T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : /
KARAR NO : /
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 07/01/2023
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkilin de arasında bulunduğu kişiler tarafından Kayseri ilinde ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi ünvanlı bir kooperatif kurulduğunu, bu kooperatifin birinin imalat, diğerinin ise AVM olmak üzere tek seferde iki yapı yapıldığını, bu yapılarda elektrik enerjisi tüketileceğinden tüketilecek bu enerjinin üyelerin faydasına olarak nasıl üretilebileceği ve ayrıca bu ... üretiminden nasıl başka faydalar sağlanılacağı düşünülürken imalat için yapılan binaların çatısına güneş ... sistemi kurulması kararlaştırıldığını, ancak yapı kooperatifinin bağlı olduğu bakanlık ile elektrik enerjisi üretiminin kooperatif halinde üretilmesi için kurulacak kooperatifin bağlı olacağı bakanlığın farklı olması sebebiyle mecburen bu davalı ikinci kooperatifin kurulmasının gerektiğini, bunun üzerine mevcut yapı kooperatifi dışında davalı ... kooperatifinin kurulduğunu, davalı kooperatifin üye sayısının tamamlanması için asıl kooperatifin bir kısım üyeleri ve iştirakleri davalı kooperatifin kurucularının oluşturduğunu, davalı kooperatif kurulduktan sonra elektrik üretim tesisi için gerekli kredinin sağlanması ve elektriğin satışı gibi konularda mevzuat kolaylığı sağlanması bakımından ayrıca asıl kooperatifçe eş zamanlı olarak ... Üretim AŞ. Ünvanlı bir iştirak kurulduğunu, bu şirket üzerinden davalı kooperatife Halkbankasından alınan teminatla Kalkınma Bankasından kredi kullandırıldığını, böylece gerçek borç ana kooperatif ve üyelerine ait olduğunu, daha sonra her iki kooperatifin birleştirilmesi için girişimlerde bulunulmuş ancak mevzuat engelleri vd. sebeplerle birleşme gerçekleşemediğini, Aralık 2022 tarihinde Ana Kooperatif Yönetim Kurulunca bir yazı imalat bölümünde işyeri bulunan üyelere gönderildiğini, ana kooperatifin ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi olduğunu, davalı kooperatifin de bu ana kooperatif üyelerinin ihtiyaçlarını temin için kurulmuş olduğunu, ancak davalı kooperatifçe Kayseri 8. Noterliğinin 28.12.2022 tarih ve ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi müvekkile gönderildiğini, işbu ihtar ile müvekkili ...'ın ortaklığının düşürülmesine karar verildiğini, yönetim kurulunun 22.06.2022 tarih ve / karar sıra nolu kararı ile bir kısım ortaklarla ilgili ortaklıklara son verildiğini belirtilerek müvekkilin ortaklığına son verildiği ihtar edildiğini, Genel Kurul kararının 27.05.2022 tarihli, Yönetim Kurulu kararının 22.06.2022 tarihli, ihtarnamenin ise 28.12.2022 tarihli olduğu gözetildiğinde yasal 10 günlük sürenin geçmiş olduğunu, hak düşürücü sürenin geçmiş olması, bu sürenin zamanaşımı süresi olarak kabul edilmesi halinde ise zamanaşımı itirazı nedeniyle zamanaşımı süresinin geçmiş olması sebebiyle açık emredici kanun hükmüne aykırılık nedeniyle batıl olduğuna, aksi halde ise iptaline karar verilmesini, yine davalı kooperatifin üyelerine karşı eşit işlem ilkesine aykırı davrandığını belirterek, Kayseri 8. Noterliği'nin 28.12.2022 tarih ve ... Yevmiye Nolu ihtarı ile müvekkile bildirilen müvekkilinin davalı ... Üretim Kooperatifiningenel kurul kararıyla kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin 22.06.2022 tarihli Kararının Kooperatifler Kanununun 16/3 maddesindeki 10 günlük hak düşürücü süre içerisinde notere tevdi edilmemesi sebebiyle, aksi halde bu süre zamanaşımı süresi olarak kabul edilirse zamanaşımı itirazında bulunduğumuzdan zamanaşımı süresi içerisinde notere tevdi edilmemesi sebebiyle ve aynı zamanda açık kanun hükmüne aykırı olması sebebiyle hükümsüz (Butlanla Batıl) olduğuna, aksi halde iptaline karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Davacı tarafça müvekkili kooperatifin ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinin tüm üyelerinin elektrik ihtiyacının karşılanması için kurulduğunu ve kendisinin haksız yere kooperatif üyeliğinden çıkartıldığına dair iddiasının asılsız olduğunu, müvekkili kooperatifin kuruluş amacının davacının iddia ettiği gibi ... Sanayi Sitesi Yapı Koopratifinin tüm üyelerinin elektrik ihtiyacının karşılanması için değil, müvekkil kooperatifin ana sözleşmesinin 6. Maddesi olan amaç ve faaliyet konuları başlıklı maddesinde açıkça ifade olunduğu üzere kooperatifin amacının, ortaklarının elektrik enerjisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuata uygun olarak ... ... kaynaklarından elektrik enerjisi üretmektir." şeklinde sadece kendi ortaklarının elektrik ihtiyacını karşılamak için kurulduğunu, bu husus kooperatif ana sözleşmesinde de açıkça belirtildiğinden kooperatifin amacının bu yönde olduğunu, müvekkili kooperatifin ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinden ayrı ve bağımsız bir kooperatif olduğunu, müvekkili kooperatifin yapılan genel kurullarında hiçbir surette Kooperatifi ile birleşme veya iştiraki olma gibi bir karar alınmadığını, ortaklıktan ister genel kurulca, ister yönetim kurulunca çıkarılan ortağa, çıkma kararı tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere verilir, çıkarılma kararı gerekçesiz olasa dahi bu kararın geçersiz olamasını gerektirmediğini, çıkarılma kararının gerekçeli olma zorunluluğu bir geçerlilik şartı olmadığını, bunun gibi çıkarılan ortağı gerekçeli çıkarma kararının tebliğinin noterce yapılması da geçerlilik şartı olmadığını, Yargıtay uygulamaları da bu yönde olduğunu, ayrıca 10 günlük süre ne zaman aşımı süresi ne de hak düşürücü bir süre olmadığını, 10 günlük süreye uymamak kararın geçerliliğini etkilemediğini ve Yargıtay'ın görüşleri de bu yönde olduğunu, davacı her ne kadar Ağaç işleri sanayi sitesi, Eski sanayi sitesi ve Beğendik mh. Sanayi aboneliklerini sunmuş olsa da bu aboneliklerin müvekkili kooperatifin dağıtım alanında yer almadığını, ayrıca yine bahsedilen AVM ise müvekkil kooperatifin dağıtım yapmış olduğu tarife grubunda yer almadığını, davacının ana sözleşmedeki şartları sağlamadığı için kooperatif üyeliğinden usulüne uygun ve kanuni olarak çıkarıldığını, davacının ortaklık şartlarını sağladığı zaman tekrardan müvekkili kooperatife üyelik başvurusu yaptığı takdirde müvekkil kooperatif üyelik kabulü için değerlendirme yapacağını belirterek haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Kayseri Çevre ve Şehircilik İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, davalı kooperatife ve Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin celp edildiği görülmüştür.
Mahkememizce, dosya kapsamı, davalı kooperatifin kayıtları, davaya konu genel kurul kararları, hazirun cetvelleri ve tüm belge ve kayıtlar incelenmek suretiyle, davalı kooperatifin 22/06/2022 tarihli genel kurul kararının; kooperatif ana sözleşmesine ve yasaya uygun olup olmadığı, 22/06/2022 tarihli genel kurul kararının iptalinin gerekip gerekmediği hususlarında rapor tanzimi hususunda dosya bir kooperatif konusunda uzman mali müşavir bilirkişi ile bir kooperatif konusunda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 23/06/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; Davalı Üretim Kooperatifinin ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, SS ... ... ... Üretim Kooperatifinin detay mizan kayıtlarına istinaden, davacı ...'ın 100,00-TL alacaklı olduğu, dava dışı SS ... ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi'nin ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı ve dava dışı SS ... ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi'nin detay mizan kayıtlarına istinaden, davacı ...'ın herhangi bir alacak kaydının olmadığını, takdiri mahkemeye ait olmakla, Yargıtay ve İstinaf Mahkemesi yerleşik içtihatlarında ana sözleşme gereği ortaklık şartlarını taşımadığı gerekçesi ile ortaklıktan çıkarma kararı verilmeden önce şartları yerine getirmesi için ortağa makul bir süre verilmesi ve uyarı ihtarnamesi gönderilmesi ve açık ve anlaşılır bir şekilde eksikliğin giderilmesinin istenmesi gerektiği hususunu düzenlendiği, dosya kapsamında davalı kooperatif tarafından davacıya bu şekilde gönderilmiş bir ihtarnameye rastlanılmadığı yalnızca Kayseri 8. Noterliği'nin ... yevmiyeli 28/12/2022 tarih ve 03/01/2023 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile çıkarma kararının tebliğ edildiğine dair rapor edilmiştir.
Mahkememizce, davalı kooperatif ve dava dışı SS ... ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinin ana sözleşmeleri ve genel kurul kararları incelenerek davacının davalı kooperatif üyelik şartların taşıyıp taşımadığı, üyelik şartlarını taşımıyorsa bu şartları üye olduktan sonra mı kaybettiği, alınan kararın usul ve esas yönünden Kanun ve kooperati sözleşmesine uygun olup olmadığı hususunda rapor tanzimi hususunda, bilirkişi heyetine Elektrik Mühendisi ile Mali Müşavir Azzem Özkan'ın eklenmesi ile dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 02/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; Davalı S. S. ... ... ... Üretim Kooperatifi'nin Ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, S.S. ... ... ... Üretim Kooperatifinin Detay mizan kayıtlarına istinaden, davacı ...'ın 100,00 TL alacaklı olduğu, dava Dışı ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinin Ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, ve dava dışı S.S ... ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinin detay mizan kayıtlarına istinaden, davacı ...'ın herhangi bir alacak kaydının olmadığını, ...'ın ve S.S. ... ... ... Üretim Kooperatifi üyelerinin aynı dağıtım bölgesinde KCETAŞ'ın dağıtım bölgesinde yer aldığı ancak farklı tarife grubunda yer aldığı, takdiri mahkemeye ait olmakla Yargıtay ve İstinaf mahkemesi yerleşik içtihatlarında ana sözleşme gereği ortaklık şartlarını taşımadığı gerekçesi ile ortaklıktan çıkarma kararı verilmeden önce şartları yerine getirmesi için ortağa makul bir süre verilmesi ve uyarı ihtarnamesi gönderilmesi ve açık ve anlaşılır bir şekilde eksikliğin giderilmesinin istenmesi gerektiği hususunu düzenlendiği, dosya kapsamında davalı kooperatif tarafından davacıya bu şekilde gönderilmiş bir ihtarnameye rastlanılmadığı yalnızca Kayseri 8. Noterliği'nin ... yevmiyeli 28.12.2022 tarih ve 03.01.2023 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile çıkarma kararının tebliğ edildiğine dair rapor edilmiştir.
Mahkememizce davacı tanıkları 'in beyanları alınmıştır.
Davacı tanığı beyanında : Ben hem dava dışı ... ... Sanayi Sitesi Yapı kooperatifinin hemde davalı kooperatifin denetim kurulunda görev aldım, ancak halihazırda her iki kooperatifin yönteminde değilim, davalı kooperatifin kuruluş aşamasında bizzat ben bulundum, 6 milyon dolar krediyi Kums ... A.Ş kalkınma bankasından kredi çektik, bahsi geçen ... A.Ş yapı kooperatifinin %100 iştirakıdır, yine davalı kooperatifin kuruluşunda yapı kooperatifine ait taşınmazlar ipotek olarak verilmiştir, davalı kooperatifin ana sözleşmesinde yer alan "aynı bölge" ifadesi KCTAŞ'ın elektrik dağıtım alanını kapsıyor, bu dağıtım Kayseri genelini kapsıyor, aynı tarifeden kasıt ise sanayide kullanılan tarifedir, davacı İsmail Işın davalı kooperatife üye olduğu zamanki elektrik tarifesi ile halihazırdaki tarifesi ile bir farklılık yoktur, yapı kooperatifinin genel kurul tutanakları incelenirse davalı kooperatif ile yapı kooperatifinin birleşmesine ilişkin karar alınmıştır, yapı kooperatifindeki tüm üyelerin davalı kooperatife üye olmamasındaki sebep üye sayısının çokluğudur, genel kurullarda sıkıntı çıkmaması için ilerleyen zamanda ya kooperatifler birleşir ya da yapı kooperatifindeki tüm üyeler davalı kooperatife üye olur şeklinde düşündük, bundan yaklaşık 10 gün önce Bakanlık GES projesi ile ilgili ödül vermek için yapı kooperatifinin başkanı törene gitmiştir ve ödül almıştır, bu durumda her iki kooperatifin iç içe olduğunu göstermektedir, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davacı tanığı beyanında : 03/02/2020 tarihinde dava dışı yapı kooperatifinin yönetim kurulu başkan yardımcısı seçildim, bundan yaklaşık 1 ay sonra yani 28/02/2020 tarihinde davalı kooperatife başkan olarak seçildim, 25/05/2022 tarihine kadar da bu görevim sürmüştür, görev yaptığım süre zarfında yapı kooperatifindeki 11 üyeyi GES kooperatifine üye yaptım, üyelik başvurusunda bulunan kişilerin teknik şartların haiz olup olmadığını inceliyorduk, bu teknik şartlar aynı bölgede sanayi tipi aboneliğe sahip olmak idi, aynı bölgeden kasıt Kayseri ilinin tamamıdır, davacı ...'da benim başkanlık yaptığımda üye olmuştu ve bahsettiğim teknik şartları sağlıyordu, davacı ... halen sanayi tipi aboneliğe haizdir, yapı kooperatifi davalı GES kooperatifi kuruluş, işletme ve finansman hususunda her türlü ihtiyacını karşılamıştır, 241 tane aynı şartlardaki üyeden sadece 9 tanesi ihraç edilmiştir, bunun sebebinin ihraç edilen üyelerin sorgulayan ve ses çıkaran kişiler olması sebebi olduğunu düşünüyorum, GES projesinin kurulu güç ile abonelik arasında bir ilişki yoktur, abone sayısının artması kurulu gücü etkilememektedir, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce davalı tanıkları , ve beyanları alınmıştır.
Davalı tanığı beyanında : Ben hem ... ... Sanayi Sitesi Yapı kooperatifinin ve davalı kooperatifin üyesiyim, davalı kooperatif kurulduğunda yapı kooperatifine üye olup, imalat yeri olmayan üyeler davalı kooperatife üye olabilmişti, ancak yaklaşık 1,5 sene önce davalı kooperatif bize bu uygulamanın hatalı olduğunu, AVM'de dükkanı olup imalat yeri olmayanların davalı kooperatifin ürettiği enerjiden faydalanamayacağını açıkladı, yaklaşık 8 ay kadar öncede bu yönde genel kurul kararı alındı, daha önce ortağı olduğum Ltd. Şti'de imalat yeri bulunmadığından davalı kooperatif üyeliğinden çıkarılmıştır, AVM de dükkanı olan üyelerin aboneliği ticari nitelikte idi, ... üretimi için sanayi tipi aboneliği olan imalatçılar yönünden davalı kooperatif kurulmuştur, dolayısı ile üretilen enerjiden imalat yeri olmayan dükkan sahiplerinin yararlanması mümkün değildir, davalı kooperatif ihraç kararı vermeden önce tüm üyeleri davet ederek imalat yeri olmamasına rağmen kooperatife üye olanlar bulunduğunu, bu kargaşanın giderilmesi için üyelere bilgi verildi ve her iki tarafta yeri olan üyelerin kooperatife bilgi vermesi istendi, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davalı tanığı beyanında : Ben dava dışı ... ... Sanayi Sitesi Yapı kooperatifinin 2020 yılına kadar kurucusu ve müdürü olarak devam ettim, halen de adı geçin kooperatifin yönetim kurulu başkanıyım, davalı kooperatifin kuruluş aşamasında bizzat kuruculardan biri olarak müdür sıfatı ile yer aldım, davalı kooperatifin kuruluşundan itibaren üretilen enerjinin yalnız imalatçılara yönelik verilebileceği nitekim AVM de dükkanı olan ve yapı kooperatifine üye olan ortakların üretilen enerjiden yararlanamayacağı açıktır, nitekim imalatçıların tarifesi sanayi tipi iken AVMdeki dükkanı olan ortakların aboneliği ticari niteliktedir, davalı kooperatifin kuruluşunda imalat yeri olmayan ortaklarda üye yapılmış ise de bu hususun hatalı olduğunu davalı kooperatif üyelerine bildirdi ve önce yönetim kurulu kararı sonra genel kurul kararı ile üyelik şartları taşımayanlar ihraç edilmiştir, benim imalat yerim olmadığından davalı kooperatife üyeliğim sözkonusu değildir ve olamaz, halen imalatçı firmaların fabrikaları üzerinde ipotekler bulunmaktadır, davalı kooperatif ticaret bakanlığına bağlı olup yapı kooperatifi ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olup tamamen farklı süreçlere bağlı yapılardır, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davalı tanığı beyanında : Ben hem yapı kooperatifi hemde ... kooperatifinde üyeyim, bir adet işyerim var o da imalatların içinde bulunmaktadır, davalı kooperatifin kuruluşundan itibaren tamamen imalatçılara yönelik süreç yürütülmüştür, nitekim imalatçılara ait olan fabrikalara ipotek bırakılmış olup ... sistemi imalatçıların çatısına kurulmuştur, mahsuplaşmada yine imalatçılarla yapıldığından ticari dükkanların davalı kooperatif ile bir ilgisi bulunmamaktadır, davalı kooperatif kurulduğunda trafo gücüne göre bir liste oluşturuldu, bu listede yer alan kişiler davalı kooperatife üye olabildi, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava; davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kooperatif genel kurul toplantısında alınan kararın iptali istemine ilişkindir.
Davacının, davalı kooperatifin üyesi iken üyelik şartlarını taşımadığı gerekçesi ile üyelikten ihracına karar verildiği tarafların kabulündedir.
Taraflar arasında uyuşmazlık; davacının üyelikten ihracına ilişkin davalı kooperatifin 22.06.2022 tarihli genel kurulda alınan kararın kanuna ve anasözleşmeye uygun olup olmadığı, davacının davalı kooperatif üyelik şartların taşıyıp taşımadığı, üyelik şartlarını taşımıyorsa bu şartları üye olduktan sonra mı kaybettiği, alınan kararın usul ve esas yönünden Kanun ve kooperati sözleşmesine uygun olup olmadığı, iptal sebeplerinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü bakımından ilgili yasal düzenleme ve kavramların açıklanmasında yarar görülmektedir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun, "ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz" başlıklı 16. maddesinde; "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.
Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." düzenlemesi yer almaktadır.
Kooperatif üyeleri hak ve vecibelerde eşit konumda olduğu kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi amir hükmüdür. Bu eşitlik mutlak eşitlik olmayıp nisbi eşitliktir. Kooperatif yönetiminin üyeler arasında eşit davranmaması kanunen kendilerine tanınan yetkilerini kötüye kullanmaları manasına gelip ancak sorumluluklarını gerektirir. Üyelerin akçalı edimlerini yerine getirmemesi üzerine kanunen gerekli işlemlerin yapılması eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmez Çünkü yöneticiler diğer üyeler hakkında her zaman aynı işlemi yapabilir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/3950 Esas ve 2022/4040 Karar sayılı emsal ilamı).
Somut uyuşmazlıkta davacı taraf, asıl kooperatif olan dava dışı ... ... Sanayi Sitesi Yapı Koopertifin iki yapı yaptığını birinin imalat yeri diğerinin ise AVM olduğunu, yapıların üzerine güneş ... sistemi kurularak elektrik üretilmesi, bundan kooperatif üyelerin faydalanması için davalı kooperatifin kurulduğunu, asıl kooperatifin bir kısım üyelerinin davalı kooperatifin kurucu üyeleri olduğunu, kendisinin üye olurken mevcut aboneliklerinin aynen devam ettiğini, kaldı ki yeniden üye olabilecek niteliğe de sahip olduğun ileri sürerek ihraç kararının iptalini talep etmiştir. Davalı taraf ise davalı kooperatife ancak aynı dağıtım bölgesindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek ve tüzel kişilerin üye olabileceğini davacının ise bu şartları taşımadığından ana sözleşmenin 10 ve 14. maddesine göre ortaklıktan çıkarıldığını savunmuştur.
Davacının 06.01.2021 tarihli üyelik başvurusu dilekçesi akabinde davalı kooperatifin 06.03.2021 tarihli 2021/02 karar numaralı yönetim kurulu kararı ile "Yönetim Kurulunun 04.02.2021 tarihli 2021/01-2 nolu toplantısında alınan “ana kooperatif konumundaki ... KSS Kooperatifi'nin her üyesinin istediği takdire üye olabileceği” kararı gereği üyelik başvuru dilekçeleri alınan ...'ın S.S. ... ... ... Kooperatifi Üyeliğine alınması uygun bulunmuş" şeklinde yönetim kurulu kararı ile üye olarak alındığı görülmektedir.
27.05.2022 tarihli genel kurulun 8. Maddesinde “08.03.2021 tarih 2021/02 nolu karar sıra nolu Yönetim Kurulu karar metnini 3. Maddesi ile alınan ortaklık kararı ana sözleşmenin 10. Maddesine göre “Kooperatife ortak olabilmek için aynı dağıtım bölgesi içindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek ve/veya tüzel kişi olması gerekir.”'maddesinde alınan ortaklar şartını yerine getirmeyen sehven ortak alınan ........ ortaklıklarının düşürülmesi oy çokluğuyla kabul edildi” şeklinde alınan genel kurulda alınan karar davacıya Kayseri 8. Noterliği'nin ... yevmiyeli 28.12.20222 tarih ve 03.01.2023 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile tebliğ edilmiştir. Eldeki dava ise 07.01.2023 tarihinde, yani yasal 3 aylık süre geçmeden açılmıştır.
Genel kurul kararında ihtarnamede belirtilen “bu karar öncesi ve sonrasında şartları yerine getirmeyen” şeklinde bir hususun yer almadığı davacıya çekilen ihtarnamede bu hususa yer verildiği görülmektedir. Yargıtay ve İstinaf mahkemesi yerleşik içtihatlarında ana sözleşme gereği ortaklık şartlarını taşımadığı gerekçesi ile ortaklıktan çıkarma kararı verilmeden önce şartları yerine getirmesi için ortağa makul bir süre verilmesi ve uyarı ihtarnamesi gönderilmesi ve açık ve anlaşılır bir şekilde eksikliğin giderilmesinin istenmesi gerektiği hususunu düzenlemiştir. Dosya kapsamında davacıya bu şekilde gönderilmiş bir ihtarnameye rastlanılmamış yalnızca çıkarılma kararına ilişkin ihtarda "bu karar öncesi ve sonrasında şartları yerine getirmeyen” şeklinde belirtilmiştir.
Elektrik Mühendisi Bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda davacının ve S.S. ... ... ... Üretim Kooperatifi üyelerinin aynı dağıtım bölgesinde KCETAŞ'ın dağıtım bölgesinde yer aldığı ancak farklı tarife grubunda yer aldıkları tespit edilmiştir.
Somut dosya ortaklık şartlarını taşımayan davacı ortağa, ortaklık koşullarını sağlaması yönünde makul süre verilerek aksi halde ortaklıktan ihraç edileceği uyarısını içeren ihtarname gönderilmesi, uyarının gereği yerine getirilmediği takdirde ihracına karar verilmesi gerekirken bu yönde makul bir süre verilmeden doğrudan ihraç kararı verilmesi hayatın olağan akışına, iyi niyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun düşmemektedir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/04/2010 tarih ve 2010/16-149 E, 2010/212 K sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2022/103 E. 2022/417 K. Sayılı ilamı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin /. K. Sayılı ilamı aynı yöndedir.) Yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın kabulü ile S.S. ... ... ... Üretim Kooperatifi'nin 22.06.2023 tarihli genel kurulunda davacı ...'ın kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına (ihracına) ilişkin Ek-1. maddesinde yer alan genel kurul kararının davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile S.S. ... ... ... Üretim Kooperatifi'nin 22.06.2022 tarihli genel kurulunda davacı ... 'ın kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına (ihracına) ilişkin Ek-1 maddesinde yer alan genel kurul kararının davacı yönünden İPTALİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının dava açılırken davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı ile 179,90-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 469,75-TL posta - tebligat müzekkere ile 7.400,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.869,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 17.900,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/05/2024
Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip