T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
DAVALI : ... - ...
DAVA : İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/10/2024
KARAR TARİHİ : 02/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Yukarıda 5 üyeye karşı açılan davada alacak konularının aynı olması nedeni ile ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmakta olduğu, Yukarıda ismi yazılı olan davalılar müvekkil kooperatifin ortağı olduğu, Kendilerine isabet eden dairelerin teslim edildiği, Davalılar aleyhine icra takibi başlatılmış olup itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapıldığı ancak anlaşma sağlanamadığı, arabuluculuk görüşmelerinde hem davalılar aleyhine başlatılan icra takibi hem de birikmiş aidatın talep edildiği, Bu nedenle huzurdaki dava itirazın iptali ile 30.09.2023 tarihine (arabuluculuk başvuru tarihine) kadar birikmiş aidatların tahsili talebini içerdiği, Davalılar, ... aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin 2023/14458 sayılı takip dosyası üzerinden takip çıkışı 2.145,97-TL olan icra takibi, Muzaffer Çetinkaya aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin 2023/18489 sayılı takip dosyası üzerinden takip çıkışı 2.172,60-TL olan İcra takibi, Mustafa Yılmaz aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin 2023/18459 sayılı takip 2 dosyası üzerinden takip çıkışı 2.172,60-TL olan İcra takibi, Gülhan Duran aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin 2023/25977 sayılı takip dosyası üzerinden takip çıkışı 2.131,18 TL olan İcra takibi, ... aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin 2023/18467sayılı takip dosyası üzerinden takip çıkışı 2.165,70-TL olan İcra takibi başlatıldığı, İlgili icra takibinin dayanağı ise 31.10.2022 tarihli genel kurulun 5. gündem maddesinde kararlaştırılan 2.000,00-TL ödeme olduğu, Davalıların GK toplantısı sonrası ödeme yapmadığı ve aleyhlerine başlatılan takibin itiraz üzerine durduğu, açıklanan nedenler ile davalılar aleyhine başlatılan icra takiplerine vaki itirazın iptali ile davalar aleyhine başlatılan takiplerin devamına ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmek zorunluluğu doğduğu, Davalıların tamamının 130 m2 dairede üyelikleri bulunduğu, 10.09.2022’deki genel kurulun 5. gündem maddesinde 31.10.2022 tarihine kadar kooperatife gelerek sent vermek şartıyla 8 eşit taksitte 2.000 TL ödenmesine, 31.10.2022 tarihine kadar kooperatife gelmeyen ortakların ödemesi gerekin 2.000 TL’nin muaccel olmasına ve ödenmeyen tutar için aylık %1,5 faiz alınmasına karar verildiği, Bu genel kurul kararlarına göre üyelerin 130 m2 daire için ödemeleri gereken giriş, kura ve aidat toplamı Her bir 2023 yılı sonuna kadar ödemesi gereken tutarın 184.345,00-TL olup bunun 2.000,00-TL si icra takiplerine konu edilmiş olması nedeni ile davalıların toplam ödemesi gereken tutarın 182.345,00-TL olduğu, Kooperatif genel kurulunda kararlaştırılan aidatların vadesinin belirli olması nedeni ile her bir aidatın vade bitiminden itibari ile bilirkişi marifeti ile hesaplanmasını da ayrıca talep etiklerini beyan etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Tarafına açılan davanın haksız bir dava olup reddini talep ettiği, davacı olarak görünen kooperatife hiçbir borcum bulunmadığı, üye olduktan sonra kooperatif aidatlarını banka vasıtası ve elden makbuz karşılığında eksiksiz ve tam olarak ödediği, En son 15.07.2010 tarihinde 36.110,00-TL’nin kooperatif tarafından kendisine çıkartılan kalan borç miktarını ödediği, son yaptığı ödeme ile kendisine herhangi bir borcum kalmadığı ve kooperatif üyeliğinin sona erdiğini, başkaca bir ödeme yapması gerekmediğini söylediklerini, Bu ödeme sonrasında kendisine tapu devrini yaptıklarını ve üyeliğinin de iptal olduğunu söylediklerini, Bu tarihten sonra kendisine ne genel kurul için ne de başka bir hususta davet, tebligat vs. bilgilendirme yapılmadığı, Aradan 14 yıl geçtikten sonra açılan davanın haksız olduğu, Borcu kesinlikle kabul etmemekle birlikte varsa dahi kooperatif alacaklarının zaman aşımına uğradığı, İş bu dava zaman aşımı süresi dolduktan sonra açıldığı, Zaman aşımı itirazında bulunduğu, Ayrıca davacı taraf ile icra takibine ilişkin olarak arabuluculuk süreci 09.10.2023 tarihinde sona erdiği, Buna göre davacının yıllık itirazın iptali davası aşma süreci dolduktan sonra eldeki davayı açtığı, Hak düşürücü süre dolduktan sonra açılan davanın reddi gerektiği, Ayrıca iş bu dava itirazın iptali davası olup davacı tarafından dilekçesinde ayrıca birikmiş aidat borcuna ilişkin de talepte bulunulduğu, Bu iki talebin birlikte aynı dava ile istenmesinin hukuken mümkün olmadığı, Yalnızca itirazın iptalinin talep edilebileceği, alacak davasına ilişkin bu taleplerin bu davanın konusu olmadığından reddini talep ettiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı tarafın, davacı kooperatifte üye olması ve kooperatif genel kurulunda alınan kararlar gereğince ödemesi gereken aidat borçlarını ödememesi iddiasıyla; alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve ayrıca aidat borçlarının tahsili talebine ilişkindir.
Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı cevap verildiği dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizin 06/02/2025 tarihli duruşmasının 8 nolu ara kararında: Davacı kooperatife ait ticari defter ve belgeler üzerinde resen seçilecek bir mali bilirkişi, bir kooperatif uzmanı bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, incelenen kooperatif defter ve belgelerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava ve takip konusu kooperatif aidat alacağının muaccel olup olmadığı, alacağın davacı kooperatif defterlerinde kayıtlı olup olmadığı gibi hususlarda, ayrıca 6100 Sayılı HMK m.273/1 hükmü uyarınca taraf vekillerinin 2 HAFTALIK süre içerisinde dosyaya sunacakları bilirkişi incelemesinin kapsamı, sınırları ile bilirkişi heyetinin yanıtlaması gereken soruların açık liste halinde özeti çerçevesinde inceleme yapılarak tarafların talep ettikleri hususlara ilişkin soruların yanıtlanması ve bu çerçevede davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı bulunup bulunmadığı hususlarında, (asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarı ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle) varsa miktarı gibi hususlarda bilirkişi raporu alınmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından 16/03/2025 tarihinde sunulan rapordan özetle; Davacı taraf davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibinde davalıdan 2.000,00-TL asıl alacak ve 130,19-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.130,19-TL alacak talep etmiştir. Takip dayanağı olarak 10.09.2022 tarihli genel kurulun 5. maddesi gösterildiğini, takip dayanağı genel kurulun 5. gündem maddesi incelendiğinde üyelerin toplam 2.000 TL aidatı 31.10.2022 tarihine kadar kooperatife gelerek senet vererek 8 taksit halinde ödemelerinin kararlaştırıldığı, bu tarihe kadar senet vermeyen ortakların ödemeleri gereken 2.000,00-TL’nin tamamının muaccel olacağı ve aylık %1,5 faiz uygulanacağı anlaşıldığını, Genel kurul kararında eşitlik ilkesine aykırılığı gösteren bir husususun olmadığı, genel kurul kararına bakanlık temsilcisinin katıldığı ve imzasının bulunduğu görüldüğünü, kooperatifin tasfiye halinde olması sebebiyle toplantı yeter sayısının aranmayacağı, kararların oy çokluğu ile alınacağı, alınan kararın geçerli olduğu düşünüldüğünü, söz konusu genel kurul kararın iptaline yönelik dava açılıp açılmadığına ilişkin dosyada bir bilgi bulunmadığını, davalı tarafça takip konusu alacağın ödendiğine yönelik bir iddia ileri sürülmemiş ve ödeme belgesi de sunulmadığını, davacının davalıdan takip konusu genel kurul kararı doğrultusunda alacak talep edebileceği kanaatine varılması durumunda takip tarihi itibariyle 2.000,00-TL asıl alacak ve 131,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.131,18-TL olarak hesaplandığı,
bildirilmiştir.
Mahkememizin 26/06/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında: Dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yönelik beyan ve itirazlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve yanıtlanması bakımından ek bilirkişi raporu aldırılmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından 16/03/2025 tarihinde sunulan rapordan özetle;Davacı taraf davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibinde davalıdan 2.000,00-TL asıl alacak ve 130,19-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.130,19-TL alacak, talep etmiştir. takip dayanağı olarak 10.09.2022 tarihli genel kurulun 5. maddesi gösterildiğini, Takip dayanağı genel kurulun 5. gündem maddesi incelendiğinde üyelerin toplam 2.000 TL aidatı 31.10.2022 tarihine kadar kooperatife gelerek senet vererek 8 taksit halinde ödemelerinin kararlaştırıldığı, bu tarihe kadar senet vermeyen ortakların ödemeleri gereken 2.000,00-TL’nin tamamının muaccel olacağı ve aylık %1,5 faiz uygulanacağı anlaşıldığını, Genel kurul kararında eşitlik ilkesine aykırılığı gösteren bir husususun olmadığı, genel kurul kararına bakanlık temsilcisinin katıldığı ve imzasının bulunduğu görülmediğini, kooperatifin tasfiye halinde olması sebebiyle toplantı yeter sayısının aranmayacağı, kararların oy çokluğu ile alınacağı, alınan kararın geçerli olduğu düşünüldüğünü, söz konusu genel kurul kararın iptaline yönelik dava açılıp açılmadığına ilişkin dosyada bir bilgi bulunmadığını, davalı tarafça takip konusu alacağın ödendiğine yönelik bir iddia ileri sürülmemiş ve ödeme belgesi de sunulmadığını, davacının davalıdan takip konusu genel kurul kararı doğrultusunda alacak talep edebileceği kanaatine varılması durumunda takip tarihi itibariyle 2.000,00-TL asıl alacak ve 131,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.131,18 TL olarak hesaplandığı, aidat alacağı yönünden İcra takibine konu alacak hariç tutulduğunda kooperatifin diğer genel kurul kararlarına göre 120 m2 daire için ödenmesi gereken toplam tutar 171.840-TL; 130 m2 daire için ödenmesi gereken toplam tutar 178.595,00-TL olarak hesaplandığını, davalının yaptığı ödeme üye olduğu konut tipine göre bu tutardan düşülmelidir, davalının ödemesine yönelik davacının ticari defter kaydında kayıtlı tutar 84.250,00-TL’dir, bu nedenle de davalının 130 m2 daire sahibi olduğu nazara alındığında; 178.595,00-TL - 84.250,00-TL = 94.345,00-TL davalının aidat borcu olacağı hesap edildiğini, davacı kooperatifin ticari defterlerinin yangın sebebiyle zayi olmuş olmasından dolayı ticari defterler üzerinden ödeme tutarı tespit edilemediğini, bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 19/02/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah dilekçesinin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği ve ıslah harcının yatırıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava, davalı tarafın, davacı kooperatifte üye olması ve kooperatif genel kurulunda alınan kararlar gereğince ödemesi gereken aidat borçlarını ödememesi iddiasıyla; alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve ayrıca aidat borçlarının tahsili talebine ilişkindir.
Davacı, davalıdan, dava tarihine kadar olan aidat alacaklarını, icra takibi ve eldeki dava ile faiziyle talep etmiştir.
Davalı, davacı kooperatifin kendisini ibra ettiğini belirterek davacının kendisinden aidat alacağını talep edemeyeceğini ileri sürmüştür.
Bilindiği üzere Kooperatifin en yetkili organı genel kuruldur. Genel kurullarda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alındığı gibi daha önceden alınan kararlarda değiştirilebilir. Eşitlik ilkesi gereğince hak ve görevlerde ortakların eşit olması kuralı gözetilerek önceki genel kurul kararının değişen şartlar ve kooperatifin diğer ortaklarının durumları da nazara alınarak şartlarda eşitleme yapılmak üzere değiştirilmesine karar verilmesinde ilke olarak müktesep hak ihlali ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 23 H.D 2011/933 Esas 2011/936 Karar)
Kooperatifler aidat toplayarak inşaatlarını yapar ve amaçlarını gerçekleştirir. Ayrıca kooperatiflerde eşitlik ilkesi geçerlidir. Kooperatiften bağımsız bölüm alınması aidat ödenmesine engel değildir.
Davalı kooperatif inşaatlarının devam ediyor olması nazara alındığında kooperatifin aidat toplaması olağandır. Daha önceki genel kurulda alınan kesin maliyet ile ilgili kararın iptal edilmiş olması da aidat toplamaya engel teşkil etmez.( Yargıtay 23 HD 2016/7545 Esas 2019/5329 Karar)
Somut olayda davalının istifa ettiği ve bu istifanın kabul edildiğine dair karar verildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte davalının kooperatifçe kendisine teslim edilen taşınmazı kullandığı, kooperatife iade etmediği genel kurul kararlarının bir kısmının iptal edilmediği sabittir.
Kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı veya üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemez. Davalı kooperatif üyesi olduğunu beyan etmiştir. Davalı tarafça istifa öncesine dair aksi iddia edilmemiştir. Davalının kooperatif üyesi olduğunu kabulü halinde dava konusu taleple ilgili üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/871 Esas 2021/1256 Karar) Bilindiği üzere Kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zamanaşımına uğramayacağı gibi kooperatif tarafından bunun karşılığında talep edilecek olan inşaat gideri olarak talep edilen aidata da zamanaşımı işlemesi mümkün değildir.(23. Hukuk Dairesi 2017/391 Esas 2020/1615 Karar)
Somut olayda; davacı kooperatifin 1999 ila 2024 (dahil) yılları arasında yapılan genel kurul toplantılarında alınan aidat ödenmesine ilişkin kararların iptaline dair karar ibraz edilmemiştir. Alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı, kararların eşitlik ilkesine uygun olduğu; mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tespit edilmiştir. Raporda davalının ödemesi gereken aidat borcunun 94.345,00-TL olduğu hesaplamıştır. Davacı kooperatifin davalıyı -geçersiz olarak- ibra ettiği/istifasını kabul ettiği görülmüştür. Yargıtay'ın "...davacının davalıyı ibra edip etmediği belirlenmeden, ibranın olduğunun anlaşılması halinde davacının bu tarih öncesinde aidatları aldığının kabulü..." (Yargıtay 6. HD 2023/361 Esas 2024/612 Karar; 2023/3162 Esas 2024/2432 Karar, 23. H.D 2021/271 Esas 2012/2407 Karar) ilamı gereğince davacının davalıyı mart/2022 tarihinde ibra ettiği/ istifasını kabul ettiği görülmekle; kooperatifin bu aydan öncesine dair aidat talebinde bulunamayacağı kabul edilmiştir. Buna göre raporda tespit edilen aidat tablosundan, davacının ibra sonrası için 7.520,00-TL alacağının olduğu, başkaca alacağının bulunmadığı görülmüştür. Bu alacağın 2.000,00-TL'lik kısmı icra takibine konu edildiğinden itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Alacak likit kabul edilerek icra inkar tazminatının kabulüne karar verilmiştir.
Davacının takibe konu edilmeyen, eldeki dosyada istenen aidat alacağı bakımından; bakiye 5.520,00-TL'lik kısım üzerinden aidat alacağının bulunduğuna karar vermek gerekmiştir. Neticede HMK 190 maddesi gereğince ispatlanan alacak miktarınca davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, sübut bulmayan kısım için dava reddedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
Kayseri Genel İcra Dairesinin 2023/14458 Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin devamına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın (2.000,00-TL) %20'si tutarında olmak üzere 400,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının 5.520,00-TL aidat alacağının {100,00-TL'sinin dava tarihi olan 04/10/2024 tarihinden itibaren, 5.420,00-TL'sinin ıslah tarihi olan 19/02/2026 tarihinden itibaren yıllık %48 faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte} davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
4-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
5-Alınması gereken 732,00 TL harcın, 427,60-TL peşin harç, 1.610,00-TL ıslah harcı toplamı olan 2.037,60-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.305,60-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
6-Davacıdan alınmasına karar verilen 732,00-TL karar ve ilam harcı ile davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvurma harcı toplamı 1.347,4-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 60,80-TL, posta ve tebligat masrafı 912,50-TL, bilirkişi ücreti 11.000,00-TL olmak üzere toplam 11.973,30-TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 954,36-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve taktir olunan 7.520,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre göre 2.871,31-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre göre 248,69-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı
.02/07/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır