T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/157 Esas
KARAR NO: 2025/1133
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - (T.C....)- [15472-74185-55820] UETS
VEKİLLERİ: Av. ... - [16648-46749-30310] UETS
Av. ... - [16929-29367-98148] UETS
DAVALI : ... -(T.C. ...)- [15942-49867-72040] UETS
VEKİLİ: Av. ... - [16125-21845-02795] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/02/2025
KARAR TARİHİ: 26/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin, ... Sahabiye Şubesi'ne ait ... seri nolu 31.01.2025 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli çek düzenlediğini, muhtelif sebeplerle çekin vade tarihi geldiğinde müvekkilinin banka hesaplarında çek bedetini karşılayacak miktarda para bulunmadığını, davalının çeki ödeme almak için bankaya ibraz ettiğinde karşılıksız kalmaması ve davalının mağdur olmaması adına çek bedeli haricen eft/havale yapılmak suretiyle taraflarınca davalının banka hesabına ödendiğini, bunun üstüne müvekkilinin, davalıdan çekin aslını talep ettiğini, davalının kötü niyetle hareket ederek çekin aslını müvekkiline teslim etmediğini ve çekle ilgili bankaların takas işlemi için sıra beklemeye devam ettiğini, Müvekkilinin bahse konu çek bedelini davalıya haricen ödediği için bu ödemeden bankaların haberi olmadığını, müvekkilinin banka istihbaratları bu çek sebebiyle olumsuz etkilendiğini, yine aynı şekilde bahse konu çek bedelinin haricen ödenmesi sebebiyle, bu ödemeden icra dairelerinin ve asliye ticaret mahkemelerinin de haberi bulunmadığını, bu sebeple, bahse konu çek nedeniyle davalının, çeki müvekkiline teslim etmediği her an Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati haciz kararı alıp, müvekkilinin ticari faaliyetlerini gerçekleştirdiği işyerinde haciz işlemi veya kambiyo senetlerine mahsus ilamsız takip yaparak müvekkilin ticari faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceğini, bu nedenle bahse konu çekin yargılama sonunda taraflarına teslim edilmesini talep etiklerini, davalının kötü niyetle hareket ettiğini, dava şartı olan arabuluculuğa başvurduklarını, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle her türlü dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla, Davalı ... emrine ... Sahabiye Şubesi'nin muhatabı olduğu ... seri nolu 31.01.2025 vade tarihli 150.000,00 TL bedelli çek sebebiyle müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, davalının, dava değeri / çek bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafından cevap dilekçesi verilmediği görülmekle HMK 128.maddesi gereği bütün vakıaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.
DELİLLER: ... Anonim Şirketine yazılan müzekkere cevabı, ... Anonim Şirketine yazılan müzekkere cevabı, ... Bankasına yazılan müzekkere cevabı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından, dava konusu çek bedelinin banka yoluyla davalıya havale/EFT işlemiyle ödenmesine rağmen çekin aslının müvekkiline iade edilmediği, bankada takas işlemi için bekletildiği, çeke karşılıksızdır ibaresinin işletildiği, müvekkilinin banka istihbaratının olumsuz etkilendiği,davalının kötüniyetli hareket ettiği ileri sürülerek çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
Tespit davaları, bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalar olup, konusunu hukuki ilişkiler oluşturur. Bu dava türü ile bir hukuksal ilişkinin varlığı veya yokluğu saptanmaktadır. Bu davalarda davacının amacı ve dolayısıyla talep sonucu, bir hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun veyahut içeriğinin belirlenmesi olup, istemin kabule şayan olabilmesi için bu davanın konusunu oluşturan hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının menfaatinin (hukuki yararının) bulunması gerekir.
Tespit davaları, bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalar olup, konusunu hukuki ilişkiler oluşturur. Bu dava türü ile bir hukuksal ilişkinin varlığı veya yokluğu saptanmaktadır. Bu davalarda davacının amacı ve dolayısıyla talep sonucu, bir hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun veyahut içeriğinin belirlenmesi olup, istemin kabule şayan olabilmesi için bu davanın konusunu oluşturan hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının menfaatinin (hukuki yararının) bulunması gerekir.
Diğer taraftan dava şartı olan hukuki yararın, kararın kesinleşmesine kadar yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir.(Emsal nitelikteki Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2023/19366 esas 2023/20354 karar sayılı ilamı)
Dosyanın incelenmesinde, dava konusu ... Sahabiye Şubesi'ne ait ... seri nolu, 31.01.2025 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekin 31/01/2025 tarihinde Garanti Bankası'na tahsil için ibraz edildiği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu, çekin 14/02/2025 tarihinde davalıya iade edildiği, davanın 17/02/2025 tarihinde açıldığı, davalıya çek bedelinin 31/01/2025 tarihinde ödendiği, dava tarihinde çekin davalıda olduğu ve bedelinin ödendiği gözetildiğinde davacının menfi tespit isteminde hukuki yararının bulunduğu, davalı vekili tarafından dava konusu çekin iptal kaşesi ile davacı bankasına teslim edildiğine dair beyanı ile ...'tan gelen, dava konusu çekin 21/02/2025 tarihinde bankaya teslim edilerek düzeltme hakkının kullanıldığına dair müzekkere cevabı ve çekin üzerine iptal kaşesi vurulduğu gözetildiğinde davacının dava açmakta hukuki yararı kalmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.Davacının dava tarihinde dava açmakta haklı olduğu gözetilerek lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiştir.
Dava konusu çekin bedelinin dava dışı ... isimli kişi tarafından vade tarihi olan 31/01/2025 tarihinde saat 17:06'da 100.000 TL, 17:07'de ise 50.000 TL olarak gönderilmiş olması, dava dışı kişi tarafından yapılan ödemenin dava konusu çek için yapıldığının davalıya bildirildiğine dair mesaj kaydı vs'nin sunulmamış olması,davalının çeki tahsil için bankaya ibrazında ve çek bedeli ödendikten sonra belli bir süre bankadan işlemsiz iade istememesinde kötü niyetli sayılamayacağından kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine,
2-Şartları oluşmayan kötüniyet tazminat isteminin reddine,
3-Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 2.561,63-TL peşin harçtan mahsubu ile artan 1.946,23-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan 40,00 TL tebligat ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. 7/2. Maddesi uyarınca 45.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır