T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/07/2023
KARAR TARİHİ: 11/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere davacı Banka'ya teslim edilmiş bir kısım çek ve senet, MNG kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş olduğunu, dava konusu çekin, Keşidecisi ..., lehtarı ... olan, son yetkili hamil ... Teknik Yapı Ürl. Pvc Metal San. Ve Tic. A.Ş. tarafından Bankamıza tahsile verilen 10.01.2023 tanzim tarihli 50.000 TL bedelli düzenleme yeri Kayseri olan çekin taşınması işini gerçekleştiren MNG kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş ve akabinde davacı Bankaca 06.01.2023 tarihli tutanak tutulmuş olduğunu, 02.01.2023 tarihinde mezkur çekin Banka nezdinde iken taşıma esnasında kaybolduğuna ve bütün aramalara rağmen bulunamadığına dair 06.01.2023 tarihli tutanağın tutulduğunu, çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığını, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alınmış olduğunu, mezkur çekin de aralarında bulunduğu çek ve senetlerin MNG kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle yapmış olduğumuz suç duyurusu tahtında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma no'su ile soruşturma başlatıldığını, mezkur soruşturma kapsamında söz konusu çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi yönünde karar verildiğini, davaya konu çekin davalı ... Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Tarafından QNB Finansbank’tan karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu çek bankasının beyanı ile tespit edilmiş olup, mezkur çeki haksız bir şekilde elinde bulunduran davalıya karşı huzurdaki davayı dermeyan etme gereği hasıl olmuş olduğunu, davalı, yukarıda detayları belirtilen çekin yetkili hamili olmayıp; işbu çeki ne suretle ele geçirdiğinin taraflarınca bilinmediğini ayrıca, birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlenmiş, lehdarları farklı olan, farklı kişilere ciro edilmiş, davacı Banka'nın farklı müşterileri tarafından tahsil için davacı Banka'ya teslim edilmiş olan ve davaya konu olmayan başkaca İcra Takiplerine konu edilmiş senetlerin yetkili hamilinin benzer kişiler olması hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığını, birbirleriyle yegane ortak noktası davacı Banka'ya tahsil için verilmiş ve MNG kargo tarafından taşıma esnasında kaybedilmiş olması olan ve bunun haricinde birbirleriyle hiçbir bağlantısı bulunmayan bahse konu kambiyo senetlerinin benzer kişiler elinde toplanmasının mümkün olmadığı genel hayat tecrübesiyle sabit olup, bu anlamda davalının kötüniyetli olduğuna şüphe bulunmadığını, aynı davalı tarafından dava konusu çek haricinde dava dilekçesinde açıklanan çeklerin de ilgili bankalara ibraz edilmiş ve savcılık kararı gereği el konulmuş ve tümü ile ilgili olarak tarafımızca istirdat davaları açılmak zorunda kalınmış olduğunu, ....Yat.Ltd.Şti.'ne ait 15.01.2023 keşide tarihli 200.000,00 bedelli çek ile ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ....Tük. firmasına ait 26.01.2023 keşide tarihli 213.152,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Otomotiv … Ltd.Şti.firmasına ait 13.01.2023 keşide tarihli 39.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 2 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ....firmasına ait 14.01.2023 keşide tarihli 110.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile, ... ait 14.01.2023 keşide tarihli 80.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market firmasına ait 17.01.2023 keşide tarihli 14.980,02-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market firmasına ait 19.01.2023 keşide tarihli 17.500,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, Şehzade İnş. firmasına ait 19.01.2023 keşide tarihli 181.804,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... firmasına ait 20.01.2023 keşide tarihli 50.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... firmasına ait 21.01.2023 keşide tarihli 412.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market firmasına ait 21.01.2023 keşide tarihli 17.500,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market firmasına ait 24.01.2023 keşide tarihli 17.500,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market Firmasına ait 23.01.2023 keşide tarihli 13.500,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market firmasına ait 25.01.2023 keşide tarihli 19.032,08-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Otomotiv firmasına ait 26.01.2023 keşide tarihli 29.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Market firmasına ait 27.01.2023 keşide tarihli 22.000,00-TL bedelli çek ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, Ersin Sarıkaya'ya ait 31.01.2023 keşide tarihli 60.000,00-TL bedelli çek ile ilgili olarak Espiye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... firmasına ait 31.01.2023 keşide tarihli 50.000,00-TL bedelli çek ile ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile, ... Sistemleri Yapı Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olan, 31.01.2023 keşide tarihli, 192.000 -TL bedelli çek ile ilgili olarak Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile istirdat davaları açılmış olduğunu, iş bu çeklerin tamamı farklı şehirlerden keşide edilmiş, davacı Bankanın farklı şehirlerindeki müşterileri tarafından Bankaya tahsil için verilmiş, kargo taşıması sırasında çalınmış olduğunu, hayatın olağan akışında herhangi bir ticari ilişkisi olmayan farklı keşidecilerin çeklerinin ilgisiz bir firma tarafından yasal bir şekilde elinde bulundurup ibraz edebilmesi mümkün olmadığını, dava konusu çek haricinde yukarıda listesi bulunan ve davalı tarafından ibraz edilen çekler Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma no'su ile başlatılan soruşturmaya konu olan, çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Bassavcılıgına gönderilmesi yönünde karar verilen çekler olduğunu, davacı bankanın uhdesindeyken ve MNG kargo firması tarafından kaybedilen mezkur çekin iyiniyetli olmayan kişilerlerce ele geçirildiğinin aşikar olduğunu, keza, mezkur çekin davacı Banka müşterileri tarafından davacı Banka'ya teslim edildiği tarihteki ön ve arka yüz görüntüleri ile tevdi bordrosu ekte olup, görüleceği üzere söz konusu kambiyo senetlerinin MNG kargo firması tarafından kaybedilmesinden önceki yetkili hamili davalı değil, davacı Banka müşterisi olduğunu, davacı Banka'nın müşterisinden sonraki cirantalar, çekin MNG kargo firması tarafından kaybedilmesini müteakiben kötüniyetli kişilerce ele geçirilmesinden sonra çeki ciro etmiş olduklarını, bu anlamda davacı Banka müşterisinin tahsil maksadıyla davacı Banka lehine yapmış olduğu cirodan sonraki tüm cirolar haksız ve hukuka aykırı olup, ciro zinciri kopmuş olduğunu, keza, bilineceği üzere, cironun çekin ve/veya senedin devrini sağlayabilmesi için çekin veya senedin arkasındaki ciro silsilesine göre yetkili hamil tarafından ciro edilmiş ve ciro edilene devredilmiş olması gerekmekte olduğunu, bu anlatımları kapsamında, kopuk bir ciro silsilesine haiz olan senetleri halihazırda elinde bulundurmakta olan davalının mezkur çekin yetkili hamili olduğundan bahsedilemeyeceğini ayrıca, birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlenmiş, lehdarları farklı olan, farklı kişilere ciro edilmiş, davacı Banka'nın farklı müşterileri tarafından tahsil için davacı Banka'ya teslim edilmiş olan ve davamıza konu olmayan başkaca İcra Takiplerine konu edilmiş senetlerin yetkili hamilinin aynı kişi olmasının hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığı olmadığını, birbirleriyle yegane ortak noktası davacı Banka'ya tahsil için verilmiş ve MNG kargo tarafından taşınması esnasında çalınmış olması olan ve bunun haricinde birbirleriyle hiçbir bağlantısı bulunmayan bahse konu kambiyo senetlerinin aynı kişinin elinde toplanmasının mümkün olmadığı genel hayat tecrübesiyle sabit olup, bu anlamda davalının kötüniyetli olduğuna şüphe bulunmadığını, belirtilen ve ekte belgesini sundukları haber incelendiğinde, davalının; çalıntı olan, soruşturmaya ve davaya konu çeki kötüniyetli olarak elde ederek bankaya ibraz etmiş olabileceği ihtimali oldukça yüksek olduğunu, davalının davaya konu çeki belirtilen operasyona konu suç çetesi nezdinde ele geçirmiş olması kuvvetle muhtemel olduğunu, davacı Banka’ya müşterilerce tahsile verilmiş ve MNG kargoda taşıma esnasında kaybolan birçok çeki tahsile koyan Onurcan Bildik isimli şahıs olup, bu kimsenin kargoda taşıma esnasında çek çalmaktan dolayı tutuklanmış olduğu haberi ve bu kişi hakkında çek çalma(hırsızlık) suçundan başlatılmış olan Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... nolu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... no'lu ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığılığı'nın ... nolu soruşturma dosyaları olduğu da gözetildiğinde aynı suretle kargodayken çalınan davaya konu çekin de söz konusu suça konu olduğu ve dolayısıyla davalının davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı hususunu ortaya koymakta olduğunu, mezkur kambiyo senedinin ziyaı öncesinde yetkili hamili olan ve söz konusu kambiyo senedini davacı Banka'ya tahsil için teslim eden davacı Banka müşterisi ile diğer cirantaları ve keşidecisi, davalının bu kişilere karşı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatması tehdidi altında olduğunu, söz konusu kambiyo senedinin yetkili hamili, yani hukuken esas alacaklısı konumundaki davacı Banka müşterisi, mezkur kambiyo senedinin MNG kargo şirketince kaybedilmiş olması nedeniyle bedelini tahsil edemediği gibi çeki eline geçiren kötüniyetli kişilerce tedavüle sokulması nedeniyle ciranta sıfatıyla borçlu sıfatını da haiz olmuş olduğunu, davacı Banka müşterisinin bu şekilde telafisi mümkün olmayan zararlara uğrayacağı izahtan vareste olup, bu nedenle HMK md. 389'daki ihtiyati tedbirin şartları işbu somut olay özelinde gerçekleşmiş olduğunu belirterek, fazlaya dair her türlü hak, alacak, dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; ava konusu çekin; İcra Takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, huzurdaki dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulması ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yukarıdaki talebin kabul görmemesi halinde icra dosyasına yapılmış/yapılacak olan ödemelerin Mahkemece nihai karar verilinceye kadar davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, huzurdaki davanın kabulü ile takibe konu edilen çekin iadesine ve istirdatına karar verilmesini, davaya konu çekin icra takibine konu edilmemesi veyahut huzurdaki dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulması ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönündeki ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin her türlü talep hakkı saklı olmak kaydıyla; icra dosyasına haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınabilecek tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
CEVAP: Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava, Keşidecisi ..., lehtarı ... olan, son yetkili hamil ... Teknik Yapı Ürl. PVC Metal San. Ve Tic. A.Ş. tarafından Bankamıza tahsile verilen 10.01.2023 tanzim tarihli 50.000 TL bedelli düzenleme yeri Kayseri olan çekin davacıya iadesi şartlarının olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Denizli C.Başsavcılığına, Kayseri C.Başsavcılığına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine, Espiye Asliye Hukuk Mahkemesine, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Denizli 14. Asliye Ceza Mahkemesine, İstanbul 33. İcra Dairesine, İstanbul 35. İcra Dairesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı, çeke ilişkin ticari ilişki iddiasında bulunulmadığı ve davacı ile davalının aralarında sıralı ciro silsilesi bulunmadığı anlaşılmakla ve yine kambiyo senedinin deftere kaydı zorunlu olmadığından taraf defterlerinin incelenmesi yoluna gidilmemiştir.
Mahkememizin ... E dosyaları gibi benzer dosyalarda taraflar aynı olup başka çeklere ilişkin istirdat istemli davalar açıldığı ve açılan davaların kabulüne karar verilmiş olduğu görülmüştür.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/2827 E. 2018/5223 K. sayılı ilamında "6102 sayılı TTK'nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir." denilmekte olup, söz konusu davada davacı, davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat ile yükümlü olmakla, sunduğu deliller ile davalı hakkında açılan birçok aynı nitelikteki dava ve soruşturma bilgisi ile davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiğini ispat ettiği Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafın dava konusu çekin davalıdan istirdatı talebine ilişkin olarak deliller toplanmış olup, davalı şirket hakkında açılan ve dava dilekçesinde belirtilip dosyaya eklenen çok sayıda dosyalar ile davalı şirket yetkilileri hakkında davacı vekilinin dosyaya sunduğu haber evrakları ile soruşturma bilgileri ve Mahkememizde açılan tüm dosyalar birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirketin dava konusu çeki kötü niyetli ve ağır kusurlu şekilde temin ettiği davacı tarafça ispatlanmış olduğundan, davanın kabulü ile, keşidecisi ..., lehdarı ..., olan 10/01/2023 tanzim tarihli, 50.000,00 TL bedelli, düzenleme yeri Kayseri olan çekin davalıdan istirdatı ile davacıya iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, keşidecisi ..., lehdarı ..., olan 10/01/2023 tanzim tarihli, 50.000,00 TL bedelli, düzenleme yeri Kayseri olan çekin davalıdan istirdatı ile davacıya iadesine,
2-Alınması gereken 3.415,50 TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan peşin olarak alınan 1.417,44 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.998,06 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 1.417,44 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.597,34 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan, 710,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde harcanmayan gider avansının davacı tarafa iadesine,
6-Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca davacı lehine takdir edilen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
11/09/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır