T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 2-
3-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/04/2024
KARAR TARİHİ : 02/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; 05.08.2023 tarihinde davalı ... adına kayıtlı, ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalı ve davalı ...’ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın, müvekkilinin ... plakalı aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde davalı ...’ın KTK m. 53/1-b kural ihlalinde bulunduğu, bu nedenle de asli kusurlu olduğunu,
kaza neticesinde 03.02.2023 tarihinde... Sigorta Anonim Şirketi’ne araç değer kaybının ödenmesi için başvuruda bulunulmuş ancak sigorta şirketi tarafından müvekkiline herhangi bir değer kaybı ödemesi yapılmadığını, tüm bu nedenlerle müvekkilin araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle huzurdaki davanın reddi gerektiğini, değer kaybı tespitinde önceki hasarlarının olup olmadığının araştırılarak dikkate alınması gerektiğini, değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli Genel Şartların esas alınarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, her durumda değer kaybı bedeli belirlenirken aracın somut özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile tarafların kusur durumlarının ve davacının talep edebileceği ikame araç bedelinin belirlenmesi yönünde rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 24/10/2024 tarihli raporda özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yerleşim içi yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması, giriş yaptığı yol üzerinde seyir halinde olan araçları dikkate alması, sola dönüşünü müteyakkız sürdürmesi gerekirken sürdürmediği, dönüş manevrasına başlamadan önce dönüş yapacağı şeride geçmesi gerekirken geçmediği ve konu kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.", "KTK.67/a "Araç manevralarını düzenleyen kurallar: Madde 67 – Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır" ve KTK Madde 84/j "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında,.... j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,
hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli kusurlu olduğu; ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yerleşim içi yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması, her ne kadar yol şerit çizgileri sollamayı kısıtlamasa da, yol üzerinde mevcut trafik tanzim işaretlerini (TT-56/Dikkat YAVAŞ) dikkate alması ve seyrini müteyakkız sürdürmesi gerekirken sürdürmediği ve konu kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 47/c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; ..... c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar." ve KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." kurallarını ihlal ettiği ve tali kusurlu olduğu; ... plaka sayılı Davalı yan araç sürücüsü ...'ın %75 (yüzde yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu, Davacı yana ait ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın ise %25 (yüzde yirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu, davalılar tarafından değer kaybı ödemesi yapılmadığı, dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı araçta 05/08/2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 650.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 590.000 TL Değer Kaybı = 60.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 0,75 x 60.000 Toplam Değer Kaybı = 45.000 TL olduğu, Bakiye Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleşen Değer Kaybı (Sigorta Firmasınca) Bakiye Değer Kaybı = 45.000 - 0 Bakiye Değer Kaybı = 45.000 TL olduğu, -... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 10 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 10 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2016 model araç kira bedelinin günlük 750 TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 750 TL, Kaza tarihinde enflasyon oranları ve piyasa şartlarına göre) olduğu, İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli İkame Araç Bedeli = 10 x 750 = 7.500 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Dosyanın, rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdi ile taraf vekillerinin rapora itirazları doğrultusunda ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 30/01/2025 tarihli ek raporda özetle; kök raporda "dava konusu kaza sonrası hasar alan bölgelerin geçmişte hasar almadığı, orijinallığını koruduğu," değerlendirilmiş olup önceki hasarların aracın farklı bölgelerinde olduğu vurgulanmasa da söz konusu tespit önceki hasar/hasarlar gözetilerek değerlendirildiği bu nedenle kök rapora aynen iştirak edildiği, İnternet arşiv uygulamalarında her zaman tam net tarihe araç fiyatlarında ulaşılamadığı ancak Ek Rapor hazırlanırken yapılan sorgulamalarda 2023 yılı Mart ayı fiyatlarına göre değerlendirme yapıldığında da yine kök raporda tespit edilen fiyatların en yakın piyasa rayiç bedelleri olduğu değerlendirilmiştir bu kapsamda: Kazanın gerçekleştiği Ağustos 2023 tarihinde model yılı aynı tip ve dava konusu kaza öncesi hasar kaydı geçmişi bulunan ve kullanılmışlık düzeyi özellikleri benzer araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 650.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 590.000 TL olarak değerlendirildiği, dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı araçta 05/08/2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 650.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 590.000 TL Değer Kaybı = 60.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 0,75 x 60.000 Toplam Değer Kaybı = 45.000 TL olduğu, Bakiye Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleşen Değer Kaybı (Sigorta Firmasınca) Bakiye Değer Kaybı = 45.000 - 0 Bakiye Değer Kaybı = 45.000 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen kanunun 85.maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut birşeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.
Davacının talep ettiği değer kaybı tazminatı gerçek zararlar arasında olup davalı ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi akdî sorumlu olarak, araç maliki ... araç işleteni olarak, araç sürücüsü ... ise haksız fiil sorumlusu olarak bu tazminattan sorumludur. Hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi kök ve ek raporundan meydana gelen kazada davalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçta 60.000-TL değer kaybı meydana geldiği, kusur indirimi yapıldığında davacının 45.000-TL değer kaybı talep edebileceği, davacı vekili tarafından sunulan talep artırım dilekçesi ile de bu miktar talep edildiğinden davanın kabulü ile 45.000-TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, davacı tarafından davalı sigorta şirketine 03/02/2024 tarihinde başvuru yapıldığı, davalının 8 iş günü sonrası temerrüte düşeceği anlaşılmakla faiz başlangıç tarihi 15/02/2024 tarihi olarak belirlenmiş,davalıya ait aracın kullanım amacının hususi olması nedeni ile davacının ticari faizi talebi yerinde görülmediğinden yasal faize hükmedilmiş, davacı tarafından kaza sonrasında aracında oluşan hasarın onarımı nedeniyle aracın tamirde kaldığı süre boyunca araçtan mahrum kalındığı ve araç mahrumiyet zararının oluştuğu beyan edilmiş,düzenlenen raporda, davacının aracında oluşan hasarın makul onarım süresinin 10 gün olduğu ve bu sure içerisinde davacıya ait aynı nitelikte bir aracın bir günlük kiralama bedelinin 750,00-TL olduğu ve 7.500-TL ikame araç bedeli oluştuğu, kusur indirimi yapılması sonucunda ise davacının 5.625,00-TL ikame araç tazminatı talep edebileceği anlaşılmakla bu miktar tazminatın davalılar Bijen ile Aşır' dan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
-Davanın KABULÜ ile;
1- 45.000-TL araç değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 15/02/2024 tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar ... ile ...' dan kaza tarihi olan 05/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
2- 5.625,00-TL ikame araç bedeli tazminatının davalılar ... ile ...' dan kaza tarihi olan 05/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 3.458,20-TL nispi karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 427,60-TL peşin harç ve 861,13-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.169,47-TL karar ve ilâm harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 1.928,42-TL ile sınırlı tutulmasına)
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı ile 861,13-TL ıslah harcı toplamı 1.716,33-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 1.525,63-TL ile sınırlı tutulmasına)
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 380,00-TL tebligat masrafı, 75,00-TL posta ve müzekkere masrafı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.955,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 2.626,66-TL ile sınırlı tutulmasına)
6-Davacı taraf kendisini bir vekille ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı sigorta şirketinden (diğer davalılara yönelik zorunlu arabuluculuk şartı olmaması nedeniyle) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/05/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır