T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3-
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 26/03/2024
KARAR TARİHİ : 10/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı ...'nın maliki bulunduğu ... plakalı araç, 23.03.2022 tarihinde davalı Mehmet SUBAŞI'nın sevk ve idaresinde iken meydana gelen kaza sonucunda ... plakalı aracın hasarlanmasına sebebiyet verildiğini, hasar gören ... plakalı araç, müvekkili şirket tarafından kasko sigortası ile sigortalandığını, trafik kazası tespit tutanağına ve eksper kesin raporuna göre davalı ...'nın trafik kazasının oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından hak sahibi olan kasko sigortalısına ödenen tazminatı tahsil etmek amacıyla Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak davalılar tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibinh durdurulduğunu, müvekkili şirketin oluşabilecek hak kayıplarından korunabilmesi amacıyla davalılar adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller hakkında karar kesinleşinceye kadar ihtiyati haciz kararı verilmesine, itirazın iptali ile takibin devamına,
davalıların, yapmış oldukları itiraz başvurusu bakımından kötüniyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın %40'ından az olmamak üzere hakkında icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkilinin ... plaka sayılı aracın maliki olduğunu, araç maliki olması dolayısıyla davada davalı gösterilmiş ise de, araç diğer davalı ... Sigorta A.Ş. nin zorunlu trafik sigortası ile sigortalı olup işbu kazadan dolayı yasal sorumluluk .... Sigorta A.Ş. olması gerektiğini, davanın öncelikle husumetten reddine karar verilmesini talep ettiklerini, trafik kazası 23/03/2022 tarihinde meydana gelmiş iken, davanın 26/03/2024 tarihinde açıldığını, dolayısıyla davanın zamanaşımı süresi geçtiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerekeceğini, icra takibi 2022 yılı içinde başlatılmış iken, itiraz ile duran takip yönünden itirazın iptali davası 26/03/2024 tarihinde açıldığını, 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, sürücü aleyhine verilen %100 oranındaki kusura itiraz ettiklerini, işbu davada talep olunan tazminat miktarını kabul etmediklerini, alacağın muaccel bir alacak olmaması sebebiyle davacı tarafın talep ettiği %40 inkar tazminatını kabul etmediklerini, davanın reddi ile yasal vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dosya kapsamında davacı şirketin iddia ve taleplerinin aksine trafik ve kasko limitleri tükenmiş olup İMM poliçesine ilişkin de limit kalmamış olup huzurdaki dava konusu talepler bakımından müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu olmadığını, davaya konu kaza kapsamında hasar görüdğü iddia edilen ... ve ... plakalı araçlar için aşağıda belirtilen hasar dosyaları açılmış olup bu dosyalar kapsamında ödemeler yapıldığını, mevcut olayda kusur ve illiyet bağı bulunmadığından tazminat talebinin reddi gerektiğini, davacı tarafça her ne kadar dava dilekçesinde, arabuluculuk yapıldığı belirtilmişse de; işbu dava ikame edilmeden önce, müvekkili şirkete başvuru yapılmadığını, sigorta şirketlerine dava açılmadan önce yazılı başvuru yapılması ve sonrasında arabuluculuk görüşmelerinin yapılması dava şartı olup eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu Başkanlığından alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasını gerektiğini, huzurdaki davanın öncelikle hukuki yarar dava şartı yokluğu, başvuru şartı eksikliği, husumet, zamanaşımı nedeniyle usulden reddine, aksi halde, esasa ilişkin itirazlar doğrultusunda poliçe kapsamı dışında kalan alacak kalemlerinin talep edilmesi nedeniyle ve mahkemece belirlenecek diğer nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kazası tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, sigorta ve kasko poliçesi ile hasar dosyası, ödeme belgeleri, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş ve bilirkişi raporları alınmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Sigorta A.Ş, borçluların Mehmet Subaşı, ..., ... Sigorta A.Ş olduğu, toplam 50.787,05-TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlular Mehmet Subaşı ile ...' nın borca itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce, dosyanın 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile; davaya konu kazanın kimin kusuru ile meydana geldiği, dava konusu ... plakalı aracın hasar onarım giderinin tespiti ile kasko sigortacısı olan davacı tarafından davalılara ne kadar miktarın rücu edilebileceğinin belirlenmesi, belirlenen miktarın 754,88-TL' sine 05/04/2022- 30/05/2022 tarihinine kadar yasal faiz işletilmesi, bakiye miktara ise 09/06/2022 - 28/07/2022 tarih aralığına kadar yasal faiz işletilmesi, yine bakiye miktardan, davalı tarafça yapıldığı beyan edilen 4.810-TL' nin mahsubu ile bakiyesine 29/07/2022 ile takip tarihi olan 13/10/2022 tarihine kadar yasal faiz işletilerek rücu edilebilecek asıl alacak ve işlemiş faizin tespiti, ZMMS ve Kasko poliçesindeki limitler ve davalı tarafça yapılan ödemeler gözetilerek bakiye poliçe limitinin belirlenmesi hususlarında rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 20/03/2025 tarihli raporda özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü Mehmet SUBAŞI sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün araç aydınlatma ışıkları ve sokak lambaları ile sağlandığı yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu trafiğin kendi seyir istikametine göre yoğunluğunu, kavşağa girişte mevcut trafik ışıklarında Kırmızı ışığın yanmasından dolayı durup beklemekte olan araçlarla takip mesafesini gözeterek ve yerlerin ıslak olmasının oluşturabileceği durma mesafesini dikkate almaksızın hızını azaltmadan kavşağa giriş yaparak seyrine devam ettiği ve kurallara uygun şekilde trafik ışıklarında Kırmızı yanmasından dolayı beklemekte olan dava konusu araca arkadan çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...un ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, dava konusu kaza dolayısıyla davacı yan tarafından Kasko Sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarının Ek'de sunulan Kayseri Honda Yetkili Servisince fatura edilmiş fiyatların kaza tarihinde serbest piyasa rayiç bedellerine uygun olduğuna tarafımca da iştirak edilmiş olup, KDV Dahil 50.699,05 TL olduğu, kasko sigortacısı olan davacı tarafından davalılara 50.699,05 TL'sini rücu edilebileceği, belirlenen miktarın 754,88-TL' sine 05/04/2022- 30/05/2022 tarihinine kadar yasal faiz (%9) işletildiğinde 754,88 + 21,22 (% 9 Yasal Faiz) = 776,10 TL olduğu, 50.699,05 TL - 776,10 = 49.922,95 TL için 09/06/2022 - 28/07/2022 tarih aralığında yasal faiz işletildiğinde (%9) 49.922,25 + 603,44 TL = 50.526,39 TL olduğu, bakiye 50.526,39 TL - 4.810-TL = 45.716,39 TL olan alacağa 29/07/2022 ile takip tarihi olan 13/10/2022 tarihine kadar yasal faiz işletildiğinde rücu edilebilecek asıl alacak ve işlemiş faizin toplam 45.716,39 + 856,71 (% 9 Yasal Faiz) = 46.573,10 TL olduğu değerlendirildiği, davalı Sigorta firması ZMMS limitinin araç başına 50.000 TL olduğu, Genişletilmiş Kasko limitinin 250.000 TL olduğu, davalı tarafça yapılan ödemelerin toplam 91562,42 TL olduğu, bu kapsamda bakiye poliçe limitinin 158.439,58 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Dosyanın mali müşavir bilirkişi.....' a tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 31/07/2025 tarihli raporda özetle; mahkemenin ara kararında belirtilen hususların tespitine yönelik olarak yaptığımız hesaplamaya göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 43.473,03 TL asıl alacak ve 1.408,27 TL işlemiş faiz alacağı hesaplandığı, mahkemece tevkifat bedelini davacının ödediği kabul edilirse, vergi idaresine ödenmesi gereken tarihten takip tarihine kadar geçen süre için taleple bağlılık kuralı gereği 5.771,98 TL anapara ve 116,70 TL işlemiş faiz hesaplandığı, ancak yargılamanın ilerleyen aşamasında tevkifat tutarının 6.060,80 TL olduğu kabul edilirse ve bu tutar üzerinden vergi idaresine ödenmesi gereken tarihten takip tarihine kadar faiz hesaplanması gerektiği yönünde kanaat oluşması durumunda hesaplanan faiz tutarı 122,54 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kazaya karışan aracın kasko sigortacısı tarafından ödenen hasar giderim tazminatının kusurlu araç sürücüsü,maliki ve sigorta poliçesini(zmms ve kasko poliçelerini) düzenleyen sigorta şirketinden tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Somut davada, 23/03/2022 tarihinde meydana gelen kazada davacı tarafından kasko poliçesi ile sigortalanan ... plakalı araçta hasar meydana gelmesi üzerine aracının onarımının yaptırıldığı ve bakiye hasar giderim bedeli ile işlemiş faizinin davalılardan tahsili için icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce meydana gelen kazada tarafların kusur durumunun ve dava konusu aracın hasar giderim tutarının tespiti hususunda makina/trafik bilirkişisinden rapor talep edilmiş olup düzenlenen ve hüküm kurmaya elverişli bulunan raporda meydana gelen kazaya davalıya sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olarak sebebiyet verdiği, davacıya sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı,sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarının fatura edilen (KDV dahil) 50.669,056 TL bedelle uyumlu olduğu tespit edilmiştir.Davacı tarafından dava konusu aracın onarımı için 05/04/2022 tarihinde 754,88 TL, 09/06/2022 tarihinde ise 48.283,01 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.Davalı sigorta şirketi ile birleşen Güneş sigorta tarafından ise 30/05/2022 tarihinde 754,88 TL ve 28/07/2022 tarihinde 4.810,00 TL davacıya rücu ödemesi yapılmıştır.Davacı tarafından 5.771,98 TL tevkifat ödemesinin de müvekkili tarafından ödendiği beyan edilmiştir ancak buna ilişkin kayıt/dekont sunulmaması üzerine mahkememizce mali müşavir bilirkişiden rapor talep edilmiş olup düzenlenen raporda, 35 numaralı KDV Genel Tebliğinde sigorta ve reasürans şirketlerinin de KDV tevkifatı kapsamına alındığı,dolayısıyla davacıya İnciroğlu Otomotiv tarafından düzenlenen faturadaki KDV tevkifatından davacının sorumlu olduğu ve vergi idaresine bu tutarı beyan edip ödemekle yükümlü olduğu tespit edildiğinden davacı tarafından tevkifat ödemesinin yapıldığı ve davalılara rücu edilebileceği kabul edilmiştir. Kazaya sebep olan kusurlu aracın Trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. İhtiyari mali sorumluluk sigortacısı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.Bu nedenle kazaya sebep olan aracın ZMMS ve Kasko poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi asıl alacak tutarının 50.000 TL'sinden ZMMS poliçe limiti kapsamında,limit üstünde kalan kısım yönünden ise 250.000 TL kasko poliçe limiti kapsamında sorumlu olacak,diğer davalı araç sürücüsü haksız fiil sorumlusu,araç maliki ise araç işleteni olarak meydana gelen zarardan sorumlu olacaktır.İşlemiş faize yönelik ise davalı sigorta şirketi zararın ihbarı tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüde düşecekse de sigortaya başvuru tarihi tespit edilemediğinden kısmı ödeme tarihi olan 05/04/2022 tarihinde temerrüde düştüğü ve bu tarihten itibaren işlemiş faizden sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır.Diğer davalılar ise kaza tarihinden itibaren işlemiş faizden sorumlu olacaklardır.Mali müşavir raporunda temerrüt tarihlerine riayet edilerek asıl alacak ve işlemiş faiz tutarına yönelik hesaplama yapıldığı anlaşılmakla hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne,dava haksız fiilden kaynaklandığından alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin ise reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalıların Kayseri Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptaliyle takibin 49.241,99-TL asıl alacak ve 1.524,97-TL işlemiş faiz toplamı 50.766,96-TL üzerinden devamına(davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 49.241,99-TL asıl alacak ve 1.514,73-TL işlemiş faiz toplamı 50.756,72-TL ile sınırlı olması kaydıyla), fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 3.467,90-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 613,38-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.854,52-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 2.853,95-TL ile sınırlı tutulmasına)
4-Davacı tarafından yatırılan 613,38-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcı toplamı 1.040,98-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 1.040,77-TL ile sınırlı tutulmasına)
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 1.265,00-TL tebligat masrafı, 229,50-TL posta ve müzekkere masrafı, 7.000-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.494,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 8.491,14-TL' sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 8.489,43-TL ile sınırlı tutulmasına)
6-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 30.000-TL maktu vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluğunun 29.993,94-TL ile sınırlı tutulmasına)
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 3.798,50-TL' sinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nden (diğer davalılara yönelik arabuluculuk dava şartının zorunlu olmaması nedeniyle) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 1,50-TL' sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/10/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır