T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACILAR :1-
( - adına velayeten-
kendi adına asaleten)
2-
3-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
2-
VEKİLLERİ :Av.
Av.
DAVALI : 3-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 08/11/2023
KARAR TARİHİ : 14/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müteveffa ...'ın 16/09/2023 tarihinde Mustafa Kemal Paşa Bulvarındaki alt geçitten geçerken yolun ortasında bulunan çuvalı kenara çekmeye çalıştığı sırada davalılardan ...'a ait, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kamera görüntülerinde davalı ...'un çok hızlı geldiğini, frene basmadığını, hız sınırının 50 km olduğunu, kaza sırasında davalının ortalama hızının 100 km/s olduğunu, hız sınırının iki katı olduğunu, davalının asli ve tam kusurlu olduğunu, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını ve Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile yargılamanın devam ettiğini, müteveffa ...'ın Melikgazi Belediyesi'nden emekli işçi olduğunu, ayrıca vefatından önce geçimini sağlamak için meyve ve sebze satma gibi ek işlerle uğraştığını, davacı müvekkillerinin desten yoksun kaldığını, davacı ...'nin müteveffanın eşi ve ev hanımı olduğunu, ... ...'ın 2007 doğumlu, Hürriyet Meslek ve Teknik Anadolu Lisesinde makine bölümünde okuduğunu ve eğitimine devam edip Makine Mühendisliği bölümünü tercih etmek istediğini, 25 yaşını dolduruncaya kadar destek tazminatı hesaplaması yapılması gerektiğini, ... ... ...'ın 28 yaşında olduğunu, vefaat eden babası ..., annesi ve kardeşi ile yaşamakta olduğunu, müvekkilinin 09/05/2022 tarihinde evlendiğini, ancak anlaşamaması sonucu ailesinin yanına geri döndüğünü, Kayseri 6. Aile Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini ve yedi yaşında bir çocuğu bulunduğunu, malvarlığının bulunmadığı ve nafaka almadığını, babasının vefatı ile destekten yoksun kaldığını, müvekkilleri ..., ... ve ... ...'ın destekten yoksun kaldığını ve tazminata hükmedilmesini, müvekkillerinin manevi olarak büyük acılar yaşadığını, ayrıca davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabulucuya başvuru yapıldığını ancak anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek, ... ... için 9.500,00TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... ... ... için 50,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... ... için 450,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) tahsiline, davacı eş ... ... için 300.000,00 TL, ... ... için 300.000,00 TL, ... ... için 300.000,00 TL, ... için 300.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili dava dilekçesi özetle; Davacılar tarafından müvekkili sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin başvuruda evrakların usulüne uygun ve yeterli olmadığını, müteveffa ...'ın herhangi bir tedbir olmadan ve trafiğin seyrini tehlikeye sokacak şekilde yol ortasında dururken bu esnada kurallara uygun bir şekilde sağ şeritte seyreden sigortalı araç sürücüsünün müteveffaya çarpması sonucu meydana geldiğini, müteveffanın sigortalı araç sürücüsünün seyir şeridine geçmesi sonucu sigortalı araç sürücüsünün fren yapma imkanı olmadığını, dava konusu kazanın oluşumumunda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, ... ... ...'ın 28 yaşında olduğunu ve destek tazminat talep etme hakkının bulunmadığını belirterek, Başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle işbu davanın usulden reddini, davacı ... ... ...’ın yaş sınırını geçmiş olduğundan haksız ve hukuka aykırı destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücünün kusuru bulunmadığından huzurdaki davanın reddine, davacıların haksız faiz taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesi özetle; Dava konu trafik kazası nedeniyle davacıların maddi tazminat taleplerinin müvekkillerinden değil, kaza tarihinde ..... poliçe numaralı ZMMS kapsamında diğer davalı ... Sigorta A.Ş'den talep edilmesi gerektiğini, müvekkillerinin kusuru bulunmadığını, yargılamanın eksiksiz yürütülmesi adına öncelikle kusura ilişkin tespit yapılması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren sürücünün davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacıların dava dilekçesinde müvekkiline ilişkin iddialarının asılsız olduğunu, görgü natığını ... Selvi'nin müvekkilinin hızını tahmin edemediğini, diğer görü tanığı Mustafa Bayram'ın ise hızının yüksek olduğuna ilişkin hiçbir beyanda bulunmadığını, müvekkilinin aracını ikinci bir kazaya sebebiyet vermemek adına olay yerinin 30 metre uzağına part ettiğini, mütefveffanın kızı ... ... ...'ın destekten yoksun kalma tazminat talebinde bulunamayacağını, davacıların tazminat taleplerinin kazanın meydana gelmesinde müvekkillerinin kusuru olmayan müvekkillerine değil, henüz kimliği tespit edilememiş beyaz renkli kamyonet sürücüsüne (yola çuvalı düşüren) yöneltilmesi gerektiğini, davacının hukuki mesnetten yoksun tazminat taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na, Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Melikgazi İlçe Emniye müdürlüğü'ne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, Kayseri 6. Aiele Mahkemesi'ne, Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na, Türkiye Ndoterler Birliği'ne, Bursa Seyyar Pazarcılar Odası'na, Kayseri Meyveciler sebzeciler ve Pazarcılar Odası Başkanlığı'na, Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, Kayseri CBS'ye, ... Sigorta A.Ş'ye, SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne, Kocasinan İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu görüldü. İlgili kayıt ve belgelerin dosyamıza celp edildiği görüldü.
Mahkememizce, davaya konu 16/09/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle kusur oranlarının mahkememiz dosyası kapsamı ve ceza dosyası kapsamı çerçevesinde ve yüzdelik dilimler halinde belirlenmesi hususunda dosya Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiştir.
Mahkememizce alınan 27/03/2025 tarihli Ankara Adli Tıp Kurumu raporundan özetle; Sürücü ...'un % 20(yüzde yirmi) oranında kusurlu, Sürücü-yaya ...'ın %80(yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce, davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının talebe konu tazminatı talep edip edemeyeceği, edebilecek ise maddi tazminat miktarının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının belirlenmesi hususunda dosya aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 28/05/2025 tarihli aktüerya bilirkişi raporundan özetle; Davacı çocuk ...'in üniversite eğitimi almayacağının kabulü halinde (İşbu raporun "A.9" maddesinde yapılan hesaplama) : a. Davacı eş ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 235.226,86 TL
İşleyecek aktif dönem zararı 149.387,31 TL
İşleyecek pasif dönem zararı + 2.112.138,19 TL
2.496.752,36 TL
%80 kusur indirimi (2.496.752,36 x %20) : 499.350,47 TL olduğu,
b. Davacı çocuk ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönemden ibaret zararı : 90.245,00 TL
%80 kusur indirimi (90.245,00 x %20) : 18.049,00 TL olduğu,
Davacı çocuk ...'in üniversite eğitimi alacağının kabulü halinde (İşbu raporun "A.10" maddesinde yapılan hesaplama) :
a. Davacı eş ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 223.239,40 TL
İşleyecek aktif dönem zararı 119.524,18 TL
İşleyecek pasif dönem zararı + 1.981.978,65 TL
2.324.742,23 TL
%80 kusur indirimi (2.324.742,23 x %20) : 464.948,44 TL Olduğu,
b. Davacı çocuk ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 111.552,74 TL
İşleyecek aktif dönem zararı 59.726,23 TL
İşleyecek pasif dönem zararı + 260.319,00 TL
431.597,97 TL
%80 kusur indirimi (431.597,97 x %20) : 86.319,59 TL
16.09.2023 kaza tarihinde ölüm halinde kişi başına ZMMS poliçe limitinin 1.200.000,00 TL olduğu, her iki seçeneğe göre yapılan hesaplama sonucuna göre davacılar ile dava dışı tüm destekten yoksun kalan hak sahiplerinin toplam destek zararının poliçe limitleri dahilinde kaldığı, bu nedenle garameten paylaştırma hesabına ihtiyaç kalmadığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının talebe konu tazminatı talep edip edemeyeceği, edebilecek ise maddi tazminat miktarının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının belirlenmesi hususunda dosya aktüer bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 28/05/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporundan özetle; Davacı çocuk ...'in üniversite eğitimi almayacağının kabulü halinde (İşbu raporun "A.9" maddesinde yapılan hesaplama) :
a. Davacı eş ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 235.226,86 TL
İşleyecek aktif dönem zararı 149.387,31 TL
İşleyecek pasif dönem zararı + 2.112.138,19 TL
2.496.752,36 TL
%80 kusur indirimi (2.496.752,36 x %20) : 499.350,47 TL. olduğu,
b. Davacı çocuk ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönemden ibaret zararı : 90.245,00 TL
%80 kusur indirimi (90.245,00 x %20) : 18.049,00 TL olduğu,
C.2- Davacı çocuk ...'in üniversite eğitimi alacağının kabulü halinde (İşbu raporun "A.10" maddesinde yapılan hesaplama) :
a. Davacı eş ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 223.239,40 TL
İşleyecek aktif dönem zararı 119.524,18 TL
İşleyecek pasif dönem zararı + 1.981.978,65 TL
2.324.742,23 TL
%80 kusur indirimi (2.324.742,23 x %20) : 464.948,44 TL olduğu,
b. Davacı çocuk ... ...'ın destek zararının;
İşlemiş aktif dönem zararı 111.552,74 TL
İşleyecek aktif dönem zararı 59.726,23 TL
İşleyecek pasif dönem zararı + 260.319,00 TL
431.597,97 TL
%80 kusur indirimi (431.597,97 x %20) : 86.319,59 TL 3- 16.09.2023 kaza tarihinde ölüm halinde kişi başına ZMMS poliçe limitinin 1.200.000,00 TL. olduğu, her iki seçeneğe göre yapılan hesaplama sonucuna göre davacılar ile dava dışı tüm destekten yoksun kalan hak sahiplerinin toplam destek zararının poliçe limitleri dahilinde kaldığı, bu nedenle garameten paylaştırma hesabına ihtiyaç kalmadığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce davacı tanığı ..., ..., .., davalı tanığı ...'ın beyanları alınmıştır.
Davacı tanığı Ahmet Baran beyanında : Trafik kazasında vefat eden destek ... ile birlikte Melikgazi Belediyesinde çalıştık, arkadaşım olması nedeni ile kendisini tanırım, trafik kazasını bizzat görmedim, destek ...... 2022 yılında emekli olmuştur, bildiğim kadarı ile cuma öğleden sonra, cumartesi ve pazar günleri genelde sanayi bölgesinde kendi aracı ile meyve ve sebze satardı, bu işten aylık ortalama gelirinin ne olduğunu bilmiyorum, zira benim bu yönde bir faaliyetim hiç olmadı, desteğin meyve sebze sattığı araç dolmuş türü bir araçtı, destek emekli olduktan sonra haftanın 7 günü boyunca meyve sebze satmıştır, ancak yukarıda izah ettiğim gibi emeklilikten önce ise cuma öğleden sonraları ve cumartesi pazar bu işle uğraşıyordu, ben 10 yıldır desteğin bu işle uğraştığını biliyorum, ancak arkadaşlardan duyduğum kadarı ile daha uzun bir zamandır ... meyve ve sebze satışı ile uğraşıyormuş, destek ... sanayi 8 buçukta açıldığı için saat 8 de evinden çıkardı ve akşama kadar satış yapardı, satış yapmış olduğu araç kapalı kasa bir araçtı, hatta bir seferinde ramazan ayında karşılaştık, ramazan ayında bari bu işle uğraşmamasını söyledim, ancak kendisi durulacak zaman değil diyerek ramazan ayında dahi çalıştığını söyledi, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davacı tanığı .....beyanında : Ben kazayı bizzat görmedim, kaza da vefat eden ... abiyi çocukluğumdan beri tanırım, kendisi gerek emeklilikten önce gerekse emeklilikten sonra seyyar bir şekilde meyve sebze satış işi ile uğraşırdı, bildiğim kadarı ile hemen hemen hergün bu satışı gerçekleştirirdi, aylık gelirini bilmiyorum ancak iyi bir gelir elde ettiğini düşünüyorum, kendisi yenisanayi bölgesi de dahil mahalle aralarında da satış yapardı, bildiğim kadarı ile satış yaptığı araç kendisine aittir, çok uzun zamandan beri bu işi yaptığını biliyorum, seyyarcılık kendisi için artık bir meslekti, 10-15 yıldan daha uzun bir zamandır bu işle meşgul olduğunu biliyorum, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davacı tanığı .... beyanında : 1997 yılında destek ile komşu olmamız nedeni ile kendisini çok uzun zamandır tanırım, yaklaşık 40 yıldır destek meyve sebze satış işi ile uğraşır, emekli olmadan önce akşamları ve cumartesi günleri bu işi yaparken, emekli olduktan sonra cuma günleri organize sanayiye gelirdi, kendisi yenisanayide ve mahalle aralarında da meyve sebze satardı, vefatından yaklaşık 3 ay önce bu işten aylık 15-20 bin TL elde ettiğini bana beyan etmiştir, benim işyerim organize sanayide olup bize de karpuz satardı, emekle olduktan sonra haftanın kaç günü çalıştığını bilmiyorum, ancak kendisi çalışkan bir insandı, çalıştığını biliyorum, ... vefat etmeden önce kızı ... boşanma sürecinde olduğu için babası ile birlikte kalıyordu, bildiğim kadarı ile kendisi çalışmıyor, 2 yılı geçkin bir süre ... babası ile birlikte kaldı, ...'nin oğlu ... ise şimdi üniversite sınavına hazırlanmaktadır, herhangi bir geliri yoktur, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davalı tanığı ....beyanında : Olay günü, ben alt geçitten ters istikamette seyir halinde iken, bir anda kırmızı renkte bir aracın kazaya karıştığını fark ettim, kazanın oluş şeklini tam görmedim, ben kazayı fark ettiğimde kazada vefat eden şahsın camdan içeri girdiğini ve pantolonunun sıyrıldığını fark ettim. Bu sırada kaza mahallinde yeşil biberler saçılmıştı. Aracımızı durdurarak yardım için yanlarına gittim. Ben bu nedenle aracın hızını, desteğin yolda ne yaptığını bilemiyorum, kaza alt geçidin tam girişinde yaşanmıştı, alt girişin taban ve tepe noktası arası 100 metre olduğunu düşünürsek 30. Metre civarında çarpışma gerçekleşti. Ben aracımı park edip geldiğimde çarpan araç alt geçidin en alt noktasındaydı, Ben kaza anından öncesine ilişkin bir bilgiye sahip değilim, bu hususta da aksi yönde bir ifade verdiğimi hatırlamıyorum, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta 16/09/2023 tarihinde davalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesinde destek ... vefat etmiş olup, davalı ... işleten, ... Sigorta A.Ş. ise ZMMS şirketidir. Davacı eş ve çocuklar eldeki davada destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep etmektedirler.
Eldeki davada Ankara ATK'nın düzenlenmiş olduğu 27/03/2025 tarihli raporda; sürücü ...'un sevk ve idaresindeki otomobille seyrettiği yolun olay yeri kesimindeki alt geçide hızını azaltarak girmesi gerekirken, mahal şartlarına uygun olmayan hızını azaltmadan girdiği alt geçit girişinde sol şeride düşmüş çuvalı alarak sağ şeritte duraklattığı aracına doğru geçmek isteyen sürücü-yaya ...'a tedbirde yetersiz kalarak iki şeritli yolun ortasında çarptığı olayda %20 oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücü-yaya ...'ın sevk ve idaresindeki kamyonetle seyir halinde olduğu yolun olay yeri kesimindeki yayaların bulunmasının tehlikeli olduğu alt geçitte , nizamlara aykırı ve can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde sağ şeritte duraklattığı aracından inip, seyir halindeki araçlara rağmen başka bir araçtan sol şeride düşmüş çuvalı aldıktan sonra tekrar aracına doğru yürüdüğü esnada, kısa mesafeden önüne girdiği kendisiyle aynı istikametten gelip sağ şeridi takiben altgeçide giren sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil tarafından çarpıldığı olayda %80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Ankara ATK'nın düzenlenmiş olduğu 27/03/2025 tarihli raporun, kaza tespit tutanağı, Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında alınan 20/12/2023 tarihli Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin raporu ve olayla uyumlu olduğu görülmekle anılan rapor hükme esas alınmıştır.
Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarih 2019/40 Esas 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK’nın 90. ve 92. maddelerinde “genel şartlara” atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay 17. Hukuk Dairesince zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir. (Yargıtay 17.HD.’nin 2019/5206 E. 2020/8874 K. 22/12/2020 tarihli ilamı)
Yargıtay yerleşik uygulamalarına göre, davacıların desteğinin kaza tarihinde yaptığı işin ve kazancının kesin olarak tespiti için kolluk marifetiyle sosyal ekonomik durum araştırması yaptırılması, SGK Başkanlığı'ndan davacının kazancına ilişkin belgelerin getirtilmesi; davacının yaptığı işin niteliğine göre ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yapılması suretiyle davacının geliri belirlendikten sonra (gelirin net biçimde saptanamaması halinde yasal asgari ücret üzerinden) tazminatın hesaplanması gerekir.
Somut olayda; davacı tarafça desteğin seyyar sebze-meyve satışı ile uğraştığı, emeklilik maaşı dışında aylık 15.000-TL gelir elde ettiği iddia olunmaktadır. Kayseri Meyveciler, Sebzeciler ve Pazarcılar Odası'nın 16.08.2024 tarihli cevabi yazısında tahmini aylık gelirin net 25.000,00 - 30.000,00 TL. arası olabileceği bildirilmiştir. Aynı odanın 25.09.2024 tarihli cevabi yazısında, 25.000,00 - 30.000,00 TL. olarak bildirilen gelirin 2024 yılına ait olduğu, 2023 yılına ait tahmini gelirin 10.000,00 - 15.000,00 TL. arası olabileceği bildirilmiştir. Kaza sırasında araçta meyve sebze bulunması, tüm tanıkların beyanları ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak kaza tarihinde 57 yaşında ve emekli olan desteğin halen aktif olarak çalıştığı ve gelir elde ettiği, 60 yaşını ikmal edeceği tarihe kadar da aktif çalışacağı kabul edilmiş olup desteğin vefat ettiği tarihte aylık gelirinin 15.000-TL olduğu dikkate alındığında 16.09.2023 kaza tarihinde aylık net asgari ücret tutarı 11.402,32 TL. olup buna göre desteğin geliri, aylık net asgari ücretin (15.000,00 / 11.402,32) 1.315 katıdır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesince kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine çok uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır.
Aktüer bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre kaza tarihinde davacı Yılmaz Çıklabışı 29 yaşında olup destek tazminatı talebi bulunmamaktadır.
Kural olarak erkek çocukların 18, kız çocukların ise 22 yaşını ikmal etmeleri, üniversite eğitimi almaları ya da alacaklarının kabulü halinde de 25 yaşını ikmal etmeleri ile birlikte anne ve babalarının desteğinden çıktıkları kabul edilmektedir.
Destek tazminatı talebinde bulunan davacı çocuk ... yönünden inceleme: Dava dilekçesinde, ...'nın olay tarihinde vefat eden babası, annesi ve kardeşi ile birlikte yaşadığı, davacının 09.05.2022 tarihinde evlendiği ancak 1 sene sonunda eşiyle anlaşamayarak ailesinin yanına geri döndüğü, şuan eşiyle boşanma davasının devam ettiği, eşinden herhangi bir nafaka almadığı, geçimini vefat eden babasının sağladığı, vefat ile birlikte destekten yoksun kaldığı iddia edilerek destek tazminatı talebinde bulunmuştur. Davacı ... 04.10.1995 doğumlu olup 16.09.2023 vefat tarihinde 27 yıl 11 ay 12 günlük, 28 yaşındadır. 26.01.2023 tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırmasında, davacı ... ... ...'ın ev hanımı olduğu, gelirinin olmadığı, babasının evinde oturduğu, kızı, kardeşi ve annesi ile birlikte yaşadığı, ortaokul mezunu olduğu, evli olduğu tespit edilmiştir. Hizmet Döküm Cetveline göre davacı ... ... ...'ın 16.07.2010-01.12.2022 tarihleri arasında dönem dönem aktif çalışmasının ve sigortalılık kaydının bulunduğu görülmüştür. Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre kız çocuklarının 22 yaşını ikmal etmeleri, üniversite eğitimi olması durumunda ise 25 yaşını ikmal etmeleri ile birlikte destek süresinin sonlandığı kabul edilmektedir. Yukarıda arz edilen bilgi ve belgelere göre davacı çocuk ...'nın kaza tarihinde 28 yaşında olduğu, dönem dönem sigortalılık kaydının olduğu anlaşılmış olup destek süresinin sona erdiği, adres kayıt sistemindeki verilere göre davacı ...'nın 11/08/2023 tarihine kadar destek ile aynı adreste ikamet etmediği, davaya konu kazanın ise 16/09/2023 tarihinde gerçeleştiği anlaşılmış ve bu nedenle de bu davacı yönünden düzenli ve sürekli destek ilişkisi ispatlanamadığından destekten yoksun kalma zarar hesabı yapılmamıştır.
Destek tazminatı talebinde bulunan davacı çocuk ... yönünden incelemede; 12.10.2023 tarihli öğrenci belgesine göre davacı ... ..., Makine ve Tasarım Teknolojisi alanı / Bilgisayarlı Makine İmalatı 11.sınıf öğrencisi olduğu, abisi ...'ın lisans mezunu olduğu ve polis memuru olarak görev yaptığı, tanık beyanlarına göre davacı ...'in üniversite sınavına hazırlandığı, rapor tarihi itibariyle henüz 17 yaşında olduğundan üniversite sınavına girmesinin beklenemeyeceği davacının meslek lisesinde okuması nedeniyle kendi bölümünde yüksek öğretim yapma ihtimali kuvvetle muhtemel olup davacı ...'in üniversite eğitimi alacağının kabulü ile 25 yaş ikmali olan 18.08.2032 tarihine kadar destekten yoksun kaldığı kabul edilmiştir.
Desteğin dava dışı annesinin sağ olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamada; davacı eş ... ...'ın 464.948,44 TL, davacı çocuk ... ...'ın ise 86.319,59 TL destek tazminatı alabileceği belirlenmiştir. 16.09.2023 kaza tarihinde ölüm halinde kişi başına ZMMS poliçe limitinin 1.200.000,00 TL. olduğu, her iki seçeneğe göre yapılan hesaplama sonucuna göre davacılar ile dava dışı tüm destekten yoksun kalan hak sahiplerinin toplam destek zararının poliçe limitleri dahilinde kaldığı, bu nedenle garameten paylaştırma hesabına ihtiyaç kalmadığı görülmektedir.
Davacı tarafça ticari faiz talebihde bulunulmuş ise de dosya kapsamında yer alan araç özet bilgisi incelendiğinde ... plakalı aracın kullanım şeklinin hususi olduğu görülmekle davalı taraf yasal faizle sorumlu tutulmuştur.
Temerrüt tarihi yönünden yapılan değerlendirmede; Haksız fiil sorumluluğu kapsamında sürücü ve işleten haksız fiil tarihinde temerrüde düşmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Davacı tarafça 02/10/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurulduğu gözetildiğinde 13/10/2023 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu maddi tazminatın tamamı yönünden yasal faize hükmedilmiştir.
Davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, davacı vekilinin 20/06/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile davasını belirli hale getirerek sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 541.318,03-TL'ye yükselttiği görülmektedir.
Netice itibariyle maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile
Maddi tazminat davası yönünden davacı ... ...'ın açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile; 464.948,44 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... için kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine, davacı ... ...'ın açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile; 86.319,59 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... için kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine, davacı ... ... ...'ın maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede;
Olay tarihinde yürürlükte olan TBK’nın 56. maddesi hükümlerine göre, hakimin manevi tazminat adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. 22/06/1996 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Diğer yandan hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Somut olayda, davalı sürücünün kazanın meydana gelişinde %20 oranında kusurlu olduğu, desteğin ise kazanını meydana gelişide %80 oranında kusurlu olduğu, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü yukarıda ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, davacı eş ... ... için 100.000,00-TL, davacı çocuklar için ayrı ayrı 50.000-TL manevi tazminat takdir edilmiş ve kazaya sebep olan aracın kullanım şekli hususi olduğundan manevi tazminat yönünden de yasal faiz uygulanması gerektiği gözetilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
Maddi tazminat davası yönünden;
1-Davacı ... ...'ın açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile; 464.948,44 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... için kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
2- Davacı ... ...'ın açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile; 86.319,59 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... için kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
3- ... ... ...'ın maddi tazminat talebinin reddine,
4- Alınması gereken 37.657,12-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 4.132,76-TL peşin harç ile 1.848,87-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 31.675,49-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
5- Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvurma harcı ile 4.132,76-TL peşin harç ile 1.848,87-TL ıslah harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
6- Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 1/2'si maddi - manevi tazminatta değerlendirilmek üzere, 755,63-TL tebligat ve posta gideri, 1.950,00-TL ATK fatura gideri ile 2.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.205,63-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 5.205,16-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
7- Davalı ... tarafından yargılama boyunca yapılan 175,00-TL'nin davanın red oranına göre belirlenen 0,02-TL'nin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
8- Maddi tazminat davası yönünden ... ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 73.742,27-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
9- Maddi tazminat davası yönünden ... ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
10- Maddi tazminat davası yönünden davalılar kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca 50,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ... ... ...'dan alınarak davalılara verilmesine,
11- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul oranına göre belirlenen 0,30-TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın red oranına göre belirlenen 3.279,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Manevi tazminat davası yönünden
1-Davacı ... ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 100.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine,
2-Davacı ... ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 50.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine,
3-Davacı ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 50.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine,
4-Davacı ... ... ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 50.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 16/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine,
5- Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 1/2'si maddi - manevi tazminatta değerlendirilmek üzere, 755,63-TL tebligat ve posta gideri, 1.950,00-TL ATK fatura gideri ile 2.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.205,63-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 1.084,51-TL'nin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
7- Manevi tazminat davası yönünden ... ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
8- Manevi tazminat davası yönünden ... ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
9- Manevi tazminat davası yönünden ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
10- Manevi tazminat davası yönünden ... ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
11- ... ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davası yönünden davalılar ... ve ... kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 10/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ... ...'dan alınarak bu davalılara verilmesine,
12- ... ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davası yönünden davalılar ... ve ... kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 10/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ... ...'dan alınarak bu davalılara verilmesine,
13-...'ın açmış olduğu manevi tazminat davası yönünden davalılar ... ve ... kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 10/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak bu davalılara verilmesine,
14- ... ...'ın açmış olduğu manevi tazminat davası yönünden davalılar ... ve ... kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 10/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ... ...'dan alınarak bu davalılara verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/07/2025
Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır