T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/05/2023
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket İle davalı... A.Ş arasında, ... poliçe no, 07.112017 başlangıç tarihli, 17.11.2018 bitiş tarihli "Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi" akdedilmiş olduğunu, davacı şirketin işyerinde 27.02.2018 tarihinde iş kazası husule gelmiş ve bir işçi yaralanmış olduğunu, bu iş kazasına ilişkin Kayseri 5. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açılmış, bu davanın... A.Ş.'ye ihbar edilmiş olduğunu, dava neticesinde işçi lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmiş olup, sigorta poliçesi kapsamı ve limiti dahilinde... A.Ş'nin sorumluluğu bulunmakta olduğunu, Kayseri 5. İş Mahkemesi'nin 13.04.2023 tarihli, ... E. ve ... sayılı ilamı dayanılarak, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, davacı şirketin icra tehdidi altında bu ödemeyi icra dosyasına yapmış olduğunu, 17. 05. 2023 tarih, 2023/1084 başvuru numarası ile arabuluculuğa müracaat edilmiş ancak ... arabuluculuk dosyası ile davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığını, davalı sigorta şirketi aleyhine Kayseri Genel İcra dairesini ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, Davalı sigorta şirketi 23.05.2023 tarihinde icra borcunun tamamına ve yetkiye itiraz etmesi üzerine Kayseri genel icra dairesi takibi durdurmuş olduğunu belirterek, yukarıda arz ve izah ettiği nedenlerle; davacının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. numaralı icra dosyasına, icra tehdidi altından maddi ve manevi tazminat için husule gelen dava harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri ile icra safahatında doğan maddi ve manevi tazminata yönelik icra harç, masraf ve vekalet ücretinin bilirkişi marifetiyle hesap edilerek, Kayseri Genel İcra dairesini ... E. Sayılı dosyasına yapılan davalı şirketçe yapılan itirazın, hakları saklı kalmak üzere şimdilik 420.000,00 TL kısmından itirazın iptali istemi ile mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin ticari merkezi "Büyükdere Cad. No:11 Esentepe–Şişli/İstanbul" adresinde olmakla, davacının iş ilişkisi içerisinde olduğundan; huzurdaki iş bu davada, gerek davacının gerekse de davalının yetki kurallarına göre yetkisiz mahkeme huzurunda açılmış olduğunu, yetkili Mahkeme İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olup, öncelikle davanın yetkisizlik sebebiyle reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, yine taraflarınca davacı tarafından başlatılan Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında da yetki itirazında bulunulduğunu ancak dosya yetkili icra müdürlüğüne gönderilmemiş yetkisiz icra müdürlüğü dosyası üzerinden işbu davanın açılmış olduğunu, her ne kadar arabuluculuk başvurusu anlaşmama ile sonuçlanmışsa da arabuluculukta itirazın iptaline konu takibe ilişkin bir talep yer almadığından dava şartı yerine getilmemiş olduğunu, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekmekte olduğunu, davacı tarafından iki ayrı teminat limiti varmışcasına maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden poliçe limitini aşacak şekilde takip başlatılmış ve akabinde itirazın iptali niteliğindeki işbu davanın ikame edilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Genel ve özel şartlar çerçevesinde, sigortacı tarafından verilen teminat; poliçede "kişi başına" belirlenen tek bir üst limit ile sınırlı olduğunu, bu tutarda poliçede açıkça belirtildiği üzere maddi manevi toplam 200.000,00-TL olduğunu, poliçede 30.000,00-TL manevi tazminat sadece sınırlandırma amacıyla 30.000,00-TL olarak belirtilmiş olup, bu tutar ana poliçe limitine dahil olup, ayrı bir teminat olmadığını, iki ayrı limit varmışcasına limiti aşacak şekilde 230.000,00-TL anapara talep edilemeyeceğini, işveren sorumluluk sigortasındaki asıl amaç; işçinin veya onun hak sahiplerinin uğradığı SGK tarafından karşılanmayan ve Kurumca yapılan ödemelerin üstünde ve dışında kalan zararın karşılanması olduğunu, Sigorta poliçesinde gösterilen limit miktarı, sigortacının sorumlu olduğu "azami miktar"ı saptamak için belirlenmiş olduğunu, ..... nolu sigorta poliçesi olay tarihini kapsamakta ise de poliçe can (meblağ) sigortası vasfında olmadığını, Poliçedeki sorumluluk üst limit miktarı, hasar anında ödenebilecek maktu tazminat miktarı olmayıp, sigortacının tazminat yönünden sorumlu tutulabileceği azami miktarı belirtmekte olduğunu, sorumluluğu asla kabul anlamına gelmemek ve tüm itirazları baki kalmak kaydıyla davalı sigorta şirketinin varsa dahi sorumluluğu maddi manevi toplam kişi başına 200.000,00-TL ile sınırlı olup, ayrı bir manevi tazminat limiti söz konusu dahi olmadığını, Manevi tazminat talebi poliçe limiti içerisinde değerlendirilmek üzere teminata dahil edilmiş olup, ayrı bir manevi teminatı poliçeye eklenmediğini, Poliçenin bu şekilde yorumlanması ek prim ile satın alınan her hal için ayrı bir limit kadar teminat eklendiği yanılgısı oluşturacak olup, işbu husus ne hukuk ne de sigorta mantığı ile uyuşmamakta olduğunu, davacı tarafından yapılan fahiş hata içermekte olup, eğer aleyhe hüküm kurulacaksa dahi hükmün limit ile sınırlandırılması ve limiti aşan tutar yönünden red kararı verilerek şirketleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, takibin bu sebeple itirazın iptali mümkün olmadığını, Faiz ve ferilerin tamamının talep edilmesi mümkün olmadığını, davalı sigorta şirketinin varsa dahi sorumluluğu sadece poliçe limiti ile sınırlı olarak oransal bulunmakta olduğunu, talep edilen vekalet ücretleri, yargılama giderleri, harçlar dosya borcunun tamamı üzerinden hesaplanmış olmasının hatalı olduğunu, yine manevi tazminat yönünden ek bir teminat bulunmadığından ana teminatın içinde değerlendirilmesi gerektiğinden manevi tazminat fer'ilerinin ayrıca eklenmesi mümkün olmadığını, Vekalet ücretleri nispi tarifeye göre talep edilmiş olup, hatalı olduğunu, varsa dahi sorumluluğu sigortalı davacı aleyhine hükmedilen tutarların limit ile oranlı olarak hesaplanması ile tespit edilmesi gerektiğini, davaya konu kaza ile ilgili davalı şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığından ve bu kapsamda davalı şirket dava açılmadan önce temerrüde düşmemiş olduğundan davacı yanın ıslah dilekçesindeki taleplerinden dolayı davalı şirketin faiz ve ferilerden dahi sorumluluğu bulunmadığını, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dahi sigorta şirketi tüm fer'ilere temerrüt tarihi itibariyle faiz ve limiti nispetince/oranında katlanacağını, davalı şirket aleyhine hüküm kurulsa dahi tüm sorumluluk poliçe limiti ile sınırlanmalı, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden limit ile oranlama yapılması gerektiğini, İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. Maddesinin dikkate alınması gerektiğini, yine Yargıtay içtihatlarında da bu durumun açıkça belirtilmiş olduğunu, bu kapsamda Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E. 2016/2081 K. 2016/3793 E. Kararının ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi ....... K. Kararının dikkate alınması gerektiğini, bu beyan ve savunmaları saklı kalmak kaydıyla ve kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere, davalı sigorta şirketinin haklarını teminen, işveren sorumluluk sigortası; bir işyerinde işverene bir hizmet sözleşmesi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'na tabi çalışanların yükümlülüklerini yerine getirmesi esnasında uğrayacağı zararlar için işverene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına alan bir sigorta türü olduğunu, davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenmiş poliçe, sigortalıya yöneltilebilecek iş kazasından doğan talepleri; poliçe teminatları kapsamında kalmak kaydı ile poliçe limitleri ile sınırlı olarak sadece sigortalının poliçede bildirilen faaliyet adresinde çalışan ve SGK hizmet döküm cetvelinde yer alan 65 işçisi için ve sadece poliçede bildirilen faaliyet adresinde meydana gelecek olaylar yönünden, sigortalı şirketin (varsa) kusuru oranında teminat altına aldığını, kazalının bu işçilerden biri olmadığı anlaşılır ise poliçenin teminat sağlamayacağını bildirdiklerini, mezkur olay nedeniyle, işbu poliçe kapsamında yapılan ödemeler nispetince poliçe teminat limitinin eksildiğini/tüketildiğini ve sigortalı adına düzenlenmiş ve aynı teminat kapsamında başka bir sigortanın da bulunması durumunda, bu poliçe ile sigortacıya düşecek sorumluluğun; diğer sigorta/sigortalara oranla azalacağını bu aşamada bildirdiklerini, her ne kadar sorumluluklarını gerektiren bir husus olup olmadığı bu aşamada belli değilse de davalı şirketin haklarını teminen; Sigortalıya isnad olunan/olunabilecek kusura itiraz ettiklerini, fahiş hasar taleplerini kabul etmediklerini, sorumluluk poliçelerinde, sigortacının; sadece sigortalısına düşen kusur nisbetince poliçe teminatları dahilinde sorumlu tutulabileceğinin gözetilmesi gerektiğini belirterek, Dava nedeniyle delil, karşı delil sunma hakları saklı tutularak; davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava, Davacının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E. Dosyası nedeni ile davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarına ilişkindir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, alacaklının ... Beyaz Eşya Otomotiv Petrol İnşaat Turizm Süs Bitkileri Tic. San. Ltd. Şti. olduğu, borçlunun... A.Ş olduğu, takibin toplam 431.656,98 TL alacak nedeniyle ilamsız takip başlatıldığı, anlaşılmıştır.
Kayseri 5. İş Mahkemesine, Türkiye Sigorta Birliğine yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 07/05/2024 havale tarihli raporda özetle; " Her ne kadar davalı... AŞ. Kayseri 5. İş Mahkemesinin ... E.
... K. sayılı dosyasının tarafı değil ise de söz konusu davada davanın sigorta şirketine ihbar
edildiği, yargılama devam ederken davacı vekili tarafından 09/02/2021 tarihli dilekçe ile “Kusur
Raporunun”, 03/09/2021 tarihli dilekçe ile de “Hesap Raporunun” Türkiye Sigorta AŞ.ne ihbar
edilmesinin talep edildiği, bu suretle davalı sigorta şirketinin Kayseri 5. İş Mahkemesinin ...
E. ... K. sayılı dosyasından ve alınan bilirkişi raporlarından haber olduğu ve dosyanın
kesinleşmiş olması sebebiyle davaya konu edilen geçici ve sürekli iş göremezlik zararları iş bu
davada yeniden hesaplanmamıştır.
Davalı... Aş tarafından davalı ... Beyaz Eşya Oto. Pet.
İnşaat Turizm Süs Bitkileri Tic. San. Ltd. Şti.nin “Organize Sanayi Bölgesi 3. Cadde No:12
Melikgazi KAYSERİ” adresindeki işyerinin ... sayılı “Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi”
ile 27/02/2018 kaza tarihini kapsar şekilde 17/11/2017-17/11/2018 vadeli olarak sigortalandığı,
Dosya kapsamına göre dava dışı işçi ... davacı işyerinde 04/04/2016 tarihinde
çalışmaya başladığı ve kaza tarihi olan 27/02/2018 tarihinde de davacı işyerinde çalışmaya devam
ettiği, poliçede kişi başı teminat limitinin 200.000,00 TL olduğu, İşveren Sorumluluk Sigortası
Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacının açılan davada hükmedilen mahkeme masrafları ile
avukatlık ücretlerini sigorta bedeli nisbetinde ödemekle yükümlü olduğu, ayrıca şahıs ve olay
başına olmak üzere 30.000,00 TL limit ile sınırlı olmak üzere manevi tazminatın da teminata dahil
edildiği, bu halde dava dışı işçinin Kayseri 5. İş Mahkemesi ... E. ... K. sayılı
dosyasında davacı işveren aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat istemle davada hüküm altına
alınan tazminatlar ve ferilerden dolayı davalı sigorta şirketinin poliçe limiti nispetinde sorumlu
olduğu ve davacı şirket yönünden rücu şartlarının oluştuğu ve sigorta şirketinin sorumluluğunun 200.000,00 TL teminat (maddi ve manevi) ile sınırlı olduğu değerlendirilmiştir.
Kayseri 5. İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyasınında 802.450,43
TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın 27/02/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal
faizi ile birlikte tahsiline karar verildiği, tahsiline karar verilen tazminat miktarının/asıl alacağın:
802.450,43 TL + 50.000,00 TL = 852.450,43 TL
olduğu, maddi tazminat ile manevi tazminat yönünden faiz başlangıç tarihlerinin ve
faiz oranlarının (yasal faiz %9) aynı olması sebebiyle ferileri yönünden ayrı ayrı hesaplama
yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı, sigorta şirketinin sorumlu olduğu teminat limitine (200.000,00
TL) göre sorumluluk oranının:
200.000,00 TL / 852.450,43 TL x 100 = %23,46
olduğu, Kayseri GİD ... E. sayılı dosyasında takibe konu edilen ilam
sebebiyle davacı şirketin asıl alacak ve ferileri ile birlikte toplamda 1.557.035,04 TL’yi 02/05/2023
tarihinde icra dosyasına ödediği, söz konusu ödemenin %23,46’sından davalı sigorta şirketinin
sorumlu olduğu, söz konusu ödeme sebebiyle sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarın ise:
1.557.035,04 TL x %23,46 / 100 = 365.280,42 TL
olduğu, davacı şirketin söz konusu ödemenin rücuen tahsili amacıyla Kayseri GİD
... E. sayılı takip dosyasında 18/05/2023 tarihinde genel haciz yoluyla takip başlattığı,
02/05/2023 tarihinden 17/05/2023 icra takip tarihine kadar geçen 15 gün için talep edilebilecek
işlemiş faiz (%9) tutarının:
365.280,42 TL x 15 gün x %9 / 36500 = 1.351,04 TL
olduğu, bu halde Kayseri GİD’nin ... esas sayılı dosyasında talep
edilebilecek asıl alacak miktarının 365.280,42 TL, işlemiş faiz miktarının ise 1.351,04 TL olduğu
hesaplanmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu asıl alacak tutarının 365.280,42 TL, işlemiş faiz tutarının ise 1.351,04 TL olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 09/07/2024 havale tarihli ek raporda özetle; "Kök raporumuzdaki tespit ve hesaplamalarımızda bir değişiklik bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, davacı ile davalı arasında düzenlenen Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi kapsamında, davacı şirketin işyerinde 27.02.2018 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle yaralanan işçiye davacının Kayseri 5. İş Mahkemesi'nin ... Esas ... K sayılı dosyasından kaynaklı yapmış olduğu ödemenin temini amacıyla davalı hakkında başlatmış olduğu takip nedeni ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının tespiti için delillerin toplanmasından sonra bilirkişi heyetinden 07/05/2024 tarihli rapor ile rapora itiraz edilmesi üzerine 09/07/2024 tarihli ek raporlar alınmış olup, raporlar da açıklandığı üzere, davacının davalı şirketten poliçe kapsamında 365.280,42 TL asıl alacak ve 1.351,04 TL işlemiş faiz alacağının olduğu anlaşılmış, bilirkişi heyeti raporunun denetime açık ve hükme elverişli olması nedeni ile rapora itibar edilmiş ve böylece, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına davalı tarafça yapılmış olan itirazın kısmen iptali ile takibin 365.280,42 TL asıl alacak ve 1.351,04 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 366.631,46 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının alacaklı olduğu miktarın yargılama neticesinde tespit edilmesi ile şartları oluşmadığından ve alacak likit olmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatının İİK madde 67 gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına davalı tarafça yapılmış olan itirazın kısmen iptali ile takibin 365.280,42 TL asıl alacak ve 1.351,04 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 366.631,46 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Şartları oluşmadığından ve alacak likit olmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatının İİK madde 67 gereğince reddine,
3-Alınması gereken 25.044,60 TL karar ve ilam harcından 5.014,27 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 20.030,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 5.014,27 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.194,17 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan, 90,00 TL tebligat, 3,25 TL posta ve müzekkere gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.093,25 TL yargılama giderinden kabul oranına göre hesaplanan 3.573,13 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yargılama boyunca yapılan herhangi bir masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde harcanmayan gider avansının taraflara iadesine,
8-Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 58.661,03 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) kabul-red oranına göre hesaplanan 2.723,55 TL'nin davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) kabul-red oranına göre 396,45 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
Dair, davacı vekiline yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.30/10/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır