T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: Esas
KARAR NO:
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...Kocasinan/ KAYSERİ
VEKİLİ: Av. ... - [] UETS
DAVALI : ... - ... Talas/KAYSERİ
VEKİLİ: Av. ... - [16005-00689-34415]
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 30/12/2024
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 03/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;Davacı ile dava dışı ... isimli şahıs 16.03.2007 tarihinde evlenmiş olup Kayseri 4. Aile Mahkemesi'nin ... E. sayılı ilamı ile anlaşmalı olarak boşanmış olduklarını, boşanma davası başlangıçta davacı tarafından evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeni ile çekişmeli olarak açılmış, daha sonrasında tarafların 22.09.2017 tarihli protokol üzerinde mutabakat sağlamaları üzerine anlaşmalı olarak sona ermiş olduğunu, işbu protokol gereğince bir takım taşınmazlar karşılıklı olarak taraflarca devredilmiş olduğunu, davacı iş bu protokol gereği Kayseri ili Melikgazi ilçesi Cumhuriyet Mahallesi 1105 ada, 106 parsel, kat:3, . nolu bağımsız bölüm ile Kayseri ili Talas ilçesi Harman mahallesi 183 ada, 2 parsel, kat:4, .... nolu bağımsız bölümü davalıya devretmiş, davalı da Nevşehir ili Kozaklı ilçesi Yeni mahalle Aylıgediği mevkii 758 ada, 4 parsel, 791 ada, 4,5 ve 9 parsel sayılı taşınmazları davacıya devretmiş olduğunu, boşanma kararına konu protokolden önce taraflar arasında 13.07.2017 tarihli bir protokol daha düzenlenmiş olup, davacının ilgili protokol uyarınca boşanmanın gerçekleşmesi halinde 75.000,00 TL nakit para ödemeyi ve 100.000,00 TL bedelli dört (4) adet bonoyu keşide ederek dava dışı ...'e teslim etmeyi kabul etmiş olduğunu, sonraki süreçte ise bu protokolden taraflar rücu etmiş ve 22.09.2017 tarihli protokole istinaden anlaşmalı olarak boşanmış olduklarını, dava dışı ..., boşanmanın verdiği öfke ile davacıyı zarara uğratmak adına kasıtlı olarak; geçersiz hale gelen protokol gereği kendisine teslim edilen bonoların bir kısmını alacağın temliki suretiyle dava dışı.... isimli şahsa (.... da davalı ...'a ...E. ve ....E. sayılı icra dosyalarında temlik ediyor ) bir kısmını ise doğrudan davalı ...'a temlik etmiş olduğunu, alacakların temlikine ilişkin sözleşmeler dava dilekçeleri ekinde olduğunu, işbu bonolara istinaden Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ....7E., ....E., ..E. sayılı dosyaları ile davacı aleyhine icra takipleri başlatılmış, bu takipler nedeniyle davacının, davalıya haksız bir biçimde ödemeler yapmak zorunda kalmış olduğunu, geçersiz hale gelen protokol gereği keşide edilen bonolara ilişkin taraflarınca Kayseri 2. Asliye Ticaret mahkemesi'nin ... E. sayılı dava dosyası ile menfi tespit davası açılmış, ilgili dava 21/06/2024 tarihinde kesinleşerek bonoların geçersizliğine hükmedilmiş olduğunu, lacağın temliki illi bir işlem olduğundan borçlu, önceki alacaklıya karşı ileri sürebileceği tüm defi ve itirazları alacağı temellük eden alacaklıya karşı da dermayan edebileceğini, dava dışı ... boşanma sürecinde boşanmak istemediğini, davacıyı sevdiğini defaatle tekrar etmiş, davacının boşanma hususunda kararlı tavrı nedeniyle anlaşma protokolüne razı olmuş olduğunu, ancak bu süreçte sırf davacıya zarar verebilmek adına geçersiz protokole istinaden teslim aldığı bonoları 3. kişilere temlik etmiş olduğunu, geçersizliği tespit edilen bonolara ilişkin davacının, icra tehdidi altında ve yüksek meblağlarda ödemeler yapmak zorunda kalmış olduğunu, işbu geçersizliği mahkeme kararı ile sabit olan bonolara ilişkin davacıca yapılan haksız ödemelerin taraflarına iadesi gerekmekte olduğunu, geçersiz boşanma protokolüne istinaden davacı tarafından keşide edilen ve Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyası ile hükümsüzlüğü tespit edilen bonolara ilişkin Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün .... E., .... E., ...E. sayılı icra dosyalarına yapılan ödemeler neticesinde meydana gelen sebepsiz zenginleşme nedeniyle iş bu davayı açma zorunluluklarının hasıl olmuş olduğunu belirteek/ileri sürerek yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve mahkemece resen göz önüne alınacak hususlarla birlikte, davalının, yukarıda talep edilen tazminat taleplerimize yetecek miktarda menkul, gayrimenkul, banka hesapları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının davacı yönünden teminatsız olarak ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyaten haczine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla (davacınınhaksız ödediği vekalet ücretleri, dosya masrafları, faizler ve harçlar ) şimdilik 406.472,73 TL' nin sebepsiz zenginleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte davacının işbu talebinin kabul edilebilmesi için yasada öngörülen zamanaşımı geçmiş olduğunu, davacının işbu davayı ikame edebileceği süre çoktan dolmuş olmasına rağmen kötüniyetli bir şekilde işbu dava dava açılmış olduğunu, sebepsiz zenginleşmeye ilişkin zamanaşımı hükmü olan Zamanaşımı başlıklı MADDE 82'de '' Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.'' şeklinde hükme yer verilmiş olduğunu, ancak davacının Kayseri Genel İcra Dairesi ...sas sayılı dosyasına yaptığı borç ödeme tarihleri; 08.07.2020, 10.08.2020, 10.09.2020 olup bu tarihlerde iddiası doğrultusunda haksız ödeme yaptı ise yaptığını bilebilecek durumda iken ne bir yıl içerisinde istirdat davası açmadığı gibi iki yıl içerisinde sebepsiz zenginleşme davası da açmamış olduğunu, dolayısıyla en geç 10/09/2020 tarihinde sebepsiz zenginleşme halinin varlığını düşünmüş olsa dahi 10/09/2022 tarihinde işbu davayı ikame etmiş olması gerekeceğini, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunmakta olduklarını, davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...., ..., ... Esas sayılı kambiyo takiplerine istinaden ödenen bedelin iadesi istenmekte olduğunu, davaya konu iadesi istenen bedel kambiyo senedine ve kambiyo takibine bağlı olduğunu, kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmekte olduğunu, soyut borç ikrarı içeren senede ilişkin başlatılmış icra takibinde, icra dosyasını temlik alan davalının taraflar arasında derdest olan davadan haberdar olması beklenemeyeceğini, alacağını tahsil eden davalının, ...'den olan alacağına ilişkin bu dosyayı temlik almış olup borçtan kurtulan ve sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilecek kişi ... iken davanın davalıya yöneltilmesi hatalı olmuş olduğunu, zira Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E sayılı dava dosyası ile menfi tespit davasının dava dışı ...'e açılmış olmasına rağmen sebepsiz zenginleşme davasının ... yerine davalıya yöneltilmesi doğru olmayıp, husumete ilişkin itirazlarımızı ispatlar nitelikte olduğunu, davacı 08.07.2020, 10.08.2020, 10.09.2020 tarihlerinde ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin icraya ödeme yapmış olduğnuu, icraya ödeme yaparken alacaklının kim olduğunu bilebilecek durumda iken senetler ile ilgili davayı (Kayseri 2. Asliye Ticaret mahkemesi'nin .... E )...'e yönlendirmiş olduğunu, soyut borç ikrarını içeren bonalara ilişkin olarak başlatılmış icra takibinden sonra davalının bu icra dosyasını temlik alması ve sonrasında da bu dosyaya yapılan ödeme ile alacağını tahsil etmesinde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı gibi sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi de mümkün olmadığını, kaldı ki davacı yan, davalının bu icra dosyasını temlik almasında iyi niyetli olmadığını, haksız ödeme yaptığını düşündüğü takdirde istirdat davası açması gerekmekte iken işbu davanın ikame edilmesi yerinde olmadığını, sebepsiz zenginleşme davasına da değinmek gerekirse hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendikten sonra iki yıl içerisinde açılması gereken bir dava olup davacı yan bu davayı da süresinde ikame etmemiş olduğunu, davacı yanın icra tehditi altında ödediğini iddia ettiği bedele ilişkin olarak istirdat davası açması gerekirken işbu davayı ikame etmediği gibi aradan uzun zaman geçmesinden sonra sebepsiz zenginleşme davası açmış olması taraflarınca kabul edilemez olduğunu, davacı yanın yapılan ödeme tarihleri göz önünde bulundurulduğu takdirde Kayseri Genel İcra Dairesi ..... Esas sayılı icra dosyasına 10/12/2020, 11/01/2021 ve 09/02/2021 tarihlerinde ödeme yapılmış olduğunu, yine Kayseri Genel İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyasına 13/07/2021, 10/08/2021 ve 06/08/2024 tarihlerinde ödeme yapılmış olduğunu, dava dilekçesine konu bir diğer icra takibi olan Kayseri Genel İcra Dairesi 2020/96023 Esas sayılı dosyasına ise 10/09/2019, 18/09/2019, 16/12/2019, 10/03/2020, 17/06/2020, 10/07/2020, 11/08/2020, 10/09/2020, 12/10/2020, 13/10/2020, 31/10/2020, 12/11/2020, 13/12/2020 ve 18/01/2021 tarihlerinde ödeme yapılmış olup Kayseri Genel İcra Dairesi nezdinde bulunan icra dosyaları kapsamında yapılan ödemeleri takiben bir yıl içerisinde istirdat davası açması gerekirken işbu davayı ikame ettiği belirterek/ileri sürerek yukarıda arz ve izah edilen ve Mahkemece re'sen dikkate alınacak nedenlerle; her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla,Cevap dilekçelerinin kabulüne, haksız ve mesnetsiz olduğunu ileri sürdüğü davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak talebine ilişkindir.
Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.
Somut olayda, davacı, davalının eski eşi olduğunu, anlaşmalı boşanmada ilk protokol ile verilen bonoların, davalı tarafından temlik edildiğini; oysa anlaşmalı boşanmanın, bu protokol sonrasında düzenlenen başkaca bir protokol ile gerçekleştiğini beyan etmiştir. Temlik edilen alacağın temlik alanlar tarafından icraya konulduğu ve tahsil edildiği ancak davacının bu süreçte Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde menfi tespit davası açtığını ve davanın kabulüne karar verildiğini; senetlerin geçersizliğinin tespit edildiğini beyan etmiştir. Taraflar tacir değildir. Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesince; (TTK m.670'te düzenlenen kambiyo senedine dayanan davaların mutlak ticari dava olduğu) somut olayda alacağın temelinin kambiyo senedine dayandığının kabulüyle; dosya Mahkememize gönderilmiştir. Oysa alacağın temeli sebepsiz zenginleşmeye dayanmaktadır. Dava dışı temlik alanlar tarafından takibe konu edilen senetlerin kambiyo senedi vasfını yitirdiği kesinleşmiş mahkeme kararı ile tespit edilmiştir. Dolayısıyla davacının alacağının temeli temlik sözleşmesine ve sebepsiz zenginleşmeye dayanmaktadır. Neticede dava, mutlak ya da nispi ticari dava değildir. Eldeki dosyada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak davanın usulden reddine; olumsuz görev uyuşmazlığı nedeniyle dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği USULDEN REDDİNE,
2)Görevli mahkemenin KAYSERİ 11. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,
3)Mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan HMK' nın 21/1-c maddesi uyarınca kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE,
4)6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/09/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır