T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACILAR : 1- ... - T.C. No:... - ...
2- ... - T.C. No:... - ...
3- ... - T.C. No:... - ...
4- ... -
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
Av. ... - [
DAVALI : TASFİYE HALİNDE ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/04/2016
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 08/01/2016 tarihli protokol uyarınca davalı şirketin davacı şirkete makina ve ekipmanlarını satıp teslim edeceğini, davacı şirketin de 100.000,00-TL nakden ve 9 adet çek ile toplamda 549.000,00-TL ödemesinin kararlaştırıldığını, daha sonra davalı şirketin söz konusu makina ve ekipmanlarının sahibi olmadığının ortaya çıktığını, mallar üzerinde haciz bulunduğunu, söz konusu çeklerin bedelsiz hale geldiğini, davacı şirketin ayrıca davalıya 680.000,00-TL tutarında da teminat bonosu verdiğini, ancak bononun lehdarının yazılı olmadığı bono vasfı taşıyamayacağını, keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/04/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/05/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/06/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/08/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/09/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/10/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/11/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/12/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti, ... çek nolu, 30/01/2017 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli 9 adet çekleri ve 08/01/2016 tanzim tarihli, yazı ile 680.000TL rakam ile 549.000TL olarak yazılı bulunan lehdarı belli olmayan diğer zorunlu unsurları eksik teminat amacıyla düzenlenmiş bono sebebiyle davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, kambiyo senetlerinin iadesi olmadığı takdirde iptaline davalıya ödenen 100.000,00-TL'nin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının peşin ödemesi gereken miktarın 31.000,00-TL'sini eksik ödediğini, çek iptali-menfi tespit-istirdat iddialarının birlikte ileri sürülemeyeceğini, keşidecinin çek iptali talep edemeyeceğini, davalı şirketin protokolde belirtilen makina ve ekipmanları davacı şirkete eksiksiz olarak teslim ettiğini, bu konuda teslim-tesellüm belgesi düzenlendiğini, davacı tarafın protokole aykırı davrandığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
İşbu dava dosyası ilk olarak İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılmış olup, bu mahkemece 09/11/2016 tarihinde yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapılarak işbu dosya üzerinden yargılamaya devam edilmiştir.
Davanın 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılmış olması nedeniyle mahkememizce doğrudan taraflara duruşma günü tebliği yapılmamış, dilekçeler teatisi ve delillerin toplanması aşamaları tamamlandıktan sonra, taraflar ön inceleme duruşmasına davet edilmiş, ön inceleme duruşmasında temel iddia ve temel savunma belirlenmiş, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş, tarafların uyuşmazlık noktalarının; taraflar arasında imzalanan 08/01/2016 tarihli protokol hükümleri çerçevesinde davacı şirket ve davalı şirketin edilmlerini yerine getirip getirmedikleri, davalı şirketin protokolde belirtilen makina ve ekipmanlarını davacı tarafa teslim edip etmediği, bu mallar üzerinde herhangi bir haciz bulunup bulunmadığı, davacı şirketin peşin ödemesi gereken 100.000,00-TL'yi tamamen ödeyip ödemediği, taraflar arasındaki imzalanan protokol uyarınca davacı şirketin davalıya verdiği, Keşidecisi ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ... Dek. Profil. San. Tic Ltd. Şti olan, ... çek nolu 30/04/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30/05/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30/06/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30/08/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30/09/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30/10/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu, 30/11/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu 30/12/2016 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli, ... çek nolu, 30/01/2017 keşide tarihli ve 61.000,00 TL bedelli söz konusu çekler sebebiyle davacıların davalı şirkete borçlu olup olmadığı, bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olup olmayacağı, söz konusu bono ve çeklerin iadesi yahut iptaline karar verilip-verilmeyeceği, 100.000,00-TL 'lik istirdat talebinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmış, taraflar sulhe davet edilmiş, sulh faaliyetinden sonuç alınamaması üzerine yargılamaya devam edilmiştir.
Yapı Kredi Bankası İstanbul/Tavukçuyolu Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davaya konu edilen çeklerin birer örneği dosya arasına celbedilmiştir.
İstanbul Anadolu 51. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bir suretinin celbi ile yapılan tetkikinde; müştekinin ... San. Ve Tic. A.Ş, sanığın ... olup, atılı suçun muhafaza görevini kötüye kullanma suçu olduğu, yapılan yargılama sonucu 09/02/2017 tarihinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İstanbul 4. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bir suretinin celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklının ... San. Ve Tic. A.Ş, borçluların ..., ... ve... San. Ve Tic. Ltd. Şti olup, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 13/01/204 tarihinde icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya arasına delil olarak sunulan 08/01/2016 tarihli protokol ve protokol altındaki kaşe ve imza konusunda davalı şirket yetkili temsilcisi ...'in cevap dilekçesi ekindeki vekaletnamedeki adresi itibarıyla isticvap edilmek üzere isticvap davetiyesi çıkarılmasına karar verildiği ve 19/09/2017 tarihli celsede beyanının alındığı anlaşılmıştır.
Davalı şirket temsilcisi ... 19/09/2017 tarihli celsede; "08/01/2016 tarihli protokol altındaki ... ismi altındaki imza bana aittir. Protokolün içeriğini tekrar ederim. Biz ... Şirketi olarak, ... Yapı Şirketine makina ve ekipmanlar satıyorduk, ..... bize protokolde belirtildiği üzere ödeme yapacaktı. Biz nakit olarak ödenecek kısım kadar davalı tarafa mkina ve ekipman teslim etmeyi düşündük ancak bu miktarın da üzerinde teslimat yaptık ancak ... bize teslim ettiğimiz makina karşılığı kadar ödeme yapmadı. Biz de geri kalan makina ve ekipmanlarını göndermedik. 250.000,00-TL civarında değeri olan makine ve ekipman teslim ettiğimizi hatırlıyorum. Söz konusu makinalar ... şirketine aitti ve bizim demirbaşlarımıza kayıtlıdır, satışı yapılan makinalar üzerinde haciz ve kısıtlama yoktu. Söz konusuı makinalar tarafımıza makinaları revize eden bir firma tarafından satılmıştı. Tarafımıza da bu satışa ilişkin olarak fatura düzenlenmişti. Biz tarafımıza verilen bir teminat senedini doldurup icraya koymuş değiliz." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davaya konu 08/01/2016 tarihli protokol altında tanık olarak imzası bulunan ... ve ...'un bizzat mahkememizde beyanları alınmıştır.
Tanık ... 19/09/2017 tarihli celsede; "Dosya arasındaki 08/01/2016 tarihli prtokol imzalandığında ben olay yerinde bulunuyordum. ... Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti arasında makine ve akipman satışı konusunda bir protokol imzalandı. Söz konusu protokol çerçevisinde ... Şirketi, ... Şirketine senet verdi ancak senedin lehdar hanesi boştu, söz konusu senet teminat senedi olarak verilmiş olup ...'ın ödemeleri tamamlamasından sonra tekrar ...'a iade edilecek şekilde düzenlenmişti. Benim bildiğim kadarıyla verilen teminat senedi ... tarafından doldurularak geçen ay icra takibine konu edilmiştir. Söz konusu teminat senedi ...Hukuk Bürosu'nda düzenlenmiştir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tanık ... 30/10/2018 tarihli celsede; "Ben serbest inşaat mühendisi olarak görev yaparım. İmalat işlerini de bilirim benim kardeşim ...'de ... şirketinin yetkilisidir. Benden yardım istemesi üzerine ben taraf şirketlerin aralarındaki işe dahil olmuştum. Dosya arasındaki 08/01/2016 tarihli prtokol altındaki imza bana aittir. Protokol içeriğini aynen tekrar ederim. Protokol imzalandıktan sonra ben ... Şirketinin yetkililerine Protokolde bahsi geçen profil çekme makinalarının büyük çoğunluğunu teslim ettim. Büyük makinalarında hepsinin teslimini yaptım. Teslimi yapılmayan malzemeler silikon kalıplar ve ufak tefek malzemelerdi. ... şirketinin yetkilileri bize şuan lazım değil dediler. Bunun üzerine küçük bir kısım malzemenin teslimi yapılmadı. Bu malları bizzat ben kendim teslim ettim. Kayseri OSB Bölgesinde ... Şirketi yetkililerine teslim ettim, şirket yetkilileri de malzemeleri imza atarak teslim aldılar. Protokolde bahsi geçen bonoların ben ödenmediğini biliyorum. Söz konusu makinaları ben irsaliyetli faturaları ile aldığımı bilirim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce davacı şirketin 2016 ve 2017 yıllarına ait tüm ticari kayıt ve defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması hususunda İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmak suretiyle rapor aldırıldığı anlaşıldı.
İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden talimat yolu ile aldırılan 31/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2016-2017 yılı defterlerine 6102 sayılı TTK'nın 64/3 maddesi hükümlerine uygun süresinde açılış ve kapanış tasdikinin yapıldığı, 100.000,00-TL tutarındaki nakitin davalıya ödendiği, 9 adet (9*61.000,00-TL= 549.000,00-TL tutarındaki çeklerin davalıya verildiği, ancak bunların 8 adet (8*61.000,00-TL) 488.000,00-TL tutarındaki çeklerin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, dosyada fotokopisi mevcut olan 549.000,00-TL tutarındaki senedin vadesinin ve lehdarının senet üzerinde yazılı olmadığı ve bu senedin davacı defterlerinde de kaydının bulunmadığı, mahkemece davalıya ödenen 100.000,00-TL'nin faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesi halinde ödeme tarihi ile dava tarihi arasında geçen süreye 3.126,98-TL faiz hesaplandığı belirlenmiştir.
Mahkememizce davalı tarafın 2016 ve 2017 yıllarına ait tüm ticari kayıt ve defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması hususunda 04/06/2018 günü saat 11:00'e inceleme günü verildiği, ancak davalı tarafça defter ve belgelerin ibraz edilmediği, davalı vekilince 10/07/2018 tarihli celsede alacağın dayanağının çek ve bono olduğu, borçlu olmadığının ispat yükünün davacı tarafta olduğu, ispat yükü davacı taraf üzerinde olduğundan ticari defter ve belgeleri sunmadıkları ve sunmayacakları imzalı olarak beyan edildiği, bunun üzerine mahkememizce 21/05/2019 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile davalı defterler üzerinde mali müşavir bilirkişi incelemesi yaptırılmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı defterlerini inceleyen mali müşavir bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak 08/04/2019 tarihli ek rapor dosya arasına alınmıştır.
08/04/2019 tarihli ek raporda; dava dosyasında 9 adet çekin keşide edildiğine dair fotokopinin mevcut olduğu, ancak bu çeklerin 488.000,00-TL tutarında 8 adet çekin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının vermiş olduğu avans toplamının 588.000,00-TL olduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak bir makine mühendisi ve bir sözleşmeler konusunda nitelikli hesaplama uzmanı hukukçu bilirkişi vasıtasıyla uyuşmazlığa konu makine ekipmanlarının bulunduğu mahalde keşif yapılmak suretiyle dosya arasına alınan sözleşmeler, ödeme belgeleri ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde davalının davacı tarafa satıp teslim etmiş olduğu ürünlerin değerinin ve teslim edilmesi gerektiği halde teslim edilmeyen mallar varsa bunların değerinin belirlenmesi, protokol ve ödeme belgeleri de değerlendirilmek suretiyle davacının davalıya uyuşmazlığa konu çekler sebebiyle borçlu olup olmadığı, borçlu ise borcunun miktarı hususlarında bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.
İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmak suretiyle keşif yapılarak aldırılan bilirkişi raporunda; davacı şirketin davalı şirkete vermiş olduğu 9 adet toplam 549.000,00-TL bedelli çeklerden dolayı davacı şirketin davalı şirkete sadece 211.385,45-TL borcu bulunduğu, başkaca borcu bulunmadığı, davacı şirketin davalı şirkete nakit olarak ödemiş olduğu 100.000,00-TL'nin iadesini talebe hak kazanamadığı, zira bu ödemenin sebepsiz hale gelmediği, davacı şirketin davalı şirkete, sadece 211.385,45-TL çek bedeli borcu bulunduğu için, davacılar tarafından davalı şirket teminat olarak verilmiş olan toplam 549.000,00-TL bedelli senedin (549.000,00-TL - 211.385,45-TL) = 337.614,55-TL'lik kısmının bedelsiz hale geldiği, tarafların arasındaki akdi ilişkinin sonlandığı anlaşıldığından geri kalan teminat senedi kısmının da bedelsiz hale geldiği, yani teminat senedinin tamamının bedelsiz hale geldiği belirlenmiştir.
Mahkememizin 20/09/2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verildiği, davalı tarafın istinaf yoluna başvurması neticesinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin .... Sayılı ilamı ile davalı şirket ticaret sicilinden terkin edildiğinden şirketin ihyasına yönelik eksikliğin giderilmesi gerektiğinden bahisle kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmekktedir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... sayılı 01/06/2021 tarihli kaldırma kararı dikkate alınarak davacılar vekiline davalı şirketin ihyası için ihya davası açmak ve açtığına dair belgeyi mahkememize sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmiş ve kesin sürenin sonuçları hatırlatılmış olup, davacılar vekilince Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden davalı şirket hakkında ihya davasının açıldığının bildirildiği, mahkememizce bu dosyanın sonucunun bekletici mesele yapılmasına karar verildiği anlaşılmış olup, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ihya davasının kabulü ile Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının görülüp sonuçlandırılması ve infaz işlemleri ile ilgili ek tasfiye işlemleri ile sınırlı olmak üzere ihyasına karar verildiği, kararın istinaf ve temyiz incelemelerinden geçerek 08/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmış olmakla, mahkememizce verilen önceki kararın istinaf edilmesi üzerine istinaf kararında belirlenen eksikliğin bu şekilde tamamlandığı ve 15/11/2022 tarihinde yeniden hüküm tesis edildiği, davalı tarafın istinaf yoluna başvurulması neticesinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin .... sayılı kararı ile mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmektedir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin .... sayılı kaldırma kararı doğrultusunda İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış olup, bilirkişi heyetince kök rapordaki tespit ve değerlendirmelerinde değiştirilmesi gerekli bir hususa rastlanılmadığı belirlenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ticari satıştan kaynaklanan menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı taraf 08/01/2016 tarihli protokol kapsamında davalı şirketten satın aldığı makinelerin bir kısmının teslim edilmediğini, teslim edilenlerin hacizli olması nedeniyle hukuki ayıp ile teslim edildiğini, sözkonusu ticari ilişki kapsamında 100.000,00-TL ödeme yapıldığını, her biri 61.000,00-TL bedelli 9 adet çek verildiğini ayrıca teminat amacıyla 549.000,00-TL bedelli senet verdiğini iddia ederek çek ve teminat senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile 100.000,00-TL'nin istirdatını talep etmiştir.
Davalı taraf ise malların büyük bir bölümünün teslim edildiğini ancak davacı şirketin peşinat kapsamında ödemesi gereken bedeli 31.000,00-TL eksik ödediğini, teslim edilen mallar davacıya ait olduğundan ayıplı olduğundan bahsedilemeyeceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizin 15/11/2022 tarihli kararı ile davacı tarafa teslim edilen malların ayıplı olduğu iddiası yerinde görülmeyerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve davacı tarafça anılan karara karşı yasa yoluna başvurulmadığından teslim edilen malların ayıplı olmadığı hususu kesinleşmiştir.
Davacı ... ile davalı şirket arasında imzalanan 08/01/2016 tarihli protokol incelendiğinde; sözleşmenin 4. Maddesinde ayrıntısı belirtilen makine ve ekipmanların 680.000,00-TL + ½ KDV satış bedeli karşılığında davalı şirket tarafından davacı şirkete satıldığı, 70.000,00-TL'nin banka havalesi yoluyla ödendiği, geriye kalanın ise 61.000,00-TL nakit elden ve 61.000,00-TL bedelli 9 adet çek ile ödeneceğinin belirtildiği, çeklere ilişkin vade ve bedellerin belirtildiği, belirtilen malzemelerin satış sözleşmesinin imzalanması, peşinatın ödenmesi ve çeklerin teslimi ile satıcıya ait işyerinde alıcılara teslim edileceği, geriye kalan 4 adet Exruder Profil çekme hattı, kalıpların kalan kısmı, forklift, Chiller ve telerizyon makinesinin çeklerin tamamın ödenmesi halinde teslim edileceği, satıcının dilerse çeklerin bir kısmının zamanında ve eksiksiz ödenmesi halinde bir kısım makineleri alıcılara teslim etme imkanı olduğu, yine sözleşmenin 5. Maddesinde satıcıya verilecek çeklerden herhangi bir tanesinin ödenmemesi halinde işleme konulmak üzere alıcı şirket tarafından düzenlenmiş, müşterek ve müteselsil kefiller tarafından verilmiş 680.000,00-TL bedelli bononun satıcıya teslim edileceği belirtilmiştir. Sözleşmenin 7. Maddesinde ise satışa konu makinelerle ilgili olarak satıcı tarafından fatura kesilmesi halinde alıcıların kesilen faturanın KDV sinin ½ sini ek olarak ödeyeceklerinin belirtildiği, sözleşmenin davacı .... ile davalı şirket tarafından imzalandığı, sözleşmenin altında diğer davacılar ..., ... ve ...'nın isimleri belirtilmiş ise de imzalarının bulunmadığı görülmektedir.
Davacı şirket defterlerinin incelenmesi ve makinelere ilişkin tespit yapılması için talimat yoluyla yaptırılan incelemeler neticesinde; davalı şirketin (satıcının) defter kayıtlarına göre; satım konusu mallara ilişkin 285.675 TL + 51.421,50 KDV = 337.096,50 TL bedelli satış faturası davacı şirket (alıcı) adına düzenlenmiş olduğu, bu malların davacı şirkete (alıcıya) teslim edildiği, bu faturaların konusunu oluşturan malların satılıp teslim edildiğini, davacı şirket (alıcı) ortakları Emre Akyol ve ...'nın imzaladığı 25.01.2016 ve 01.02.2016 tarihli Teslim Alındı Tutanakları ile aynı tarihli 18358-18359-18360 no.lu sevk irsaliyeleri teyit ettiği belirlenmiş olup bu kapsamda sözleşmenin 7. Maddesi doğrultusunda alıcının KDV nin ½ sine katlanacağı düzenlendiğinden davacı şirketin 285.675 TL+ 25.710,75-TL KDV=311.385,75-TL satım bedeli borcu olduğu sabittir. Davacı şirket 100.00,00-TL ödeme yaptığından bakiye borcu 211.385,75-TL olarak hesaplanmıştır. Davacı şirketin yaptığı 100.000,00-TL ödemenin banka havalesi ile yapılmış olup dekontlarda makine parkuru alımı avans ödemesi açıklaması bulunduğundan davalının aksi yöndeki itirazları kabul görmemiştir.
Hemen burada açıklamak gerekir ki mahkememizce davacı şirketin merkezi İstanbul ilinde olduğundan talimat aracılığıyla defterleri incelendikten sonra 15/05/2018 tarihli celsede davalı tarafın ticari defterlerini sunmak üzere kesin süre verilmiş olup kesin süre içerisinde defterlerin sunulmaması halinde defter ibrazından kaçınmış sayılacağı ve ticari defterlere dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar olunmuştur. Her ne kadar davalı vekilince yargılamanın ilerleyen süreçlerinde kendi defterlerinin de incelenmesi gerektiği iddia edilmekte ise de davalı vekilinin 10/07/2018 tarihli celsede ispat yükünün davacıda olması nedeniyle ticari defterleri sunmadıklarını ve ticari defterlerini sunmayacaklarını beyan ettiği sabittir. Bu kapsamda kesin süre içerisinde sunulmayan ve sunulmayacağı açıkca beyan edilen delile daha sonra dayanılması mümkün değildir.
Netice itibariyle davacı şirketin satım sözleşmesi kapsamında 211.385,75-TL borcu bulunduğundan;
- ... çek numaralı, 30/04/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çek,
- ... çek numaralı, 30/05/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çek,
- ... çek numaralı, 30/06/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çek,
-... çek numaralı, 30/08/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çekin ise 28.385,45-TL'lik kısmına yönelik menfi tespit talebinin reddine,
- ... çek numaralı 30/08/2016 keşide tarihli 61.000,00-TL bedelli çekten dolayı borçlu olduğu miktarın mahsubu ile işbu çekten dolayı bakiye 32.614,55-TL,
- ... çek numaralı, 30/09/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/10/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/11/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/12/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/01/2017 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çeklerden dolayı toplam 337.614,55-TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Ancak davacılar ..., ... ve ...'nın çekler nedeniyle sorumluluğu bulunmadığından çeklere ilişkin menfi tespit davasında aktif husumetleri olmadığından davacılar ..., ... ve ...'nın çeklere ilişkin açtıkları davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davaya konu edilen 08/01/2016 tarihli senette rakam ile 549.000,00-TL, yazı ile 680.000,00-TL yazmaktadır. Senette tahrifat iddiası bulunmamaktadır. Senette yazıyla yazılan kısım ile rakamla yazılan kısmın farklı olması durumunda 6102 sayılı Kanun'un 778 inci maddesi yollaması ile anılan Kanun'un 676 ncı maddesi "Poliçe bedeli hem yazı hem de rakamla gösterilip de iki bedel arasında fark bulunursa, yazı ile gösterilen bedel üstün tutulur." hükmü gereğince yazı ile yazılana itibar edilir. Kaldı ki anılan senedin bedelinin 680.000,00-TL olduğu ve teminat amacıyla alındığı davacı şirket ile davalı arasındaki protokolün 5. Maddesinde açıkça belirtilmiştir. Davaya konu edilen senetle ilgili diğer husus ise senetteki lehtar hanesinin açık olmasıdır. Açık ticari senet eksik unsurları tamamlanınca sanki baştan beri doldurulan içeriği vermiş gibi işlem görür, açık ticari senette keşideci ile senedi elinde bulunduran arasında yapılan anlaşma ile eksik unsurların doldurulması senedi teslim edilen kişiye bırakılmıştır. Tarafların anlaşmaları sonucu bononun lehdar hanesine açık bırakılarak bir başkasına tevdii mümkündür. Bu durumda, bonoyu alan kişi lehdar hanesi kendi adını yazabileceği gibi isterse bonoyu yine lehdar hanesi açık olarak başka bir kişiye vererek açık kısmının o kişi tarafından doldurulmasına imkan sağlanabilir. Bu husus bononun geçerliliğini etkilemez, davacı davalı hamile ancak TTK'nun 599. maddesinde yazılı koşullarla def'ilerini ileri sürebilir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/17844 E.2016/6913 K. Sayılı ilamı) Bu nedenle lehdar hanesi açık olan bononun doldurularak, zorunlu unsurları tamamlanarak kambiyo senedi vasfıyla işlem yapılması mümkündür. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/1016 E.2017/3929 K. Sayılı ilamı) Netice itibariyle keşideci davacı şirket ile aval ..., ... ve ...'nın yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda 211.385,75-TL satım bedeli borcu bulunduğundan 08/01/2016 tarihli, 680.000,00-TL bedelli senet nedeniyle 468.614,25-TL borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir. Ancak teslim edilen mallara yönelik ödenen 100.000,00-TL'nin istirdatına yönelik talebi yerinde olmadığından istirdat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacılar ..., ... ve ... tarafından açılan davada davaya konu edilen;
- ... çek numaralı, 30/04/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/05/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/06/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/08/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/09/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/10/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/11/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/12/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/01/2017 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli 9 adet çek yönünden DAVANIN AKTİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Davacı ... Yapı Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, davaya konu edilen 9 adet çek ile ilgili;
- ... çek numaralı, 30/04/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çek,
- ... çek numaralı, 30/05/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çek,
- ... çek numaralı, 30/06/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çek,
-... çek numaralı, 30/08/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çekin ise 28.385,45-TL'lik kısmı yönünden menfi tespit davasının REDDİNE,
- ... çek numaralı 30/08/2016 keşide tarihli 61.000,00-TL bedelli çekten dolayı borçlu olduğu miktarın mahsubu ile işbu çekten dolayı bakiye 32.614,55-TL,
- ... çek numaralı, 30/09/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/10/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/11/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/12/2016 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli,
- ... çek numaralı, 30/01/2017 keşide tarihli, 61.000,00-TL bedelli çeklerden dolayı toplam 337.614,55-TL yönünden davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3- Davacı ... Yapı Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti, ..., ... ve ...'nın 08/01/2016 tarihli 680.000,00-TL bedelli bono nedeniyle 468.614,25-TL yönünden borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya yönelik talebin reddine,
4-100.000,00-TL'ye yönelik istirdat talebinin REDDİNE,
5-Davacıların istirdat talebi yönünden alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının dava açılırken davacılardan alınan 22.696,00-TL peşin harçtan mahsubuna,
6-Menfi tespit davası yönünden alınması gereken 55.073,49-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacılardan alınan ve mahsuptan geriye kalan 22.080,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 32.992,89-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Davacılar tarafından yatırılan 29,20-TL başvurma harcı ile dava açılırken yatırılan ve mahsuptan geriye kalan 22.080,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 22.109,80-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Davacılar tarafından yargılama boyunca yapılan; 1.100,00-TL tebligat ve posta gideri, 9.280,00-TL talimat ve bilirkişi ücretleri ile 314,00-TL keşif harcı olmak üzere toplam 10.694,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 6.487,44-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, (Bu yargılama giderinin 3.770,77-TL'lik kısmının davalıdan alınarak tüm davacılara, kalan 2.716,67-TL'lik kısmının ise sadece davacı ... Yapı Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne verilmesine) bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yargılama boyunca yapılan; 371,10-TL tebligat ve posta gideri ile 900,10-TL istinaf kanun yoluna başvuru harçları olmak üzere toplam 1.271,20-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre belirlenen 500,04-TL'lik kısmının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, (Davacılar ..., ... ve ...'nın sorumluluğunun 297,85-TL ile sınırlı tutulmasına) bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Menfi tespit davası yönünden davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davacılar lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 124.872,03-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, (Bu vekalet ücretinin 74.200,00-TL'lik kısmının davalıdan alınarak tüm davacılara, kalan 50.672,03-TL'lik kısmının ise sadece davacı ... Yapı Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne verilmesine)
11-Davacılar ..., ... ve ... tarafından açılan ve aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilen dava yönünden kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine A.A.Ü.T. 7/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
12-Davacılar tarafından açılan menfi tespit davasında esastan reddine karar verilen kısım yönünden kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 67.415,68-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, (Davacılar ..., ... ve ...'nın sorumluluğunun 33.821,72-TL ile sınırlı tutulmasına)
13-İstirdat talebi yönünden kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
14-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/01/2025
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır