T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :T
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
DAVA : Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ : 09/02/2024
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, 01.02.2024 tarih, ... numaralı fatura ile 1986 model CATERPILLAR marka, 936 lastikli yükleyici seri no:... iş makinesini ... satın almış, bedeli kendisine ödenmiş olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın ilgili Yönetmeliğinin 28. maddesi uyarınca, bütün motorlu araçlar ile ilgili Yönetmelik'te tescili zorunlu kılınan motorsuz araçların sahipleri, araçlarını yetkili kuruluşuna tescil ettirmek ve tescil belgesi almak mecburiyetinde olduğunu, davacı şirketin, ikinci el olup fatura ile satışı yapılan, herhangi bir Oda tarafından daha önce tescil işlemi yapılmamış, İş Makinesi Bilgi Sistemine (İMBS) kayıtlı olmayan iş makinesinin adına tescili ve ruhsat tanzimi talebi ile Kayseri Ticaret Odasına başvurduğunda; İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esasların 9. maddesindeki düzenleme gerekçe gösterilerek iş makinesinin sahiplik durumunun tespiti için mahkeme kararı sunması istenmiş olduğunu, İş makinelerinin tescili ve ruhsatlandırılması önceden yasal zorunluluk olmadığından dava konusu ettikleri 2004 model iş makinesinin tescilinin daha öncesinde yapılmamış, ruhsat düzenlenmemiş olduğunu, 1986 model CATERPILLAR marka, 936 lastikli yükleyici seri no:... iş makinesinin tescili ilk defa yapılacak ve ilk defa ruhsatı düzenlenecek olduğunu, davaya konu ettikleri iş makinesini tescil ettirebilmek için, iş makinelerinin tescili ile ilgili esasların düzenlendiği yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen belgeleri ibraz edecek koşulları sağlamadığından, aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca "bu belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi" hükmüne dayanarak işbu davayı açmış olduklarını, iş makinesinin davacı şirket adına tescili ve ruhsatının tanzimine esas olmak üzere, mevcut durumun ve anılan iş makinesinin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespiti için (sahiplik belgesi niteliğinde) Mahkemeye başvuruda bulunmak zorunlu olmuş olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile, davacı şirketin, ... 01.02.2024 tarih, ... numaralı fatura ile satın aldığı (1986 model CATERPILLAR marka, 936 lastikli yükleyici seri no:...) iş makinesinin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun 17/10/2008 tarihli ve 113 sayılı kararı ile yürürlüğe konulmuş bulunan İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların 9. Maddesinin 4.fıkrasında tanımlanan; iş makinesinin davacı şirket adına tescili için gerekli bulunan sahiplik belgesinin taraflarına verilmesine, iş makinesinin mülkiyetinin ... Sanayi Ve Ticaret AŞ'ye ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE
Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak 01/02/2024 tarihli faturaya ilişkin Form BA-BS kayıtları celbedilmiştir.
Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davaya konu iş makinesinin tescili ve ruhsatı için Ticaret Odası'na bir başvuru olup olmadığı araştırılmıştır.
Mahkememizce, makine mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak, fatura konusu araçta inceleme yapılarak satışa-faturaya konu araç keşifte tespit edilen araç olup olmadığı hususunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, 07/10/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi ... 07/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Mustafa Köse tarafından ... San. Ve Tic. A.Ş.'ye kesilen 01.02.2024 tarihli e-arşiv faturasında; 1986 model CATERPILLAR marka ... numaralı lastik tekerlekli yükleyici iş makinesinin %20 KDV dahil 60.000-TL'ye satıldığının görüldüğü, farklı kaynaklardan yaptığı araştırmalar ve değerlendirmeler sonucunda söz konusu aracın 01.02.2024 satış tarihi itibari ile ortalama fiyat değerinin belirlendiğini, buna göre, Araç fiyatı = (İnternet site fiyatları + Serbest piyasa fiyatı) / 2 olarak hesaplandığında (850.000+983.140 ) / 2 = 916.570,00-TL olduğu tespit edilmiştir.
İş makinelerinin tescili ile ilgili Maliye Bakanlığı'nın 06/08/1985 tarihli Tebliğinin 9. Maddesine göre; "İş makinesinin tescil edilmesi için; a) Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe. b) İş makinesi sahiplik belgesi; 1) Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisinin ödendiğine dair makbuz). 2) İkinci el araçlar için noter satış senedi. 3) Veraset ilamı. 4) Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi. Yukarıda belirtilen sahiplik belgelerinin aslı veya noter tasdikli sureti kabul edilebilir. Bu belgeler haricinde hiçbir belge sahiplik belgesi olarak kabul edilemez. İş makinesi üzerinde tadilat yapılmış ise bu tadilatı yapan firmanın faturası ile firmaca hazırlanmış ve onaylanmış tadilat projesi getirilecektir. C) Makineye ait teknik belge, teknik belge yoksa (EK-2)’te belirtilen Form eksiksiz olarak doldurularak firma veya kişi tarafından kaşelenip imzalanır. D) Varsa, resim, broşür, şekil, çizim gibi iş makinesine ait fikir verici ek dokümanlar alınarak dosyasında muhafaza edilir." denilmektedir. Bu madde hükmüne göre 1, 2, 3 no.lu bentlerde belirtilen belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak "Sahiplik Belgesi" ve Odaya hitaben yazılacak başvuru dilekçesi ile iş makinesinin tescili sağlanabilmektedir. Davacının 1, 2, 3 no.lu bentlerde yazılı belgeleri temin edememesi sebebiyle iş bu tespit davasını açtığı dikkate alındığında davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının olduğu görülmektedir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/1208 E, 2022/5178 K sayılı ilamı ile dava tarihi itibari ile iş makinesinin değerinin de tespiti üzerine yapılan inceleme sonucu verilen kararın onanmasına karar verilmiş olduğu görülmüştür.
07/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu iş makinesinin bedelinin 916.570,00 TL olduğunun anlaşılması ile yukarda açıklanan içtihat gereğince davacı tarafça eksik harcın yatırılmış olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davalı tarafından davacıya 01/02/2024 tarihli fatura ile satıldığı anlaşılan dava konusu araca ilişkin yapılan keşif sonucu alınan makine mühendisi bilirkişisinin 07/10/2024 tarihli raporu hep birlikte dikkate alınmış ve böylece, Davanın kabulü ile, CATERPILLAR marka, 936 model, 1986 üretim yılı olan, ... lastikli yükleyici iş makinesinin davacı ... SANAYİ VE TİCARET AŞ'ye ait olduğunun tespiti ile davacıya sahiplik belgesinin verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın kabulü ile, CATERPILLAR marka, 936 model, 1986 üretim yılı olan, ... lastikli yükleyici iş makinesinin davacı ... SANAYİ VE TİCARET AŞ'ye ait olduğunun tespiti ile davacıya sahiplik belgesinin verilmesine,
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 1.024,65-TL peşin harç ile 15.652,72-TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 16.249,77-TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ile alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan; 67,00-TL tebligat ve posta gideri, 2.600,00-TL bilirkişi ücreti, 1.200,00-TL keşif araç ücreti ile 3.030,30-TL keşif harcı olmak üzere toplam 6.897,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.04/12/2024
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır