T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 2-
3-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ : 05/09/2023
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkiline ait ... Plakalı Peugeot marka ve 3008 model aracın 08.11.2022 tarihinde Osman Kavuncu Bulvarı Düvenönü Kavşağında kırmızı ışıkta beklemekte olup müvekkiline ait araca İbrahim Günaydın sevk ve idaresindeki Skoda marka Kodiag model ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu bu çarpmanın etkisi ile müvekkiline ait araç ilerleyerek yine kırmızı ışıkta bekleyen ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpmış ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar neticesinde müvekkili aracının değer kaybına uğradığını, araçtaki değer kaybı bugüne kadar tazmin edilmediğini, bu kapsamda bilirkişice inceleme yapılarak müvekkilinin aracındaki değer kaybının hesaplanmasını talep ettiklerini, aracın tamir süresi olan 52 gün boyunca kullanılamadığını, müvekkilinin ikame araç tahsis etmek zorunda kaldığını, açıklanan nedenlerle şimdilik 100,00-TL araç değer kaybı ile 100,00-TL ikame araç tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzeride bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Türk Sigorta A.Ş vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının tüm talepleri yönünden davanın zamanaşımına uğradığını, değer kaybı tazminatına ilişkin hesaplamanın Genel Şartlar ekinde yer alan formüle göre yapılacağı ve Borçlar Kanunundaki hükümlerin uygulanmayacağı açıkça belirtildiğini, bu anlamda piyasa değerinin belirlenmesinin ardından değer kaybına etki eden sair katsayıların da belirlenmesi gerektiğini, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanıyor olması, başvuru sahibinin sözleşmenin tarafı olmaması ve aracın ticari araç olmaması gibi hususlar dikkate alınarak asıl alacağa yasal faiz uygulanması gerektiğini, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine,
davanın İhbarına, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ile ..... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı yan her ne kadar kazanın oluşumunda müvekkilinin % 100 kusurlu olduğunu iddia etmişse de bu durum gerçeği yansıtmadığını, kusur oranları mahkemece yapılan kusur incelemesi ile ortaya çıkacağını, müvekkilinin iddia edildiği gibi % 100 oranında kusurlu olmadığı görüleceğini, kusura ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, müvekkillerinin 3. kişilere verilecek zararlara karşı İMM poliçesi bulunmadığını, iş bu poliçe diğer davalı ... Türk Sigorta Şirketi tarafından düzenlenmiş olup değer kaybı bu poliçe kapsamında diğer davalı ... Türk Sigorta Şirketi sorumluluğunda olduğunu, davacının aracın tamir süresince kullanılamamasından dolayı kendi sigortasından araç temin edildiği için araç mahrumiyet bedeli alacağı bulunmadığını, açıklanan nedenler davanın reddine, yargıla giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kazası tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, bilirkişi raporları, ATK raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava,trafik kazasından kaynaklı değer kabı ile ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusuru olan kişi veya kişilerin yüzdeli kusur oranlarının tespiti ile davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, aracın tamir süresince davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecMahkememizce, /makine mühendisi bilirkişisine tevdi ile davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusuru olan kişi veya kişilerin yüzdeli kusur oranlarının tespiti ile davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, aracın tamir süresince davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının belirlenmesi yönünden rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 12/02/2024 havale tarihli raporda özetle; ... plakalı araç sürücüsü İbrahim GÜNAYDIN'ın; KTK. nın 56. maddesinde belirtilen “Sürücüler önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek zorundadırlar.” Kuralını; K.T.K. 52. maddesinde “hız kurallarını” ve KT.K. nın 84/A-4 nolu “arkadan çarpma' kuralını ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği; 2- ... plakalı araç sürücüsü .... ve ... plakalı araç sürücüsü ...'”in kazaya etken herhangi bir kural ihlali olmadığı; 3- ... plakalı aracın 08.11.2022 tarihli kaza nedeniyle uğradığı değer kaybının 110.000,00 TL. olduğu, makul onarım süresinin 20 gün olduğu, bu sürenin 7 günlük kısmında ikame araç tahsisi yapıldığı belirtildiğinden, tazminata esas makul onarım süresinin 13 gün olacağı ve bu süre içerisindeki araç mahrumiyet zararının 10.400,00 TL. olduğunun belirlendiği bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dayanaksız olup hüküm kurmaya elverişli bulunmadığından, davalıların itirazları da gözetilerek; dosyanın Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas dairesine gönderilerek, davaya konu trafik kazası sonrasında davacının aracında oluşan değer kaybı miktarının ve ikame araç bedelinin belirlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup ATK tarafından Mahkememize sunulan 16/05/2024 tarihli raporda özetle; dava konusu ... plakalı araçta mevcut kaza sonrası meydana gelen araç mahrumiyet bedelinin 6.000.-TL olacağı, araçta toplamda 50.000.-TL tutarında değer kaybı olduğunun belirlendiği bildirilmiştir.
Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan rapor ile Ankara ATK tarafından düzenlenen rapor arasında çelişki olması nedeniyle çelişkinin giderilmesine yönelik; İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, dosyanın İTÜ Trafik Kürsüsü'ne gönderilmesi ve 2 makine mühendisi bilirkişi ile 1 trafik bilirkişisinde oluşacak heyete tevdii ile mahkememiz dosyasında makine mühendisi bilirkişiden alınan rapor ve Ankara Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporlar arasında çelişkiyi giderir şekilde davaya konu trafik kazasının kimin kusuruyla meydana geldiği, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı ve talep edebileceği ikame araç bedelinin tespitine ilişkin rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin Mahkememize sunmuş olduğu 18/04/2025 tarihli raporda özetle; Davalı ...'ın hatalı sevk ve idaresinin olayda birinci (asli) derecede ve tam, 90100 (yüzde yüz) oranında etkili olduğu, Davacı Ramazan AVŞAR adına kayıtlı ... plaka numaralı aracın dışı sürücüsü Begüm AVŞAR'ın kusursuz olduğu, TN) Dava dışı sürücü...... in kusursuz olduğu, Dava konusu ... plakalı araçta, 08/11/2022 tarihli kaza sonrası toplam 50.000 TL değer kaybı olacağı, mevcut kaza sonrası meydana gelen araç mahrumiyet bedelinin 10.400 TL olacağının belirlendiği bildirilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili tarafından HMK 142 maddesi uyarınca zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de, 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.Davacının şikayetçi olduğu taksirle yaralama suçundan Kayseri 18.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyasında yargılama yapılarak karar verildiği, bu halde ıslahın ceza zamanaşımı süresi içerisinde yapıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu aracın 08/11/2022 tarihinde meydana gelen kazada hasar alması nedeniyle oluşan değer kaybı ile ikame araç tazminatının,davaya sebep olan ... plakalı aracın ZMMS poliçe limitinin tükendiği beyan edilerek kazaya sebep olan aracın kasko poliçesinin düzenleyen davalı sigorta şirketinden,araç sürücüsü ile malikinden tahsili talep edilmiştir.Alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan 18/04/2025 tarihli İTÜ heyet raporundan, meydana gelen kazada davalının sigortalısının tam kusurlu olduğu ve davacıya ait araçta 50.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği anlaşılmıştır.Kazaya sebep olan ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen Ana Sigorta tarafından davacıya ait ... plakalı aracın onarımı için 100.000 TL'nin davacının kasko sigortacısı olan Ak sigortaya ödendiği ve ZMMS poliçe limitinin tükendiği anlaşılmıştır.Davalı sigorta şirketi, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.Olay tarihi itibariyle Artan Mali Sorumluluk limitinin SINIRSIZ olduğu gözetildiğinde davalı sigorta şirketinin davacının aracında meydana gelen değer kaybından akdî olarak, araç sürücüsü davalı.... haksız fiil, araç maliki davalı Meliha Saatci ise araç işleteni olarak sorumlu olacağından 50.000-TL değer kaybı tazminatının,sigorta şirketinden arabuluculuk başvuru tarihinden,diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tüm davalılardan tahsiline karar verilmiştir.Davacı tarafından kaza sonrasında aracında oluşan hasarın onarımı nedeniyle aracın tamirde kaldığı süre boyunca araçtan mahrum kalındığı ve araç mahrumiyet zararının oluştuğu beyan edilmiş olup, mahkememizce alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan İTÜ heyeti raporunda, davacının aracında oluşan hasarın makul onarım süresinin 20 gün olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından 7 gün süreyle araç tahsis edildiği, bu sürenin makul onarım süresinden mahsubu ile 13 günlük sürede makul onarımının yapılacağı, bu sure içerisinde davacıya ait aynı nitelikte bir aracın bir günlük kiralama bedelinin 800,00-TL olduğu, bu halde davacının 10.400 TL ikame araç tazminatı talep edebileceği ve davalılar.... ile ..'ın bu zarardan haksız fiil sorumlusu ve araç işleteni olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından 10.400-TL ikame araç tazminatının iş bu davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı sigorta şirketinden de ikame araç tazminatı talebinde bulunulmuş ise de, davalı sigorta şirketi zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumlu olduğu, Sigorta Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca ikame araç tazminatı ZMSS teminat kapsamında bulunmadığından, yani davalının ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ikame araç tazminatından sorumlu olmadığından,davalı sigorta şirketinin de Artan Mali Sorumluluk sigortası kapsamında bu zarardan sorumlu olmayacağından sigorta şirketine yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
Sigorta şirketinin artan mali sorumluluk poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olması,davacının poliçe limiti kapsamında talepte bulunması nedeniyle, poliçe kapsamında olmayan ikame araç tazminatı istemin reddine karar verilen kısım yönünden sigorta şirketi lehine vekalet ücreti taktir edilmemiştir.(Bkz. Emsal nitelikteki Yargıtay 17.HD'nin 2021/1867 esas 2021/1628 karar sayılı ilamı bu yöndedir.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1- 50.000-TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden tümerrüt tarihi olan 10/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar ..... ile ....n' dan ise kaza tarihi olan 08/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
2- 10.400-TL ikame araç tazminatının davalılar ...' dan kaza tarihi olan 08/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
3- Davalı sigorta şirketine yönelik ikame araç tazminatı isteminin reddine,
4-Alınması gereken 4.125,93-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin harç ve 850,46-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.005,62-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 519,44-TL ile sınırlı tutulmasına)
5-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin harç, 269,85-TL başvuru harcı ile 850,46-TL ıslah harcı toplamı 1.390,16-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 240,56-TL ile sınırlı tutulmasına,
6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 613,00-TL tebligat masrafı, 540,50-TL posta ve müzekkere, 10.500-TL bilirkişi ücreti ile 5.275,00-TL ATK rapor ücreti olmak üzere toplam 16.928,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 2.929,38-TL ile sınırlı tutulmasına)
7-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 30.000-TL maktu vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 24.834,42-TL ile sınırlı tutulmasına)
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 551,00-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 2.649,00-TL'sinin davalı ... Türk Sigorta Şirketi' den (davanın diğer davalılara yönelik zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmaması nedeniyle) alınarak Hazine'ye gelir kaydına)
11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
12-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/07/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır