T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: Esas -
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: Esas
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/05/2024
KARAR TARİHİ: 05/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı mimarsinan vergi dairesi müdürlüğü, dava dışı amme borçlusu... kimlik numaralı mükellef ...'in 1.800.140,00 tl tutarındaki amme borcuna istinaden müvekkiline 6183 sayılı kanun gereğince 25/09/2023 tarih ve 2023/112550 sıra numaralı haciz bildirisi gönderildiğini, bildiri 22.09.2023 tarihinde müvekkilinin e-tebligat adresine gönderildiğini, haciz bildiri tebliğininden haberdar olmayan ve yasal itiraz süresinin kaçırılması akabinde davalı idare tarafından dava dışı ... isimli mükelleften kaynaklanan borcun tahsili maksadı ile müvekkili aleyhine 07/03/2024 tarihli ve ... numaralı ödeme emri düzenlenerek müvekkiline tebliğ edildiğini, fakat müvekkili tarafından tebligattan haberdar olunmadığından sehven itiraz süresi kaçırılarak borç tahakkuku yapıldığını, gelinen noktada müvekkilinin banka hesapları ve bilumum adına tescilli menkul ve gayrimenkullerde haciz tatbik edildiğini ve müvekkilinin borcu bulunmadığından işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, açıklanan sebeplerle, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla;6183 sayılı kanun'un 79/4 maddesi uyarınca öncelikle teminatsız bir şekilde, sayın mahkeme aksi kanaate ise teminat karşılığında takip işlemlerinin durdurulmasını, davanın kabulünü, borçlu ...'in davacı müvekkili nezdinde herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığından borçlu olmadığının tespitini,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili idarenin asıl borçlusu ...' in ilgili mükellefle olan ticareti gereği düzenlediği BS formuna istinaden, davacının borçlu olması dolayısıyla alacak haczi yapıldığını, A.A.T.U.H.K.nunda belirtilen yasal sürede cevap verilmediğinin/itiraz edilmediğinin/borcu olmadığının belirtilmediği hususlarının tespit edilmesi üzerine amme alacağının tahsili amacıyla tahakkuk düzenlenerek tahsilat aşamasına geçildiğini, dava konusu edilen ödeme emrinin usul ve hukuka uygun olduğunu, düzenlenmesi 6183 Sayılı Kanununun gereği olduğunu, ödeme emrine karşı yargıya hangi durumlarda başvurulabileceği 6183 sayılı Yasanın 58.maddesinde ayrıntılı olarak belirtildiğini, 6183 sayılı Kanunun ödeme emrine itirazı üç husus ile sınırlayan 58. maddesi irdelendiğinde, ödeme emrine karşı açılacak bir davada, kamu borçlusunun dayanak noktalarının, maddenin 1. fıkrası gereği, "Böyle bir borcun olmadığı, borcunu kısmen ödediği ya da borcun zamanaşımına uğradığı" iddialarıyla sınırlandırıldığının açık olduğunu, mevcut olayda ise bu üç husus söz konusu olmadığını, ödeme emri içeriğinde yer alan kamu alacakları tahsil aşamasında olan alacaklar olduğunu, 6183 Sayılı Kanun madde 79 lafzına bakıldığında anlaşılacağı üzere, üçüncü şahısların haciz bildirimleri üzerine süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağını ve hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri tatbik olunur yani Kanuna göre vergi dairesinin davacının borçlu olduğu yönünde ayrıca bir tespit yapması gerekmediğini, arz olunan sebeplere ve mahkemece resen gözetilecek hususlara istinaden davanın reddi ile tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasıdır.
6183 sayılı Kanun’un 79. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında, “Haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu Kanun hükümleri tatbik olunur.
Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi hâlinde üçüncü şahıs, haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ispat etmek zorundadır …” düzenlemesine yer verilmiştir.
Haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahıs ile Hazine ve Maliye Bakanlığı arasında vergi mevzuatından kaynaklanan, 6183 sayılı Kanun’un uygulanmasına ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın temeli 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesi uyarınca üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczine ilişkindir. Ayrıca 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesinin 4. fıkrasında açıkça menfi tespit davasında genel mahkemelerin yetkili olacağı açıkça belirtilmiştir. Bu durumda uyuşmazlık vergi mevzuatından kaynaklanmadığından ve Kanun’da yer alan açık düzenleme bulunduğundan görevli mahkeme genel mahkemedir.
Eldeki davada, Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından tebliğ edilen 25.09.2023 tarihli haciz bildirisine davacı Muammer Gürler tarafından yedi günlük yasal süre geçtikten sonra cevap verildiği bunun üzerine Kurumca 6183 sayılı Kanun’un 79 maddesi uyarınca haciz bildirisinde yazılan borç miktarının davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Sonuç itibariyle, uyuşmazlığın temeli 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesi uyarınca üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczine ilişkin olup prim borcundan kaynaklanan bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesinde de açık bir şekilde belirtildiği üzere haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açılabilecektir. Bu durumda görevli mahkeme genel mahkemedir. (Benzer yönde Yargıtay HGK 14/05/2019 tarih, 2015/3043 E, 2019/556 K sayılı kararı)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2023/5228 E, 2023/6468 K sayılı ilamında “…2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine, 06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.” denildiği görülmüş olmakla iş bu davamızda da görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olması nedeni ile mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.
6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.
Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Asliye Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Mahkememizin görevsizliği sebebiyle 6100 Sayılı HMK. 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde talep halinde dosyanın görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde görevli mahkemeye gönderme talebinde bulunulmaması durumunda HMK. 20. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize veya bulunan yer asliye hukuk (ticaret) mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.05/09/2024 14:36:33
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır