T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI : -
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2024
KARAR TARİHİ: 30/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında güneş hücreleri satım anlaşması yapıldığını, anlaşmaya konu hücrelerin davalıya teslim edildiğini, ancak davalının ödeme yapmadığını, davalıdan olan alacak için Gaziosmanpaşa Genel İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, davacının kendi edimini yerine getirmek adına DB.... numaralı havayolu konşimentosu düzenlediğini ve sözleşmeye konu malları Çin'in Shanghai Havalimanında davalı şirketin nakliyecisine teslim ettiğini, malların 26.05.2024 tarihinde İstanbul Havalimanına taşındığını ve malların ayıpsız olarak davalıya teslim edildiğini, davalının zamanında ödeme yapmaması üzerine ek süre verildiğini, son olarak tüm ödemelerin 30.08.2024 tarihine kadar tamamlanacağı taahhüdünde bulunulduğunu ve ....LZ numaralı sözleşme yapıldığını, bu sözleşme ile davalının 279.720 USD bedeli 30.08.2024 tarihine kadar yapmayı taahhüt ettiğini, davalının davacıdan 756.000 adet güneş enerjisi hücresini hiçbir ücret ödemeden aldığını ve bunları kullandığını belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilince dava dilekçesine karşı süresi içeresinde cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap kayıtlarının tetkikinde; alacaklısının Shangai Linzen Technology Co Ltd, borçlusunun .... Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş olup, toplam 279.987,00 USD üzerinden icra takibi başlatıldığı, borçlu vekilince borca itiraz edilmesi üzerine icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 21/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi vererek, Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takip çıkışının 279.987,00 USD olduğunu ve takip çıkış miktarının tamamı yönünden itirazın iptali taleplerinin olduğunu bildirerek eksik harcı ikmal ettiği anlaşılmıştır.
Davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, 13/07/2025 tarihli bilirkişi raporun dosyaya ibraz edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi Prof. Dr......'ın 13/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafça davalıya 21.05.2024 tarihli fatura düzenlendiği, söz konusu fatura içeriğinin 756000 birim güneş pili ve 0,37 USD/birim üzerinden toplam tutarının (756000 br x 037 USD =) 279.720 USD olduğu, dosyadaki 2024072212 numaralı ek ödeme garanti sözleşmesi incelendiğinde davalının davacıdan 15 palet güneş pili satın aldığı, teslimatın tamamlandığı ve 279.720 USD ödemenin 30.08.2024 tarihine kadar yapılacağının kararlaştırıldığının görüldüğü, dosyadaki konşimento ve çeki listesi incelendiğinde miktarın uyumlu olduğunun tespit edildiği, davalı tarafça davacıya ödeme yapıldığına ilişkin bir iddia ileri sürülmediği, davalı tarafın ödemenin sigorta şirketi tarafından yapıldığını ileri sürdüğü, ancak bu hususta bir bilginin dosyada bulunmadığı, taraflar arasında akdedilen ek ödeme ve garanti sözleşmesinde davalının borcunu 30.08.2024 tarihine kadar ödemesi gerektiğinin kararlaştırıldığı, davalı hakkında başlatılan takibin ise 09.09.2024 olduğu, taraflarca kararlaştırılan vade tarihinden takip tarihine kadar geçen süre için taleple bağlılık kuralı gereği 187,76 USD işlemiş faiz hesaplandığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından faturaya dayanarak davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafın süresinde itirazı üzerine İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içinde açılmış itirazın iptali davasıdır.
İİK 67/1.maddesine göre "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir."
Takibe konu alacak fatura alacağıdır. Faturanın TTK.da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura, "Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika"olarak tanımlanmıştır.
TTK 21/1.maddesine göre, 'Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” TTK 21/2.maddesine göre 'Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır'.
27.06.2003 tarihli 2001/1 E.2003/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, 'fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir....." denilmiştir.
Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.
Somut uyuşmazlıkta;davacı taraf davalı şirkete 756.000 adet A sınıfı güneş hücresinin 15 palet halinde 279.720 USD karşılığında satıldığını, malların Shanghai Havalimanında davalı şirketin nakliyecisine teslim edildiğini, havayolu konşimentosu düzenlendiğini, davalının süresinde ödeme yapamaması nedeniyle ek protokol düzenlenilerek ödeme için en son 30/08/2024 tarihine kadar davalıya süre verildiğini, ancak ödeme yapılmadığından takip başlatıldığını, itirazın iptaline karar verilmesini istemiş olup davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmektedir.
Davacının davalı aleyhine Gaziosmanpaşa İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile 09.09.2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, söz konusu takipte davalıdan 279.720 USD asıl alacak ve 267 USD faiz olmak üzere toplam 279.987 USD alacak talep ettiği, takip dayanağı olarak 756000 adet güneş pili satımından kaynaklanan alacak ve 21.05.2024 tarihli fatura gösterildiği görülmektedir
Dosyadaki fatura incelendiğinde 21.05.2024 tarihli ve davacı tarafça davalı adına düzenlendiği 756000 adet güneş hücresi için düzenlendiği ve toplam tutarının 756000 br x 0,37 USD = 279.720 USD olduğu anlaşılmaktadır. Dosyadaki havayolu konşimentosu incelendiğinde 26.05.2024 tarihli TK6483 kuyruk numaralı uçakla İstanbul havalimanına çıkış için düzenlendiği; taşınan malzemenin 15 paletten oluşan 10574 kg brüt ağırlığa sahip güneş enerjisi hücresi olduğu görülmektedir. Konşimentoda yer alan miktarla çeki listesinde yer alan miktarın uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan ....LZ numaralı ek ödeme garanti sözleşmesinde alıcının satıcıdan 21.05.2024 tarihinde 15 palet güneş pili satın aldığı, 26 mayıs 2024 tarihinde İstanbul Havaalanına ulaştığı, teslimatın tamamlandığı, davalının malzemelerin tamamını kullandığı ve davacıya ödemeyi yapmadığı belirtilmiştir. Söz konusu ek sözleşmede davalının kaşe ve imzası gözükmekle davacı tarafça mal teslimi olgusu ispatlanmıştır.
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış olup ödemeye ilişkin bir iddiada da bulunulmamıştır. Davalı taraf ürünlerin sigortalandığını ve davacının sigorta şirketinden ürün bedellerini aldığını belirtmekte ise de Çin ülkesinden yapılan tüm ihracat işlemlerinde sigorta yapılmasının zorunlu olduğu yönündeki iddiasına ilişkin bir veri sunamadığı gibi dosya kapsamındaki konşimentoda da poliçe ve sigorta bilgisi bulunmadığı açıktır kaldı ki davalının iddia ettiği gibi sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapılmış olması durumunda sigorta şirketinin rücu işlemleri yönünden davalıya durumu ihbar etmesinin bekleneceği ancak eldeki davada bu yönde de bir iddia bulunmadığı açıktır. Yapılan açıklama doğrultusunda davalının sigortadan ödeme alındığı yönündeki iddiası soyut bir iddiadan ibaret olduğundan ispatlanamayan bu iddiaya itibar edilmemiştir. Netice itibariyle dosyadaki ek ödeme garanti sözleşmesinde davalının dava konusu ürünleri teslim aldığı ve kullandığını kabul ettiği, davalının sözleşmeye herhangi bir itirazı ve ödeme iddiası bulunmadığı hal böyle olunca davacının davalıdan fatura bedeli olan 279.720 USD alacaklı olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının faiz talebi yönünden yapılan incelemede; dosyadaki .... numaralı ek ödeme garanti sözleşmesi incelendiğinde davalının davacıdan 15 palet güneş pili satın aldığı, teslimatın tamamlandığı ve 279.720 USD'nin 30.08.2024 tarihine kadar yapılacağının kararlaştırıldığı görülmektedir. Hal böyle olunca davalının 30.08.2024 tarihinde temerrüde düştüğü, takip tarihinin 09.09.2024 tarihli olduğu anlaşılmaktadır. Davacı taraf takip talebinde davalıdan kamu bankalarınca 1 yıl ve daha uzun vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami USD faizi talep etmiştir. Davacı tarafça talep edilen faiz oranının Kanun'da belirtilen oranın altında olduğu taleple bağlılık kuralı gereği davacı alacağına temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işleyecek faizin 187,76 USD faiz tutarı hesaplanmaktadır.
İzah edilen nedenle davanın kısmen kabulü ile Gaziosman Paşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında, davalının 279.720,00 USD asıl alacak ve 187,76 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 279.907,76 USD'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, fazlaya yönelik talebin reddine, asıl alacak niteliğindeki 279.720,00 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.
Davacı, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir. İİK'nun 67/2.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. İcra inkar tazminatına, döviz üzerinden talep edilen alacağın takip tarihindeki “Türk Lirası” karşılığı üzerinden hükmedilebilir. (Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin 2012/11766 E. 2012/14589 Karar sayılı ilamı) Somut olayda alacağın faturadan kaynaklı likit bir alacak olması ve davacının talebi gözetilerek, itirazın iptaline karar verilen 279.907,76 USD nin takip tarihindeki karşılığı olan ( 1 USD = 34,0057-TL) 9.518.459,31--TL'nin takdiren % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Yabancı para alacağına ilişkin eldeki davada harç ve vekalet ücreti hesaplamasında dava dilekçesinde talep edilen kısım için dava tarihindeki kur, ıslah edilen kısım için ıslah tarihindeki kur dikkate alınarak hesaplama yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Yargıtay 15 Hukuk Dairesi'nin 2018/3452 E. 2019/2343Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2011/5178 E. 2012/2092 Karar sayılı ilamı aynı yöndedir)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile Gaziosman Paşa İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında, davalının 279.720,00 USD asıl alacak ve 187,76 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 279.907,76 USD'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, fazlaya yönelik talebin reddine,
2-Asıl alacak niteliğindeki 279.720,00 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına,
3-İtirazın iptaline karar verilen 279.907,76 USD'nin takip tarihindeki karşılığı olan 9.518.459,31-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 727.324,48-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 133.975,60-TL peşin harç ile 307,49-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 593.041,39-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 133.975,60-TL peşin harç ile 307,49-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 95,00-TL tebligat ve posta gideri ile 5.000,00-TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 5.095,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 5.093,56-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafça yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 704.948,17-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca 3.014,32-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davanın kabul oranına göre belirlenen 3.598,98-TL'lik kısmının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davanın red oranına göre belirlenen 1,02-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
12-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/09/2025
Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır