limitinin ve davacının sigorta şirketini başvuru yaptığı tarihin belirlenmesine ilişkin açıklamalı rapor tanzimi hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Talimat Mahkemesi yolu ile alınan 28/10/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; yazılarından fırtınanın olduğu, Ancak, Teminat Kapsamındaki Haller ve Kayıplar Bölümündeki Fırtına kapsamındaki maddede; “Yağmur, Kar ve Dolu ile beraber olsun veya olmasın;
münhasıran, fırtına (10 metre yükseklikte ve hızı 62 km/saatten fazla esen rüzgârlar) etkisiyle
veya fırtına sırasında rüzgârın sürüklediği veya attığı şeylerin çarpma etkisiyle meydana gelen
zararları” dendiğinden, bu maddedeki kapsam içerisinde bahsedilen Çarpma, sürüklenme, devrilme vb.
nedenlerle bir zararlanmanın olmadığı, eksper tarafından tespit ve rapor edildiğinden ve davacı arıcı .....’ında fırtınadan kaynaklı zarar oluştuğunu delillerle net olarak ortaya koyamadığından, dosyada mevcut taraf vekillerinin iddia ve savunmaları, ibraz edilen belgeler,
eksper raporu ve fotoğraflar incelendiğinde, oluşan arı ölümlerinin sigorta poliçesi kapsamında bulunmadığı ve her hangi bir tazminat hesabı yapılmasına gerek olmadığı yönünde rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Somut uyuşmazlıkta; davacı taraf, 28/01/2022 - 2023 dönemi için arı kovanları için devlet destekli arıcılık sigorta sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında fırtına teminatının bulunduğunu, 03/02/2022 tarihinde gerçekleşen fırtına nedeniyle arılarının telef olduğunu, davalı sigortaya başvuru yapıldığını, sigorta tarafından teminat dışı hal olarak değerlendirip ödeme yapılmadığını, davacının gezici arıcı olduğunu, davalı tarafça zarar karşılanmadığından ardıl olarak bal üretiminin sağlanamadığını, Türkiye Finans Bankasından ek kredi çekildiği için 70.000,00-TL finans masrafı yapıldığını, TTK 1427 ve 1446 maddeleri uyarınca ihbardan 45 gün sonra davalının temerrüde düştüğünü, davalı 02/03/2022 tarihli yazısı ile ödeme yapmayacağını bildirdiğinden bu tarihte alacağın muaccel olduğunu, ödenmeyen sigorta tazminatı ve munzam zararın temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 18/07/2023 tarihli kararı ile davaya konu ... numaralı poliçede T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Kocasinan/Kayseri şubesi lehine dain-i mürtehin kaydı bulunduğu, sigortadan tazminat talep etme hakkında öncelik hakkı bulunduğu ancak Ziraat Bankası Kocasinan Şubesince açıkça davaya muvafakat verildiği bildirilmediğinden, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından, davacının davasının aktif husumet ehliyeti olmadığından HMK'nın 114/1-d, 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, bunun üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin .... E...... K. Sayılı ile ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma gerekçesinde "Dosya kapsamına göre; yargılama devam ederken ilk derece mahkemesince ilgili bankaya davetiye çıkartıldığı, müzekkere yazılarak durumun sorulmadığı görülmüş, dain-i mürtehin Ziraat Bankası Kocasinan Kayseri Şubesi tarafından davacının kullandığı kredi için kendisine ait arıların sigortaları dain-i mürtehin kaydıyla ... A.Ş.'den yapılmış olup, davacının kredi borcunun devam edip etmediği, borcun ödenip ödenmediği, dain-i mürtehinin herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığına, bu kredi yönünden başka bir güvence, teminat alınıp alınmadığına ilişkin müzekkere yazılarak dava şartının yerine getirilip getirilmediği yeterli şekilde araştırılarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken sadece bankaya davetiye çıkarılması yeterli görülmemiş, davanın aktif husumet yokluğundan reddi yerinde görülmemiştir." denildiği görülmektedir.
Kaldırma kararından sonra davacı tarafından kredinin kapatıldığı bildirildiğinden Mahkememizce Ziraat Bankası Kocasinan Şubesine müzekkere yazılarak davacıya ait ... numaralı poliçede T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Kocasinan/Kayseri şubesi lehine tesis edilen dain-i mürtehin hakkıyla ilgili olarak davacının kredi borcunun devam edip etmediği, borcun ödenip ödenmediği, dain-i mürtehinin herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığı, bu kredi yönünden başka bir güvence, teminat alınıp alınmadığı sorulmuş olup Ziraat Bankası Kocasinan Şubesi'nin 14/03/2024 tarihli cevabi yazısı ile davacının kredi borcunun tahsil edildiği, bankanın alacağı kalmadığına dair cevap verildiği görülmektedir.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden 03/02/2022 tarihinde Mersin İli, Tarsus İlçesi, Çevreli Köyü ve çevresine ilişkin hava durumunu gösterir kayıtlar (özellikle rüzgar/fırtına şiddetini gösterir kayıtların) istenerek dosya kapsamına alınmıştır. Tarsus İlçe Tarım Müdürlüğü'nden 03/02/2022 tarihinde davacının arıcılık faaliyetine ilişkin müdürlük bünyesinde kayıtlı veriler ile davacının 03/02/2022 tarihindeki hava durumu nedeniyle arıların telef olduğuna ilişkin başvurusu ve var ise bu hususta yapılan tespitlerin gönderilmesi istenilmiştir.
Devlet Destekli Arıcılık Sigorta Poliçesi incelenmekle; Sigorta Şirketinin Türkiye Sigorta A.Ş. olduğu, ... nolu poliçenin başlangıç tarihinin 28.01.2022, poliçe bitiş tarihinin 28.01.2023 olduğu, sigorta ettirenin... olduğu, arı konaklama yerinin Mersin/ Tarsus/Merkez/ Çevreli Mahallesi olduğu, arı ırkının Kafkas Arısı olduğu, koloni sayısının 700 adet olduğu, toplam sigorta bedelinin 490.000,00 TL olduğu ve sigorta kapsamına alınan risklerin, “Fırtına, Hortum, Yangın, Heyelan, Deprem, Taşıt Çarpması, Sel ve Su Baskını, Vahşi Hayvan Saldırısı, Kovanların nakliyesi esnasında çarpma, çarpışma, devrilme, yanma vb. nedenleri sonucu doğrudan doğruya uğradığı zarar” olduğu tespit edilmiştir.
Dosya kapsamında yer alan Sigorta Hasar Tespit Raporu incelenmekle; Sigortalının... olduğu, arıların konakladığı yerin Mersin/Tarsus/Merkez/Çevreli Mahallesi olduğu, hasar tarihinin 03.02.2022 olduğu, ihbar tarihinin 14.02.2022 tarihi olduğu, hasar mahallinde tespit tarihinin 15.02.2022 tarihi olduğu, hasar sebebinin fırtına olduğu, sigorta ettirilen kovan sayısının 700 adet olduğu, mahallinde tespit edilen toplam kovan sayısının 380 olduğu, hasar sayımı esnasında tespit edilen hasarlı kovan sayısının 320 adet olduğu, hasarın başlangıç tarihi ve seyri hakkında bilgi veriniz kısmında, "üreticinin 20 Aralıkta arılığa gelip bakım yaptıktan sonra Kayseriye gitmiş ve tekrar 12 şubatta geldiğinde 320 adet koloninin öldüğünü tespit etmiştir. Arılıkta 60 adette aktif arılı koloni vardır. Üretici hasarın yapısından dolayı fırtınanın girdap oluşturması ve çiğle birlikte meydana geldiğini beyan etmiştir." bilgisinin olduğu ve ... tarafından görevlendirilen eksperin arılıkta yaptığı inceleme sonrası sigorta kapsamında zararın oluşmadığı tespiti yapılmıştır.
Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın bir arıcılık alanında uzman bilirkişi, bir meteoroloji uzmanı ve bir Devlet Destekli Tarım(Hayvan Hayat) Sigortası alanında uzman bilirkişiye tevdi ile tüm dosya kapsamı iddia ve savunmalar irdelenerek 03/02/2022 tarihinde yaşanan olumsuz hava koşulları gözetilerek davacının olay tarihindeki zararının belirlenmesi, belirlenen zararın sigorta teminatı kapsamında olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Bu kapsamda bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 28/10/2024 tarihli raporda; davacının ... numaralı Devlet Destekli Arıcılık Sigortası Poliçesinin sigortalısı olduğu, davacının, sigortalı ürünlerde fırtına hasarı olduğu gerekçesi ile 14.02.2022 tarihinde hasar ihbarı bildirildiği, eksperler tarafından 15.02.2022 tarihinde kesin ekspertiz çalışması yapıldığı ancak yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda hasar tespit edilmediği, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığı'nın 18.03.2024 tarihli cevabi yazısındaki veriler ışığında 03.02.2023 tarihinde Mersin ili Tarsus ilçesi Çevreli köyü ve çevresinde kısa süreliğine de olsa fırtına olduğu, Fırtına Teminatının; yağmur, kar ve dolu ile beraber olsun veya olmasın; münhasıran, fırtına (10 metre yükseklikte ve hızı 62 km/saatten fazla esen rüzgârlar) etkisiyle veya fırtına sırasında rüzgârın sürüklediği veya attığı şeylerin çarpma etkisiyle meydana gelen zararları kapsadığı, çarpma etkisiyle meydana gelen zararları” kapsadığı belirtilmektedir. Bu kapsamda, 03.02.2022 tarihinde olduğu belirtilen fırtına sonrası 14.02.2022 tarihinde arılığa gelen ve ...'e ihbarda bulunan davacı sigortalı arıcı...'ın arılarının konakladığı Mersin/ Tarsus/Merkez/ Çevreli Mahallesinde, 15.02.2022 tarihinde eksper çalışması sonrasında sigortalı kovanlar üzerinde, fırtına emarelerinden olan, herhangi bir nesnenin çarpması, kovanların birbirine fırtına etkisi ile çarparak devrilmesi, zararlanması, fırtına etkisi ile sürüklenen başka nesnelerin kovanlara çarparak devirmesi, sürüklenmesi vb.gibi, etkilerinin görülmediğinin tespit edilmesi neticesinde sigortalı kovanlarda riske bağlı zarar oluşmadığı, oluşan zararın sigorta teminat kapsamın dışında olduğu tespit edilmiştir. Davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesinde belirttiği üzere kovanlarda fırtına etkisi ile oluşan sökme, çarpma, yerinden oynama gibi nedenlerle zararın doğduğu yönünde bir iddia bulunmamaktadır. Davacı tarafça zararın doğrudan fırtına etkisiyle oluştuğu ve bu durumun sigorta teminatı kapsamında olduğu iddia edilmektedir. Ancak poliçe kapsamında da açıkça belirtildiği gibi "münhasıran " fırtınanın etkisiyle oluşan zararlar sigorta teminatı kapsamındadır. Oysa somut olayda bilirkişi heyetince yapılan tespit aynen şöyledir; " Oluşan zarar ile ilgili arıcı... dosyadaki beyanlarında genel olarak, arı kolonilerinde oluşan zararın fırtınadan kaynaklı olduğunu, fırtına nedeni ile oluşan girdapla, yöredeki nemin, kovan giriş deliğinden kovan içine girerek arılara soğuk etkisi yaptığını ve bu nedenle arılarının öldüğünü belirtmiştir. Bu belirttiği hususta sigorta kapsamına girmemektedir. Ayrıca, Arıcı... devam eden beyanlarında konaklama yerini hatalı seçtiklerini, her türlü doğal olay etkisine maruz kalacak bir alanda konaklama yaptıklarını, başka arıcıların konaklama yerlerinde bu tür zararlanmanın olmadığını da belirttiği beyanlarında görülmektedir. Yine arıcı..., 20 Aralıkta arılığa gelip bakım yaptıktan sonra Kayseriye gittiğini, 12 şubatta geldiğinde 320 adet koloninin öldüğünü tespit ettiğini de belirtmiştir. Arılıkta olmadığı bu zaman aralığında ölen arı kolonilerinin durumunun ne olduğu hususu da belirsiz kalmıştır. Şayet arıcı... dediği gibi, “arı kolonilerinde oluşan zararın fırtınadan kaynaklı olduğunu, fırtına nedeni ile oluşan girdapla, yöredeki nemin, kovan giriş deliğinden kovan içine girerek arılara soğuk etkisi yaptığını ve bu nedenle arılarının öldüğü" doğru olabilir. Ama bu sigorta kapsamına girmemektedir. Arı kolonileri, seyyar arıcılık yapılmayan durumlarda kışın, kışa hazırlık esnasında, kovandaki tüm çatlak ve delikleri kendilerinin ürettikleri propolis ile kapatırlar. Kışa girer iken, kovan içerinde salkım yapmadan önce kovan giriş deliğini de yeterince propolis ile kapatırlar ve kışın soğuk, donlu, fırtınalı, yağmurlu ve karlı günlerini bu şekilde atlatırlar. Seyyar arıcılıkta ise, genelde, sıcak bölgeler olan sahil kuşağında, kışlatma nedeni ile arılarda salkımlaşma dönemi kısa olur. Dış etkilere karşı tedbir az alınır. Bu nedenle, arıcının olası tehlikelere karşı arılığını uzun süre kontrolsüz bırakmaması gerekir. Kısa süreliğine de olsa, oluşan fırtına esnasında arıcıların arılıkta olması durumunda, kovan giriş deliklerini kapatarak soğuk ve girdap etkisini yok edebilirler." Hal böyle iken davacının kovanların bakımı ile ilgili gerekli özeni göstermediği, kış mevsiminde uzun süre kovanların kontrol edilmediği, bu durumda oluşan zararın münhasıran fırtına etkisiyle oluştuğundan bahsetmek mümkün olmayıp zararın sigorta teminatı kapsamında olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 80,70-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 346,90-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5- Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca 100,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/12/2024
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır