T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2023
KARAR TARİHİ : 09/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 17/09/2021 tarihli sözleşme ile müvekkili şirketin, 16.766.304,00 TL bedel karşılığı 16 adet kazıcı yükleyici kepçe ile akaryakıt ve operatör dahil olarak 01.10.2021 tarihinden 30.09.2024 tarihine kadar 3 yıllık süre için davalıya hizmet sunma yükümlülüğü altına girdiğini, müvekkilinin ülkede süreklilik arz eder mahiyette olmak üzere ekonomik sıkıntılar yaşanması ve döviz, akaryakıt ve hizmetin yerine getirilmesinde kullanılan her türlü sarf malzemeleri ile işçilik giderleri yönünden öngörülmesi mümkün bulunmayan artışlar meydana gelmesi nedeniyle aşırı ifa güçlüğü içerisine düştüğünü, bu aşamada 7394 sayılı Kanunun 19. maddesinde getirilen Geçici 6. maddenin b) fıkrası 3. Bendinde; “1/1/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden sözleşmelerden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla gerçekleşme oranı ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’ine kadar olanlar (bu oran dâhil) yüklenicinin başvurusu üzerine feshedilip tasfiye edilir." hükmünün 15/04/2022 tarihinde yürürlüğe girdiğini, bu tarih itibariyle idarenin yetkili makamlarınca onaylanan son hakediş 5 nolu şubat 2022 uygulama ayı hakedişine göre sözleşme bedelinin %12,57'sine karşılık geldiğini, 31.05.2022 tarihinde davalı idareden sözleşmenin feshine karar verilmesinin talep edildiğini, davalının tasfiye işlemlerini yapmadığını, bu nedenle sözleşmenin 31.05.2022 tarihi itibarı ile feshedildiğinin tespiti ile tasfiye kesin hesabı yapılarak tasfiyesinin gerçekleştirilmesini ve davalı idare tarafından yapılan ödemeler mahsup edilmek suretiyle müvekkil şirketin 31.05.2022 tarihinden itibaren Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2022 ve Ocak, Şubat ve Mart 2023 uygulama aylarında davalı idareye verdiği Operatör ve Akaryakıt Dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin tespiti ile fazlaya dair haklarımız saklı olmak üzere şimdilik 1.100.000,00-TL hizmet bedelinin hizmetin verildiği tarihten, bunun mümkün olmaması halinde temerrüt tarihi olan 25.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin davaya konu 17/09/2021 tarihli sözleşmenin gerçekleşme oranının tespitinin yapılan imalat ve işe göre tespit edileceğini, 15/04/2022 tarihinden önce yapılan işe ilişkin hak edişin 15/04/2022 tarihinden sonra onaylanması halinde bu hakedişin de sözleşmenin gerçekleşme oranına dahil edilmesi gerektiğini, ayrıca 15/04/2022 tarihinden önce ya da sonra müvekkili İdare tarafından onaylanmış son hak ediş diye bir ifade kullanılmadığını, bu düzenlemelerde imalat veya işten bahsedilmiş olup bedelden bahsedilmediğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
KASKİ'ye müzekkere yazılarak davacı ile aralarında imzalanan 13/08/2021 tarihli hizmet sözleşmesinin onaylı bir örneği ile hak ediş dosyaları ve ödeme belgelerinin birer sureti dosyamız arasına celbedilmiştir.
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak emekli sayıştay denetçisi, mali müşavir ve kamu ihale alanında uzman bilirkişilerden 17/09/2021 tarihli 16.766.304,00 TL bedelli hizmet alına ait sözleşmesi, şartname ve ekleri incelenerek Kamu İhale Sözleşmelerindeki yasal süreçler doğrultusunda davacının sözleşmeyi fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, fesih koşullarının oluşması halinde sözleşmenin tasfiyesi sonucu davacının alacağı bulunup bulunmadığı, 31.05.2022 tarihinden itibaren sonraki hakedişlere itirazda bulunup bulunmadığı, itiraz varsa itirazın gerekçeli olup olmadığı hususlarında rapor aldırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ... ve ...'nın 18/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda; 15/4/2022 tarihi itibarıyla onaylanmış olan hakedişlerin (iş artışları dahil, fiyat farkları ve KDV hâriç, sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarının) toplam tutarının 2.107.875,41-TL olduğu, ilk sözleşme bedelinin ise (iş artışları, fiyat farkları ve KDV hâriç) 16.766.304,00 TL olduğu, 15/4/2022 tarihi itibarıyla onaylanmış olan hakedişlerin toplam tutarı olan 2.107.875,41 TL'nin ilk sözleşme bedeli olan 16.766.304,00 TL'ye bölünmesi ile gerçekleştirme oranının 15/4/2022 tarihi itibarıyla %12,57 olduğu ve davacının sözleşmeyi fesih koşullarının oluştuğu, 15/4/2022 tarihi itibarıyla fesih koşulları oluşmakla, 03 Mayıs 2022 tarih ve 31834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5546 sayılı karar doğrultusunda davacı yüklenicinin 31.05.2022 tarihli fesih başvurusuna müteakip, İdarece fesih ve tasfiye kararı alınarak, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 50. ve 54. Maddeleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği, 1,12,13,14,15,16,17,18,19 No'lu hakedişler için gerekçeli itiraz dilekçelerinin bulunduğu belirtilmiş olup kök raporda tasfiye kesin hesabı yapılmadığından heyete sektör bilirkişisi ....'in de eklenerek kök rapora karşı taraf vekillerinin itirazlarının karşılanması, hakedişlerin kapsamı, dönemlerin dikkatli bir şekilde tetkiki suretiyle özellikle davalı idarenin 15/04/2022 tarihindeki sözleşme oranının ilk sözleşme bedelinin %15'ini geçtiğine ilişkin itirazların ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve tasfiye kesin hesabı yapılarak davacının alacağının belirlenmesi amacıyla ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Davalı vekilinin dosyaya sunduğu Dr. İnşaat Mühendisi...'nın 26/03/2025 tarihli Uzman Görüşü Raporunda özetle; yüklenici (davacı) ile idare arasında imzalanarak 28/04/2022 tarihinde tahakkuka bağlanan 6 nolu hak edişte 15/04/2022 tarihi itibarıyla gerçekleşme oranı %15'in üzerinde olduğu, 01/03/2022-31/03/2022 tarihleri arasındaki gerçekleşmeyi gösteren, onaylanmış bu hak edişte dahi 31/03/2022 tarihine kadar oluşan gerçekleşme oranının %15,13 olduğu, bu gerçekleşme oranının dosya muhteviyatında bulunan puantaj kayıtlarıyla sabit olduğu, kontrol teşkilatı tarafından düzenlenen, söz konusu yasanın v diğer alt düzenlemelere göre, ilgili yasa maddesinin yürürlüğe girdiği tarih olan 15/04/2022 tarihi itibarıyla gerçekleştirilen iş oranının tespiti için düzenlenen tespit hak edişi incelendiğinde, bu gerçekleşme oranının %16,43 olduğu, hak ediş girdilerindeki puantaj kayıtlarıyla bu oranın sabitlendiği, taraflarca imzalanıp tahakkuka bağlanarak 15/04/2022 tarihinin de içinde bulunduğu gerçekleştirilme oranlarının;
*5 nolu tahakkuka bağlanan (onaylanan) hak ediş (toplam tutar): 2.107.875,41-TL, 28/02/2022 tarihine kadar %12,57
*6 nolu tahakkuka bağlanan (onaylanan) hak ediş (toplam tutar): 2.536.986,12-TL, 31/03/2022 tarihine kadar %15,13
*7 nolu tahakkuka bağlanan (onaylanan) hak ediş (toplam tutar): 2.975.551,58-TL, 30/04/2022 tarihine kadar %17,75
5546 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esasların 13. Madde, 2. Fıkrasında belirtildiği üzere gerçekleşme oranının %15'i geçtiğinin tespit edilmesi halinde (gerçekleşme oranı %16,43), başvurunun reddedileceği, amir hükmü neticesinde davacı yüklenicinin 31/05/2022 tarihli dilekçesindeki tasfiye talebinin idarece reddedilmesinin uygun olduğu, davacı yüklenicinin, uhdesindeki işi sözleşme ve eklerine uygun olarak 31/05/2022 tarihinden sonra tamamlayıp bitirmiş ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızalar bulunmadığının belirtildiği, söz konusu işe ait Hizmet İşleri Kabul Tutanağı tanzim edilerek yüklenicinin herhangi bir itirazı olmaksızın işe ait Kabul Komisyonu üyeleri ve üst yönetici tarafından onaylandığının görüldüğü, sonuç olarak tasfiye talebinin idarece reddedilmesinin uygun olduğundan ve iş sözleşme hükümlerine göre tamamlanıp bitirildiğinden tasfiye kesin hesabının yapılmasının da gereğinin olmadığı kanaatinde olduğu belirlenmiştir.
Davacı vekilinin dosyaya sunduğu Doç. Dr. ...'nın Uzman Görüşü Raporunda özetle; davacı ile davalı idare arasında 17/09/2021 tarihinde imzalanan 2021/383220 ihale kayıt numaralı "Kanal Taşıt ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı" ihalesinin 2. kısmı olan 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe kiralanması işine ait kamu ihale sözleşmesinin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici Madde 6'da öngörülen, 15.04.2022 tarihi itibariyle son onaylanmış hakedişlere göre gerçekleşme oranının %12,57 olması ve bu oranın kanunun aradığı %15'in altında kalması sebebiyle davacının fesih için başvuruda bulunduğu 31.05.2022 tarihi itibariyle feshedilmiş sayılması gerektiği, fesih beyanının yenilik doğurucu bir hak olduğu ve bu yetkinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6. Maddesine göre yükleniciye tanındığı, idarenin fesih konusunda bağlı yetkisinin bulunduğu ve taktir hakkının bulunmadığı,31.05.2022 tarihinden itibaren taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunmadığından yüklenici tarafından bu tarihten sonra yapılan işlerin gerçek olan vekaletsiz iş görme hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, gerçek olan vekaletsiz iş görme halinde TBK m.S29 gereği işgören lehine hesaplanacak tazminatın piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerektiği, sözleşmede yer alan fiyatlarla yapılacak ödemenin TBK m.529'a aykırı olduğu belirlenmiştir.
Bilirkişi heyetinin 14/04/2025 tarihli ek raporunda; 15/04/2022 tarihi itibarıyla gerçekleştirme oranının %12,57 olarak hesaplandığı ve fesih koşulu olan %15 oranını aşmadığı, sözleşme fiyatları ile Rayiç fiyatlara göre yapılan hesaplamalarda; KDV hariç (14.122.566,92-5.710.650,44=8.411.916,48-TL) toplam 8.411.916,48-TL fiyat farkı oluştuğu, davacı ile davalı arasında, gerçekleştirilen işlere ilişkin sözleşmeye göre düzenlenen hakedişlerden ve sözleşme fiyatları üzerinden hakediş tutarlarının ödenmesinden kaynaklı başkaca herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı, faiz ve faiz hesaplama konuları uzmanlık alanımıza girmediğinden faiz konusunda herhangi bir değerlendirme ve hesaplama yapılamadığı belirlenmiştir.
Sektör bilirkişi ....'ten ek rapor aldırılmış olup, 29/05/2025 tarihli ek raporda; kazıcı yükleyici (Beko Loder) kepçe kiralamasının fiyatları %18KDV hariç operatörsüz ve akaryakıtsız olacak şekilde 2022 yılında aylık ortalama 25.571 TL olduğu, saatlik ise 107 TL olduğu, 2023 yılında aylık ortalama 31.571 TL olduğu, saatlik ise 132 TL olduğu tespit edilmiştir.
Teknik bilirkişi tarafından hazırlanan verilerin operatörsüz araç kiralanmasına yönelik olduğu ancak taraflar arasındaki sözleşmenin ise operatörlü ve akaryakıt dahil olarak belirlendiği gözetilerek 31.05.2022 tarihinden itibaren Mart 2023 hakediş ayı dahil olmak üzere davalı idareye verilen akaryakıt ve operatör dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin Kayseri İlindeki serbest piyasa rayiçlerine göre tespit edilecek bedel dikkate alınarak fiyat farkının belirlenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinin 17/10/2025 tarihli son ek raporunda; 15/04/2022 tarihi itibarıyla gerçekleştirme oranının %12,57 olarak hesaplandığı ve fesih koşulu olan %15 oranını aşmadığı, sözleşme fiyatları ile ikinci kez Kayseri piyasası rayiç fiyatlara ve dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre yapılan hesaplamalarda; KDV hariç (9.401.400,99 - 5.710.650,44= 3.690.750,55TL) toplam 3.690.750,55 TL fiyat farkı oluştuğu, davacı ile davalı arasında, gerçekleştirilen işlere ilişkin sözleşmeye göre düzenlenen hak edişlerden ve sözleşme fiyatları üzerinden hakediş tutarlarının ödenmesinden kaynaklı başkaca herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı, faiz ve faiz hesaplama konuları uzmanlık alanımıza girmediğinden faiz konusunda herhangi bir değerlendirme ve hesaplama yapılamadığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Somut olayda davalı Kayseri Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü’nün 13/08/2021 tarihinde yapılan 2021/383220 ihale kayıt numaralı “Kanal Taşıt ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı” ihalesinin 2. kısmı olan 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe kiralanması yönünden davacı şirket uhdesinde kalmış ve davacı şirket 16.766.304,00 TL bedel karşılığı 16 adet kazıcı yükleyici kepçe ile akaryakıt ve operatör dahil olarak 01.10.2021 tarihinden 30.09.2024 tarihine kadar 3 yıllık süre için davalıya hizmet sunma yükümlülüğü altına girmiştir.
Eldeki davada davacı taraf ülkede süreklilik arzeder mahiyette olmak üzere ekonomik sıkıntılar yaşanması ve döviz, akaryakıt ve hizmetin yerine getirilmesinde kullanılan her türlü sarf malzemeleri ile işçilik giderleri yönünden öngörülmesi mümkün bulunmayan artışlar meydana gelmesi nedeniyle aşırı ifa güçlüğü içerisine düştüğünü, bu aşamada 7394 sayılı Kanunun 19. maddesinde getirilen Geçici 6. maddenin b) fıkrası 3. Bendinde; “1/1/2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden sözleşmelerden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla gerçekleşme oranı ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’ine kadar olanlar (bu oran dâhil) yüklenicinin başvurusu üzerine feshedilip tasfiye edilir." hükmünün 15/04/2022 tarihinde yürürlüğe girdiğini, bu tarih itibariyle idarenin yetkili makamlarınca onaylanan son hakediş 5 nolu şubat 2022 uygulama ayı hakedişine göre sözleşme bedelinin %12,57'sine karşılık geldiğini, 31.05.2022 tarihinde davalı idareden sözleşmenin feshine karar verilmesinin talep edildiğini, davalının tasfiye işlemlerini yapmadığını, bu nedenle sözleşmenin 31.05.2022 tarihi itibarı ile feshedildiğinin tespiti ile tasfiye kesin hesabı yapılarak tasfiyesinin gerçekleştirilmesini ve davalı idare tarafından yapılan ödemeler mahsup edilmek suretiyle müvekkil şirketin 31.05.2022 tarihinden itibaren Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2022 ve Ocak, Şubat ve Mart 2023 uygulama aylarında davalı idareye verdiği Operatör ve Akaryakıt Dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin tespiti ile fazlaya dair haklarımız saklı olmak üzere şimdilik 1.100.000,00-TL hizmet bedelinin hizmetin verildiği tarihten, bunun mümkün olmaması halinde temerrüt tarihi olan 25.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesi talep edilmektedir.
Davalı idare sözleşmenin gerçekleşme oranının tespitinin yapılan imalat ve işe göre tespit edileceğini, 15/04/2022 tarihinden önce yapılan işe ilişkin hakedişin 15/04/2022 tarihinden sonra onaylanması halinde bu hakedişin de sözleşmenin gerçekleşme oranına dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi istemiştir.
Dava dilekçesinde dava değeri 1.100.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de, feshi talep edilen sözleşme değerinin 16.776.304,00 TL olması nedeniyle davacı vekiline Harçlar Kanunun 30 gereğince 267.714,56-TL eksik harcın tamamlanması için kesin süre verilmiş olup, eksik harç davacı tarafından tamamlanmıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun geçici 6.maddesinin ilgili kısmı; "....bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla gerçekleşme oranı ilk sözleşme bedelinin yüzde 15'ine kadar olanlar (bu oran dahil) yüklenicinin başvurusu üzerine feshedilip tasfiye edilir." şeklinde düzenlenmiştir.
5546 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının Sözleşmenin Feshine İlişkin Uygulama Esasları başlıklı 13. maddesinin 2.fıkrasında "...sözleşmenin gerçekleşme oranının 15/4/2022 tarihi itibari ile ilk sözleşme bedelinin %15'ini geçip geçmediği tespit edilir. Gerçekleşme oranının tespitinde bu tarihe kadar gerçekleştirilen İmalatları/işleri/ teslimatlara ilişkin onaylanan hakedişlerin ilk sözleşme bedeline oranı dikkate alınır. Onaylanan hakedişten; yapım işleri ile hizmet alımları için hakediş raporunun yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verilmesini müteakip yetkili makamlar tarafından varsa gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra imzalanması, mal alımları için ise kabul et / kısmi kabule ilişkin belgenin yetkili makam tarafından onaylanması anlaşılır..." şeklinde düzenlenmiştir.
Kamu İhale Kurumunun 18/05/2022 tarih ve 2022/DK.D-171 sayılı kararında Kamu İhale Kurumunun 18/05/2022 tarih ve 2022/DK.D-171 sayılı kararında (Ek-1) ; "...%15 oranının (bu oran dahil) tespitinde; 15/4/2022 tarihi itibarıyla onaylanmış olan hakedişlerin toplam tutarının (iş artışları dahil, fiyat farkları ve KDV hariç, sözleşme fiyatları ile yapılan iş/teslimat tutarının) ilk sözleşme bedeline (iş artışları, fiyat farkları ve KDV hariç) bölünmesi suretiyle bulunan oranın dikkate alınması gerektiği... anlaşılmaktadır." şeklinde karara bağlanmıştır.
Dosyamız emekli sayıştay denetçisi, mali müşavir ve kamu ihale alanında uzman bilirkişilere tevdi edilerek 17/09/2021 tarihli 16.766.304,00 TL bedelli hizmet alına ait sözleşmesi, şartname ve ekleri incelenerek Kamu İhale Sözleşmelerindeki yasal süreçler doğrultusunda davacının sözleşmeyi fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, fesih koşullarının oluşması halinde sözleşmenin tasfiyesi sonucu davacının alacağı bulunup bulunmadığı hususunda rapor hazırlanması istenilmiş olup bilirkişi heyetince hazırlanan 21/11/2024 tarihli kök raporda özetle 15/4/2022 tarihi itibarıyla onaylanmış olan hakedişlerin (iş artışları dahil, fiyat farkları ve KDV hâriç, sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarının) toplam tutarının 2.107.875,41-TL olduğu, ilk sözleşme bedelinin ise (iş artışları, fiyat farkları ve KDV hâriç) 16.766.304,00 TL olduğu, 15/4/2022 tarihi itibarıyla onaylanmış olan hakedişlerin toplam tutarı olan 2.107.875,41 TL'nin ilk sözleşme bedeli olan 16.766.304,00 TL'ye bölünmesi ile gerçekleştirme oranının 15/4/2022 tarihi itibarıyla %12,57 olduğu ve davacının sözleşmeyi fesih koşullarının oluştuğu, 15/4/2022 tarihi itibarıyla fesih koşulları oluşmakla, 03 Mayıs 2022 tarih ve 31834 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5546 sayılı karar doğrultusunda davacı yüklenicinin 31.05.2022 tarihli fesih başvurusuna müteakip, İdarece fesih ve tasfiye kararı alınarak, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 50. ve 54. Maddeleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği, 1,12,13,14,15,16,17,18,19 No'lu hakedişler için gerekçeli itiraz dilekçelerinin bulunduğu belirtilmiş olup kök raporda tasfiye kesin hesabı yapılmadığından heyete sektör bilirkişi eklenerek kök rapora karşı taraf vekillerinin itirazlarının karşılanması, hakedişlerin kapsamı dönemlerin dikkatli bir şekilde tetkiki suretiyle özellikle davalı idarenin 15/04/2022 tarihindeki sözleşme oranının ilk sözleşme bedelinin %15'ini geçtiğine ilişkin itirazların ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve tasfiye kesin hesabı yapılarak davacının alacağının belirlenmesinin istenilmiştir. ( 31.05.2022 tarihinden itibaren Mart 2023 hakediş ayı dahil olmak üzere davalı idareye verilen akaryakıt ve operatör dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin Kayseri İlindeki serbest piyasa rayiçlerine göre tespit edilecek bedel dikkate alınarak) Bilirkişi heyeti tarafından sözleşmenin gerçekleşme oranı ve fesih hakkı bulunup bulunmadığı hususunda yapılan ayrıntılı değerlendirme neticesinde; yüklenici ile kontrol teşkilatı arasında tutulan kayıt ve puantajlar esas alınarak geriye dönük gerçekleştirilen işlere ilişkin günlük tespit hak edişi düzenlenmek suretiyle gerçekleştirme oranının hesaplanmasının mümkün bulunmadığı, 15/04/2022 tarihi itibarıyla gerçekleştirilen işlere ilişkin yine bu tarih itibariyle onaylanmış olan hakedişlerin toplam tutarlarının dikkate alınması gerektiği, iş gerçekleştirilmiş olsa dahi, onay tarihi 15/04/2022 tarihinden sonra olan hakedişlerin %15 oranının belirlenmesinde hesaplamaya dahil edilemeyeceği, hesaplamaya dahil edilebilecek onaylanmış olan hakedişlerin (iş artışları dahil, fiyat farkları ve KDV hâriç, sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarının) toplam tutarının 2.107.875,41 TL olarak hesaplandığı, ilk sözleşme bedelinin de (iş artışları, fiyat farkları ve KDV hâriç) 16.766.304,00 TL olduğu, 15/04/2022 tarihi itibarıyle onaylanmış olan hakedişlerin toplam tutarı olan 2.107.875,41 TL'nin ilk sözleşme bedeli olan 16.766.304,00 TL'ye bölünmesi ile 15/04/2022 tarihi itibarıyle gerçekleştirme oranı %12,57 olarak hesaplanmıştır.
Bilirkişi heyetince yapılan bu değerlendirme isabetli bulunduğundan ikinci aşamada tasfiye kesin hesabı yapılarak, 31/05/2022 tarihinden itibaren Mart 2023 hakediş ayı dahil davalı İdareye verilen akaryakıt ve operatör dahil 16 adet kazıcı yükleyici kepçe kiralaması hizmetinin Kayseri İlindeki serbest piyasa rayiçlerine göre tespit edilecek bedel dikkate alınarak, davacının alacağının belirlenmesi yönünde inceleme yapılmıştır. Buna göre; somut olayda sözleşmenin feshedilmediği, tasfiye işlemlerinin tesis edilmediği ve kesin hesap raporu düzenlenmediği anlaşılmakla; yüklenicinin 8.282 298,92-TL tutarında iş gerçekleştirdiği, 1.698.457,89-TL işçilik fiyat farkı ödendiği, fiyat farkı dahil toplam KDV hariç 9.980.756,81-TL hakediş düzenlendiği ve kesintiler yapıldıktan sonra da ödendiği sabittir. Sözleşmeye konu işin tamamlandığı ve sözleşme bedelinin ödendiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Davacının sözleşmeyi feshetme yönündeki iradesi kanuna uygun olup idare tarafından bu talebi uygun görülmeyerek sözleşme feshedilmemiş olup davalı işi tamamlamış ve sözleşme bedelini almıştır ancak 31.05.2022 tarihinden itibaren Mart 2023 hakediş ayı dahil olmak üzere davalı idareye verilen akaryakıt ve operatör dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin Kayseri İlindeki serbest piyasa rayiçlerine göre tespit edilecek bedelden davalıya ödenen bedelin mahsubu neticesinde davalının zararının tazmini gerekmektedir. Yapılan teknik bilirkişi incelemesi neticesinde;
Sözleşmeye göre yapılan hesaplamalarda;
31.05.2022 tarihinden itibaren Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2022 ve Ocak, Şubat ve Mart 2023 uygulama aylarında davalı idareye verdiği Operatör ve Akaryakıt Dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin sözleşmeye göre KDV hariç toplam tutarı 4.453.887,79-TL, İşçilik fiyat farkının KDV hariç toplam tutarı 1.256.762,65-TL, işçilik fiyat farkı ve gerçekleştirilen işlerin toplam tutarı 5.710.650,44-TL olarak hesaplanmıştır.
Kayseri İli rayiç piyasa fiyatlarına göre yapılan hesaplamalarda;
31.05.2022 tarihinden itibaren Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2022 ve Ocak, Şubat ve Mart 2023 uygulama aylarında davalı idareye verdiği Operatör ve Akaryakıt Dahil 16 Adet Kazıcı Yükleyici Kepçe Kiralaması hizmetinin Kayseri İli rayiç piyasa fiyatlarına göre Kayseri Piyasası Operatörlü İş Makinesi Rayiç Kira Bedelinin on aylık akaryakıt sarfiyat tutarının toplam 3.552.264,99TL, 16 adet Operatörlü iş makinesinin aylık birim fiyatlar üzerinden on aylık toplam 5.849.136,00TL olarak hesaplandığı, rayiç fiyatlar üzerinden toplam 9.401.400,99TL olduğu hesaplanmıştır.
Sözleşme fiyatları ile rayiç fiyatlara göre yapılan hesaplamalarda da; davacının KDV hariç (9.401.400,99-5.710.650,44=3.690.750,55TL) toplam 3.690.750,55-TL alacak talep edebileceği belirlenmiştir. Her ne kadar davacı tarafça serbest piyasadan operatörlü kepçe çalıştırılması şeklinde toplanan emsal fiyatların davaya konu sözleşmede çalıştırılan operatörlerin özlük hakları yönünden eşitlik sağlamadığı yönünde itiraz ileri sürülmüş ise de davacının bu itirazı haklı görülmemiştir nitekim davacının 31/05/2022 tarihinden itibaren alacağı mevcut sözleşme ve şartnameye göre değil piyasa rayicine göre değerlendirilmesi gerektiğinden bilirkişi heyetince hazırlanan 2.ek raporun denetlenebilir ve hüküm kurmaya uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Davacının davalı idareden 18.04.2023 tarih ve 67193 sayılı yazı ile davacıya eksik ödenen bedelinin ödenmesi ihtar edilmiş ve bu ihtarda öngörülen ödeme süresi 25.04.2022 günü sona erdiğinden davalı idare 25.04.2023 günü itibariyle temerrüde düşmüş olup, netice itibariyle davanın kabulü ile; taraflar arasında akdedilen 2021/383220 İKN nolu ve 17/09/2021 tarihli hizmet alım sözleşmesinin 31.05.2022 tarihi itibarı ile feshedildiğinin tespiti ile 3.690.750,55TL'nin temerrüt tarihi olan 25.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; Taraflar arasında akdedilen 2021/383220 İKN nolu ve 17/09/2021 tarihli hizmet alım sözleşmesinin 31.05.2022 tarihi itibarı ile feshedildiğinin tespiti ile 3.690.750,55TL'nin temerrüt tarihi olan 25.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 252.115,17-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 18.785,25-TL peşin harç, 267.714,56-TL tamamlama harcı ile 177.208,00-TL ıslah harcından mahsubu ile artan 211.592,64-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL başvurma harcı ile alınmasına karar verilen 252.115,17-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 1.590,50-TL tebligat ve posta gideri ile 37.000,00-TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 38.590,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 519.982,56-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/12/2025
Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır