T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : (İFLAS NEDENİYLE)
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 20/06/2023
KARAR TARİHİ : 04/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında görülen davanın derdest olduğunu, dava sürecinde alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin 0431 numaralı üyelik ile kooperatif üyesi olduğuna dair rapor ibraz edildiğini, kooperatif mevzuatı ve incelemesi özel bir ihtisas alanı olduğu ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olması nedeniyle müvekkilinin üye olup olmadığı konusunda uzman bilirkişilerce asliye hukuk mahkemesinde inceleme yapılmadığını, derdest davanın konusu sebebi ile de mahkemece yeterli araştırma yapılmadığını, kooperatif ve kayıtlar hazirun listelerini talep ettiklerini, genel kurul tutanaklarının dosyaya celbini istediklerini, davacının üye olmasından kaynaklı ... numaralı bağımsız bölümde tasarrufun müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olmadığını, üyelik için herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, hiçbir genel kurula katılmadığını, malik olduğu Kayseri ili Talas ilçesi Talas Mah. 1081 ada 1 parsel 12/696 arsa paylı ... numaralı bağımsız bölümün 01.02.2012 tarihinde dava dışı .... isimli şahıstan satın aldığını, daireyi satın alırken herhangi bir üyelik sözleşmesi yapılmadığını, Çevre Şehircilik İklim Değişikli İl Müdürlüğüne üyelik konusunda 18.03.2022 tarihinde davacının başvuru yaptığını, ancak üye kaydının olmadığının bildirildiğini, davacının kooperatif üyesi olmadığını, ispat yükünün davalıda olduğunu belirterek davacının davalı kooperatifin üyesi olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi verilmediği görülmekle HMK 128.maddesi gereği bütün vakıaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.
DELİLLER: Kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul kararları, üye işlem dosyası, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, taşınmaz tapu kayıtları, bilirkişi kök ve ek raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce, dosyanın bir mali müşavir ile bir hukukçu bilirkişiden oluşacak heyete tevdi ile kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından Mahkememize sunulan 20/02/2025 tarihli kök raporda özetle; Kayseri Genel İcra Müdürlüğü bünyesindeki iflas dosyasına sunulan evraklar tarafımızca incelenmiş ve içinde herhangi belge olmayan üzerinde davacının adı yazılı olan boş bir dosya tespit edilmiş, fotoğrafı çekilerek rapor ekinde sunulduğu, Hazirun listelerine ilişkin yaptığımız incelemelerde davacının sadece 29.06.2022 yılı hazirun listesinde isminin olduğu tespit edilmiştir. Ancak burada da imzası bulunmadığı, rapor ekinde yer alan mizan tablosunda davacının toplam ödemesi 37.500 TL olarak gözüktüğü, ayrıca mesken ve abonelik için 4.250 TL ödeme gözükmediği, ancak bu kayıtların kooperatifçe yapılan kayıtlar olduğu, zira, davalının eli ürünü bir ödeme belgesi ve banka kaydı tespiti yapılamadığı, kooperatiflerde üyelik ilişkisinin kurulması kooperatif yöneticilerinin gerçekleştirdikleri üyelik kaydı ile olabileceği gibi, aidat yatırma, üye ile yazışma, genel kurul toplantısına çağrı ve katılma gibi eylemlerle de kurulması mümkün olduğu, ancak bu hususta dosya kapsamında herhangi bir bilgi belge tespit edilemediği bildirilmiştir.
Mahkememiz önceki celse ara kararı doğrultusunda, ... nolu bağımsız bölümün davacıdan önceki malikleri olan .....,... ve .....' ın kooperatif üyelik dosyası bulunup bulunmadığı, üyelik dosyaları bulunması halinde üyeliğin devrine ilişkin belge bulunup bulunmadığı, taşınmazı devirden sonra kooperatif ödemeleri olup olmadığı, hazirun listesinde isimlerinin olup olmadığı hususlarında ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından Mahkememize sunulan 23/04/2025 tarihli ek raporda özetle: 1. Kayseri İflas Müdürlüğü arşivinde davalı kooperatif evrakları incelenmiş ve ....'a ait üyelik dosyası bulunamadığı,....'nun üyelik dosyası incelenmiş ve kooperatife hitaben 15.06.2012 tarihli yazılan dilekçe ile kooperatifteki 01.160.00106 no.lu ortaklığını...... devretme istediğine dair Hatice Köroğlu'nun isminin yazılı olduğu fakat imzasının yer alamadığı dilekçe dışında üyelik devrine dair belge ve ara kararda belirtilen hususlara dair belgeye rastlanılmamış olup üyelik dosyasındaki evrakların birer sureti ekte sunulduğu, ....'ın üyelik dosyası incelenmiş ve üyelik devrine dair belge ve ara kararda belirtilen hususlara dair belgeye rastlanılmamış olup üyelik dosyasındaki evrakların birer sureti ekte sunulduğu, Hazirun listelerine ilişkin yaptığımız incelemelerde davacının sadece 29.06.2022 yılı hazirun listesinde isminin olduğunun tespit edildiği, ancak burada da imzası bulunmadığı, kooperatiflerde üyelik ilişkisinin kurulması kooperatif yöneticilerinin gerçekleştirdikleri üyelik kaydı ile olabileceği gibi, aidat yatırma, üye ile yazışma, genel kurul toplantısına çağrı ve katılma gibi eylemlerle de kurulması mümkün olduğu, ancak bu hususta dosya kapsamında herhangi bir bilgi belge tespit edilemediğinin bildirildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının müflis kooperatifin üyesi olup olmadığı üye değil ise üye gibi işlem tesis edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
Kayseri Genel İcra Dairesinin .... sayılı iflas dosyasında, borçlu müflis kooperatifin herhangi bir taşınır taşınmaz malı bulunmadığı için tasfiyenin tatiline karar verilmiş ve iflas dosyasının kapatılması için de Kayseri 1. Asliye Ticaret mahkemesine yazı yazılmış ancak devam eden davalar nedeniyle iflasın kapatılması Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince reddedildiği, tasfiyenin tatili kararı nedeniyle alacaklılar toplantısı yapılmadığı ve iflas idaresi heyeti de oluşmamış ve 2. Alacaklılar toplantısı da yapılmadığı, devam eden davaların neticesine göre kooperatif lehine bir alacak veya mal doğması halinde tasfiye ye devam edileceği, bu aşamada tasfiyenin tatili kararı gereği iflas dosyasının durdurulması nedeniyle tasfiyenin devamına yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı iflas idaresi yazı cevapları ile anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 194/1 maddesi gereğince iflasın açılması ile acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir. İcra ve İflas Kanunu'nun..... maddesine göre de dava durduğu müddetçe zamanaşımı ve hakkı düşüren müddetler işlemez. Anılan maddeler gereğince mahkemece ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar beklenmesi gerekmektedir. Ancak somut olayda ikinci alacaklılar toplantısının yapılamamış olması, iflasın tatil edilmesi de nazara alınarak yargılamayı sürümcemede bırakmamak için iflas müdürlüğüne tebligat çıkarılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/6-891 esas 2025/99 karar sayılı ilamında;''... 3.Kooperatiflerde ortaklık sıfatının kazanılması beş hâlde söz konusu olabilir. İlk olarak kooperatifin kuruluşunda kurucu ortaklar, kuruluşun gerçekleşmesiyle ortak sıfatını aslen kazanırlar. Daha sonraki aşamada ise giriş talebinin kabulü yoluyla veya payın bir başkası tarafından devralınmasının yönetim kurulu tarafından kabulüyle ortaklık gerçekleşir. Bir diğer ihtimal olarak ortaklığın taşınmaz mülkiyetine veya bir teşebbüsün işletilmesine bağlandığı durumlarda, taşınmazın veya işletmenin devralınması hâlinde ortaklık sıfatı kazanılır. Son olarak ise ana sözleşmede hüküm bulunması durumunda miras ile kooperatif paydaşlık hakkı kazanılır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2013/8683 esas 2014/2186 karar sayılı ilamında;''...Kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının açık bir kabulü ile gerçekleşebileceği gibi bu hususta açıkça alınmış bir karar olmasa da, kooperatifin kişi ile bu sıfatla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsisi ve teslim etmesi ve tadilata izin vermesi şeklinde zımnen de gerçekleşebilir.
Somut davanın değerlendirilmesinde; Davacının, davalı kooperatifin ortağı dava dışı Talat Orhan'dan Kayseri İli,Talas İlçesi,Talas Mahallesi Harami mevki 1081 ada 1 parselde kain ... nolu bağımsız bölümü satın aldığı, davalı kooperatif hakkında iflas kararı verilmiş olması nedeniyle Kayseri Genel İcra Dairesinin .......iflas dosyasından temin edilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, taraflar arasında Kooperatifler Kanunu 8.maddesi çerçevesinde davacının kooperatif üyeliği için yazılı başvurusunun olduğunun tespit edilemediği, kooperatif üyeliği zımni olarak da gerçekleşebilecek ve kooperatifin mizan tablosunda davacı tarafından davalı kooperatife mesken ve abonelik için 4.250 TL,ortaklık sermaye payı için 1,00 TL ve toplamda 37.500 TL ödeme yapılmış olduğu kayıtlı olsa da bu ödemelerin davacı tarafından yapıldığına dair davacının imzasını içerir bir belgenin mevcut olmaması, 2022 yılı hazirun listesinde davacının isminin kayıtlı olduğu ancak imzasının bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde davacının davacı kooperatif üyesi olmadığı kanaatine varıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile, davacı .....' nın davalı müflis S.S Saklı Bahçe Konut Yapı Kooperatifi' nin üyesi olmadığının TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 680,00-TL tebligat masrafı, 147,50-TL posta ve müzekkere masrafı, 6.000-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.827,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 30.000-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/07/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır