T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 1-
2-
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/01/2024
KARAR TARİHİ : 07/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; ... Seyyat Tuahfiye yetkilisi tarafından Merzifon'da keşide edilen 31.07.2023 ileri düzenleme tarihli Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Merzifon/AMASYA şubesine ait ... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çeki ve ...tarafından Vakıfbank-Elazığ şubesine ait ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli çeki ve diğer bir kısım çekleri aldığını, sözü edilen ileri düzenleme tarihli çeklerin müvekkilin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, müvekkilinin dava konusu ve başkaca bir takım çeklerin kaybolduğundan bahisle kendinin ve müşterilerinin zarara uğramaması adına çekler hakkında gerekli teminatı da depo ederek Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas sayılı dosya ile zayii nedeniyle çek iptali davası açtığını, gelinen aşamada söz konusu çalıntı çeklerin bir kısmı davalıların elinde olduğunu, davalıların, dava konusu çekleri kötü niyetle iktisap ettiğini, çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmiş olup takasa sunulup bu durum öğrenildikten sonra derhal Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına bildirimde bulunulduğunu, ayrıca bu çeklerin hangi tarihte teslim alındığı, ayrı ayrı mı toplu şekilde mi alındığına dair bir ibare yer almadığını, açıklanan nedenlerle dava konusu çekilerin istirdadı ile müvekkiline iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar tarafından cevap dilekçesi verilmediği görülmekle HMK 128.maddesi gereği bütün vakıaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.
DELİLLER: Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, dava konusu çekin ibraz bilgileri.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, dava konusu çeklerin yetkili hamilinin davacı olup olmadığı, davalıların çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığı hususuna ilişkindir.
TTK'nun 790.maddesi uyarınca cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır. Aynı yasanın 792.maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Kıymetli evrakın yetkili hamili olduğunu ve istem dışı elinden çıktığını ileri süren davacı, halen kıymetli evrakın hamili konumunda olan kişilere karşı istirdat isteminde bulunabilir. Böyle bir iddiada bulunan davacının söz konusu davadaki kanıt yükü, kendisinin davaya konu ettiği kıymetli evrakın son yetkili hamili olduğu ve hali hazırda hamil konumunda olan davalının kıymetli evrakı iktisabında kötüniyetli yahut ağır kusurlu olduğunu ortaya koymak olmalıdır. Buna göre hali hazırda hamil durumunda olan davalının kötüniyet ya da ağır kusurunu ispat zımmında, ciro zincirindeki bir kopukluk, çalıntı olduğu bilinmesine rağmen kıymetli evrakın devralınması gibi unsurlar belirleyici olabilecektir. (Benzer Yargıtay 11.HD.12/12/2014 Tarih, 2014/13735 Esas 2014/19653Karar Sayılı Kararı)
Davacı, çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmıştır. Dava konusu çeklerde davacının cirosu bulunmasa bile dava dilekçesi ekinde sunulan çek teslim bordrolarından davacı dava konusu çekler yönünden yetkili hamil olduğunu ispatlamıştır.Çeklerin istirdadına karar vermek içinse davalı tarafın TTK’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlanmalıdır.Davacı tarafından sunulan delillerden davalının kötüniyetle, keşideciyi zarara uğratmak maksadı ile sözkonusu çeki iktisap ettiği kanıtlanamadığından talebinin reddine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından ve davalılar kendisini vekille temsil ettirmediğinden bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/02/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır