T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
Av.
DAVA İHBAR OLUNAN : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVA İHBAR OLUNAN : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/06/2024
KARAR TARİHİ : 06/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin hamili olduğunu, ... Dayanıklı Tüketim Malları ve Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti” nin keşidecisi olduğu .... Tük.Mal.Plas.San.ve Tic. A.Ş ve ... Metal İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. nin de ciranta olduğu 31.05.2016 vadeli ... çek nolu Yapı ve Kredi Bankası Karabağlar Paşa Köprüsü Şubesine ait 150.000-TL lik çekin ödeme günü gelmeden evvel rızaları dışında ellerinden çıktığını, müvekkilinin çeki bulmak için uğraş verirken çekteki cirantalardan ... Metal İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. sanki bahsi geçen çek kendisinin uhdesinde iken zayi olmuş gibi Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas numarası ile çek hakkında zayi kararı aldığını, zayi olunan çekin müvekkilinin uğraşları neticesinde bulunduğunu ve ... Metal İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından alınan haksız zayi kararı tarafımızca Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyası ile kaldırıldığını, söz konusu çekin şu an müvekkilinin uhdesinde olup ödenmesi için ihtar çekildiğini, ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ancak davalı tarafından haksız ve kötüniyetli bir şekilde takibe itiraz edildiğini, itirazın iptaline takibin devamına, davanın kabulü ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; öncelikle yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığı hususu göz önünde bulundurularak huzurdaki davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ikame edilen işbu itirazın iptali davası nezdinde yetkili mahkeme Menderes Mahkemeleri olup mahkememizin yetkisi bulunmadığını, davacı dava dilekçesi ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmişse de dava esas değerini 10.000,00-TL olarak göstererek bu bedel üzerinden harç yatırdığını, HMK'nın 31. maddesi mucibince bu hususun aydınlatılmasını da talep ettiklerini, zira davacı tarafından icra takibinde 150.000,00-TL asıl alacak, 101.601,37-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 251.601,37-TL alacak talebinde bulunulduğunu, takip talebinde borcun dayanağı olarak belirtilen işbu "belge"nin davacı yanın uhdesinde olmadığı ihtimalde hamil olması hasebiyle alacaklı olduğunu iddia eden yanın vaki itirazının haksız olduğunu hukuken ispatlaması mümkün olmadığını, ayrıca davanın cirantalara ihbarı gerekmekte olup cirantalara davanın ihbar edilmesini de talep ettiklerini,
davaya konu borcun sebebi olarak gösterilen çek zamanaşımına uğramış olup davacının müvekkilinden talep hakkı bulunmadığını, davacı yan bahse konu çeki şayet meşru yollarla elde ettiyse belgeyi tarafına ciro eden ... Ltd. Şti. ile arasındaki ticari ilişkiyi ispatlamak suretiyle yani bu çek karşılığında ... Ltd. Şti. kendi mameleki zararına verdiği mal/hizmet/nakdi ödeme vb. olgusunu ispatlayamadığı taktirde mamelekinde meydana gelen bir zarardan bahsedilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: 11-Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Kayseri Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı takip dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından çeke dayalı olarak davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine davalının süresinde itirazı üzerine İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içinde açılmış itirazın iptali davasıdır.
Kayseri Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının Süleyman Büyükata, borçlunun ... Dayanıklı Tüketim Malları ve Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti olduğu, toplam 521.60,31-TL üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 22/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine 19/12/2023 tarihinde itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından cevap dilekçesinde ve takibe itiraz dilekçesinde, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu Menderes İcra Müdürlüğünün yetkili olduğu beyan edilerek Kayseri İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz edilmiştir.
Bilindiği üzere itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için yetkili icra dairesinde takip yapılmış bulunması ön şarttır.
İİK'nıin 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur.HMK’daki yetki kuralları ilâmsız icra takiplerinde kıyasen uygulanır. İtirazın iptali davalarında icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazlar da öncelikle incelenmelidir.
"Kambiyo senedine dayalı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz.
Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir. Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir.
Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösterilmemiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içermekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabilir.Çeke dayalı takiplerde yetkili icra dairesi takip talebine ekli çekler göz önüne alınarak yukarıda yazılı kurallara göre belirlenmelidir." (Yargıtay HGK'nın 2017/12-741 Esas - 2019/382 Karar 02/04/2019 tarihli emsal kararı)
Somut davada, talep dayanağı çekin keşide yerinin İzmir, muhatap bankanın Karabağlar şubesi, borçlu karşı yanın yerleşim yerinin ise Menderes/İzmir olduğu, icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmadığı, usule uygun olarak yapılmış bulunan bir icra takibi bulunmasının itirazın iptali davası açılmasının ön şartı olması nedeniyle bu şartı taşımayan itirazın iptali davasının, dava şartı yokluğundan usul yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.(Bkz. emsal nitelikteki (Kapatılan)Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/15482 esas 2018/314 karar sayılı ilamı bu yöndedir).
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın, HMK 114/2 ve 115/2 maddesi gereğince yetkili icra dairesinde usulune uygun icra takibi başlatılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 427,60-TL harç ile 4.296,73-TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 4.296,73-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan bir yarılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 7/2. ve 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili, davalı vekili ile ihbar olunanlar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/12/2024
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır