T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
VEKİLİ :Av.
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/05/2023
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı adına kayıtlı olan ve ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı, Leon model Seat marka araca, davalı şirketin sigortalısı olduğu ... 'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacıya ait aracın arka kısmı hasar görmüş, araç muhtelif onarım ve değişime maruz kalmış olduğunu, davacının, hasara uğrayan aracı 2016 model olup kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında yaptırmış olduğunu, davacının aracı kaza tarihine kadar titizlikle kullanılmış, ve yaşına göre çok az kilometrede olduğunu, davacının, aracını tamir süresi boyunca kullanamadığını, davacı aracında oluşan hasar neticesinde oluşan değer kaybının tazmini için davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış, mesaj yoluyla olumsuz dönüş yapılmış olduğunu, daha sonra Dava şartı arabuluculuk kapsamında yaptıkları başvuru, ... sayılı dosya kapsamında anlaşamama ile sonuçlanmış olduğunu, davacının aracında oluşan değer kaybı ödenmesi için mahkemeye başvurulması zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ile aracın tamir süresince kullanılamaması nedeni ile yapılmış olan ulaşım giderlerinin tazmini için 1.000,00 TL’nin davalıdan alınmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kaza neticesinde davacının aracında meydana gelen maddi hasara ilişkin olarak kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş' ye 29.08.2022 tarihinde 7.676,16- TL maddi hasar rücu tediye ödemesi yapılmış olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile mahkemece aksi kanaatte olunması halinde; dava dilekçesine göre; 16.06.2022 tarihinde ... plakalı araç seyir halinde iken, davacıya ait ... plakalı araçla çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana gelmiş olduğunu, dava dilekçesinde aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, bu kazanın meydana gelmesinde davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı araç davalı şirket tarafından ...o.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; mahkemece davalı şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumlulukları bulunmakta olduğunu, öncelikle davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini, dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, KTK'nın 109/1-a maddesinin dikkate alınması gerektiğini, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesî'ne gönderilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın ibraz ettiği deliller ve özellikle kaza tespit tutanağı taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle belge suretleri ve delillerin taraflarına tebliğini talep eder ve tebliğ edildiğinde cevap verme ve karşı delil ibraz etme hakkımızı saklı tuttuklarını, bahsi geçen kazaya ilişkin olarak davacı tarafından davalı şirkete herhangi bir başvuru yapılmamış ve dava şartı olan zorunlu başvuru şartı yerine getirilmemiş olduğunu, iş bu nedenle huzurdaki davanın usulden reddi gerekmekte olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacının talep etmiş olduğu maddi hasar ve değer kaybı tutarının uzman bilirkişi tarafından hesap edilmesi gerekmekte olduğunu, Sigortalı aracın poliçe başlangıç tarihi 01.06.2015 tarihinden sonra olduğu için yapılacak hesaplamada ZMMS Genel Şartları'ndaki kriterler esas alınması gerektiğini, araçta meydana gelen değer kaybı hesap edilirken aracın yaşı, daha önce kazaya karışıp karışmadığı, kilometresi gibi hususlar da göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirkete ZMMS Poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, iş bu nedenle davanın reddi gerekmekte olduğunu, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunu, ZMMS Genel Şartları'nın A.6/k maddesinde "Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri"nin ZMMS teminatı dışında olduğu açıkça belirtilmiş olduğundan söz konusu taleplerin reddi gerekmekte olduğunu belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava, Davacıya ait ... plakalı aracın 16/06/2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile değer kaybına uğrayıp uğramadığı, davacının ikame araç gideri zararı olup olmadığı, varsa miktarı ve zarar taleplerinden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
... Noterler Birliği'ne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, Anadolu Anonim Sigorta Şirketine, ... Sigorta A.Ş'ye, yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 19/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".... Esas dosyası ile tarafıma tevdi edilen görevin “Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)” durumun tespitine yönelik gerekli incelemeler tamamlanmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde; Dosyada mevcut sürücüler tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'ndaki veriler, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Eksper Raporları birlikte değerlendirildiğinde; kazanın 16.06.2022 günü saat 18.20 civarında Şanlıurfa ili Karaköprü ilçesi Akpıyar mahallesi Balık Ayağı Bulvarı üzerinde gerçekleştiği, yolun gidiş-geliş bölünmüş yol olduğu, görüşün açık, yerlerin kuru ve yolun eğimsiz olduğu, Dava konusu Balık Ayağı Bulvarı üzerinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasında: Davacı yan adına kayıtlı ... plakalı sayılı arac sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile yerleşim içi Balık Ayağı Bulvarı üzerinde seyri esnasında, trafiğin yoğunluğundan dolayı önündeki aracın yavaşlaması/durması üzerine yavaşladığı/durduğu esnada, yine aynı istikamette ... plakalı sayılı aracın yeterli takip mesafesini korumadan, önünde seyir halinde olan araçların hızını ve konumunu dikkate alması ve aracını havanın ve yolun özelliklerine göre kullanması gerekirken, aracın ön kısımları ile dava konusu aracın arka kısımlarına çarptığı olayda; ... plaka sayılı araç sürücüsü ... araç takip mesafesini korumadığından önünde seyir halinde bulunan araca çarptığı için "KTK.56/1c ve Yön:107 (Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.)" tam kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, Yukarıda izah edilen hususlar muvacehesinde, olayda; ... plaka sayılı Davalı yan tarafından sigortalı ve diğer davalı araç sürücüsü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu, Davacı yana ait ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise kusurunun olmadığı % 0 (yüzde sıfır.), Davacıya ait ... plaka sayılı aracın arka kısımından (arka tampon, bagaj kapağı) hasar aldığı, Davacının, kazanın oluşumunda müterafik (birlikte) kusurunun bulunmadığı, Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, Dava konusu ... plaka sayılı aracın trafiğe çıkış tarihine (30.11.2016) göre kaza tarihinde (16.06.2022) 6 (altı) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kaydının olmadığı, Kaza öncesi serbest piyasa rayiç değerinin Sigorta Gözlem Merkezi Kasko Değer Listesi Arşivine göre 480.759 TL olduğu, Kazanın gerçekleştiği Haziran 2022 tarihinde model yılı aynı aynı tip ve dava konusu hasar öncesi geçmiş hasar kaydı bulunmayan ve özellikleri benzer araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 525.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde (az yukarıda izah edilen geçmiş hasar kaydının bulunmaması ile birlikte hasarın büyük bölümümnün arka tampon üzerinde gerçekleşmesinden dolayı değer kaybı nispeten düşük olacağı) piyasa rayiç değerinin 500.000 TL olarak değerlendirildiği, (Dava konusu araçların alım-satım talebindeki düşüklük de göz önüne alınarak Rayiç Değer belirlenmiştir. Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatlarından modele ve ilan tarihine göre değerlendirilmiştir.) Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı araçta 16.06.2022 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 525.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 500.000 TL Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 25.000 Toplam Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu, 16.06.2022 tarihli kaza sonrası ... plaka sayılı araçta yapılan onarımların, meydana gelen kaza sonrası değişmesi/onarılması gereken parçalar olduğu ve Toplam Değer Kaybının 25.000 TL olduğu, Sigorta firması tarafından 20.10.2022 tarihinde yapılan değer kaybı ödemesinin gerçekleştirilmediği, Toplam Bakiye Alacak Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleşen Değer Kaybı Toplam Bakiye Alacak Değer Kaybı = 25.000 - 0 Toplam Bakiye Alacak Değer Kaybı = 25.000 TL olduğu, ... plaka sayılı aracın dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme süresinin 5 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 5 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal araç kira bedelinin günlük 400 TL olduğu göz önüne alındığında; İkame Araç Bedeli = 5 x 400 = 2.000 TL olduğu, ... plaka sayılı aracın Toplam Bakiye Alacak Bedeli; Toplam Bakiye Alacak Bedeli = Toplam Bakiye Alacak Değer Kaybı + İkame Araç Bedeli Toplam Bakiye Alacak Bedeli = 25.000 + 2.000 Toplam Bakiye Alacak Bedeli = 27.000 TL olduğu " sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığından alınan 04/10/2024 tarihli raporda özetle; "Kusur yönünden; Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; A) Sürücü ...'ın %100(yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B) Sürücü ...'in kusursuz olduğu, Değer Kaybı Yönünden; Dava konusu ... plakalı araçta değer kaybına konu hasarlı parça bulunmadığından değer kaybı oluşmayacağı " sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Talimat yoluyla alınan bilirkişi heyetinden alınan 14/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının davalıdan talep edebileceği bir araç değer kaybının olmadığı, " sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/10791 E, 2017/4617 K sayılı ve 26.04.2017 tarihli kararında “Somut olayda; kaza 20.11.2014 tarihinde meydana gelmiş olmakla yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartları A-3-m maddesine göre dolaylı zararlar nedeni ile yöneltilecek tazminat talepleri, teminat dışında kalmaktadır. Yine aynı şekilde 01.06.2015 tarihli ZMMS Genel Şartları A-6-k maddesi gereğince de gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan, yansıma veya dolaylı zararlar nedeni ile yöneltilecek tazminat talepleri teminat kapsamı dışındadır. O halde bilirkişi tarafından belirlenen kazanç kaybı poliçe teminat kapsamı dışında olduğu halde davalı sigorta şirketinin bu tutardan sorumlu tutulması ve davalı Halk Sigorta A.Ş vekilinin bu yöndeki savunması dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” denildiği görülmüş ve ilgili ilam gereğince ikame araç gideri/ araç mahrumiyeti zarar talebinin yansıma zarar kapsamında olması nedeni ile davalı sigorta şirketi yönünden teminat kapsamında olmadığından dolayı talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça, davacıya ait ... plakalı aracın 16/06/2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile değer kaybına uğradığı ve davacının ikame araç gideri zararı olduğu belirtilerek tazminat talep edilmiş ise de, delillerin toplanmasından sonra tarafların olay nedeni ile kusur durumu ve davacının tazminat talepleri yönünden makine mühendisi bilirkişiden 19/03/2024 tarihli rapor alınmış ve raporda, meydana gelen kazada ... plaka sayılı Davalı yan tarafından sigortalı ve diğer davalı araç sürücüsü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu, davacı yana ait ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise kusurunun olmadığı % 0 (yüzde sıfır.) olduğu ile 16.06.2022 tarihli kaza sonrası ... plaka sayılı araçta yapılan onarımların, meydana gelen kaza sonrası değişmesi/onarılması gereken parçalar olduğu ve Toplam Değer Kaybının 25.000 TL olduğu, Sigorta firması tarafından 20.10.2022 tarihinde yapılan değer kaybı ödemesinin gerçekleştirilmediği ve ... plaka sayılı aracın dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme süresinin 5 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 5 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal araç kira bedelinin günlük 400 TL olduğu göz önüne alındığında; İkame Araç Bedeli = 5 x 400 = 2.000 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür. Rapora itiraz edilmesi üzerine Adli Tıp Kurumundan 04/10/2024 tarihli rapor alınmış ve raporda, Kusur yönünden; Sürücü ...'ın %100(yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'in kusursuz olduğu, Değer Kaybı Yönünden; Dava konusu ... plakalı araçta değer kaybına konu hasarlı parça bulunmadığından değer kaybı oluşmayacağının belirtildiği görülmüştür. Alınan raporlar arasında çelişki olması nedeni ile çelişkinin giderilmesi için talimat Mahkemesi aracılığı ile İTÜ heyetinden 14/03/2025 tarihli rapor alınmış ve raporda, davacının davalıdan talep edebileceği bir araç değer kaybının olmadığının belirtildiği görülmekle, Mahkememizce hükümde çelişki gideren söz konusu rapor esas alınmış, bu hali ile davacının değer kaybı zararı olmadığı ve yansıma zarar niteliğinde olan ikame araç gideri zarar talebinden de davalı sigortanın sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmış, bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın davacıdan dava başında alınan 179,90 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 435,50 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama boyunca yapılan 6.900,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde harcanmayan gider avansının taraflara iadesine,
6-Davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. uyarınca 1.000,00 TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır