T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI : İ
VEKİLLERİ:
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/.../2016
KARAR TARİHİ: 02/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı kooperatif arasında Kayseri ili Melikgazi ilçesi Mimarsinan mevkiinde çeşitli ada ve parsellerde toplamda 9 adet blok yapılmak üzere sözleşmeler imzalandığını, davacı şirketin sözleşmelerde belirtilen tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı kooperatifin sözleşmeler gereği yapması gereken edimlerini yerine getirmediğini, ödemelerin hiçbirini zamanında yapmadığını, yapılan ödemelerin de eksik yapıldığını, borç sebebiyle davalının temerrüde düştüğünü, tarafların talep üzerine bir araya gelerek geçmiş döneme ilişkin 3.350.000,00-TL bakiye muaccel borcun olduğu konusunda anlaşarak protokol imzalandığını, indirim ve taksitlendirme yapıldığı halde yine taahhüt edilen borcun ödenmediğini, tekrar bir araya gelinerek yeni bir protokol yapıldığını, ancak yine ödemelerin yerine getirilmediğini, kalan bakiye borç nedeniyle Kayseri 4. Noterliği'nin 01/10/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ve ihbarı ile borcun hatırlatılmasına rağmen ödeme yapılmadığını, davacı şirket tarafından 6 bloğun tamamen bitirildiğini, kalan bloklardan bir tanesinin %70'i oranında ilerlediğini, bir tanesinin %30, bir tanesinin %10 oranında aşama kaydettiğini, halen de inşaatların devam ettiğini ve hakediş doğduğunu, ancak davalı tarafın imalâtların bedelini ödemediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500.000,00-TL'nin .... tarihli protokolle bağlanan alacaklarının ve ayrıca o tarihten sonra dava tarihe kadar olan alacklarının ödenmesine, sözleşmelerdeki belirlenen gecikmeye ilişkin özel hesaplamalar ve gecikme oranları dikkate alınarak hesaplanacak faizi ile birlikte masrafların ve vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız ve mesnetsiz olarak açtıkları davayı kabul etmediğini, davacı firma ile yapılan tüm yapım işi / taşeronluk anlaşmalarının 31/12/2015 tarihinde süresinin tamamlandığını, sözleşme sürelerinin tamamlanmasına karşın yapım işlerinin tamamlanamadığı için ek süre olarak bir yıllık sürenin ilgili firmaya tanındığını, tanınan süreç kapsamında ödeme talep eden firmaya mali süreci ve ödemeler dengesi kapsamında 01-19 Mart 2016 tarihlerinde ek inceleme ve değerlendirme çalışması gerçekleştirildiğini, davacının değil kooperatifin 823.947,66,00 TL alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyası 16/02/2023 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılarak işbu esas üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekili tarafından ödeme ve banka hesap dökümü ibraz edilmiş, Mahallinde keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
Harita Mühendisi Teknik Bilirkişisi... 06/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Mimarsinan Mahallesi, ... ada, ... nolu 2943.86 m2 yüzölçümü ile arsa vasfıyla tescilli olan parselin içerisinde inşaatı tamamlanmış olan bir apartman bulunduğunu, parsel içerisindeki apartman zemin üstü ... katlı olduğu ve keşif esnasında kullanımının yapıldığının görüldüğünü, Melikgazi İlçesi, Mimarsinan Mahallesi, ... ada, ... nolu 3920.91 m2 yüzölçümü ile üç bloklu bir bloğu tamamlanmış 10 katlı betorname apartman ve arsası vasfıyla tescilli olan parselin içerisinde inşaatı tamamlanmış olan A, B ve C blok numaralı üç apartman bulunduğunu, parsel içerisinde apartmanlar zemin üstü 10-... katlı olduğu ve keşif esnasında kullanımlarının yapıldığı görüldüğünü, Melikgazi ilçesi, Mimarsinan Mahallesi, ...ada, .... nolu 5844.80 m2 yüzölçümü ile arsa vasfıyla tescilli olan parselin içerisinde inşaatı tamamlanmış olan A ve B blok numaralı iki apartman bulunduğunu, parsel içerisindeki apartmanların zemin üstü 10 katlı olduğu ve keşif esnasında kullanımının yapıldığı görüldüğünü, Melikgazi ilçesi, Mimarsinan Mahallesi, ... ada, .... nolu 2301.54 m2 yüzölçümü ile arsa vasfıyla tescilli olan parselin içerisinde inşaatı devam etmekte olan bir bina bulunduğunu, parsel içerisindeki binanın keşif esnasında zemin üstü 3 katının betonlarının atıldığı ve inşaatının devam ettiği 3.katta beton kalıplarının bulunduğunun görüldüğünü, Melikgazi İlçesi, Mimarsinan Mahallesi, .... ada, .... nolu 2989.63 m2 yüzölçümü ile arsa vasfıyla tescilli olan parselin içerisindeki inşaatı yapılacak olan binanın yerinin kazısı yapıldığı ve tesfiye betonu atılmış halde bulunduğunu, Melikgazi İlçesi, Mimarsinan Mahallesi, ... ada, ... nolu 1550.12 m2 yüzölçümü ile arsa vasfıyla tescilli olan parselin içerisinde inşaatı tamamlanmış olan bir apartman bulunduğunu, parsel içerisindeki apartman zemin üstü 8 katlı olduğu ve keşif esnasında kullanımının yapıldığını belirtmiştir.
Elektrik Elektronik Mühendisi ..., Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Makina Yüksek Mühendisi Dr. Öğretim Üyesi ... 12/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının yevmiye defterlerinden davalının davacıya yapmış olduğu ödemelerin toplamının 18.000.054,13 TL olduğu, davacının yevmiye defterlerinden davacının davalıdan 2.246.952,50 TL alacaklı olduğu, davaya konu yapıların, dava tarihi itibariyle toplam değerinin 37.452.828,40 TL olduğunu belirtmiştir.
Tarafların itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, Elektrik Elektronik Mühendisi ..., Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Makina Yüksek Mühendisi Dr. Öğretim Üyesi ... 02/05/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının yevmiye defterlerinden davalının davacıya yapmış olduğu ödemelerin toplamının 18.116.054,13 TL olduğu, davacının yevmiye defterleri ve dosyaya sunulan banka dekontlarından davacının davalıdan 2.130.952,50 TL alacaklı olduğu, davaya konu yapıların, dava tarihi itibariyle toplam değerinin 37.452.828,40 TL olduğu, inşaat seviyeleri üzerinden yapı değerleri toplamının 27.520.848,90 TL olduğunu belirtmiştir.Mahallinde daha önceki keşifte görevlendirilen heyette yer alan bilirkişiler dışında resen eşliğe alınacak 1 elektrik elektronik mühendisi, 1 mali müşavir, 1 inşaat mühendisi ve 1 makina mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılmış ve bilirkişi raporu alınmıştır.İnşaat Mühendisi..., Makine Mühendisi ..., Elektrik Mühendisi ..., Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... 09/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davalı "davacı tarafın davcının; taraflar arasında kabul edilen 08/04/2016 tarihli "İş Programı ve Ödeme Planı" başlıklı bir belgede belirlenmiş; ... ada, ... parseldeki,... ada, ..parseldeki ve ... ada ...parseldeki; inşaatlarda yapılacak imalatlar haricinde yapılmış olan; imalatlardan kaynaklı alacağının; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarından %9 oranında eksiltme ve %1 oranında kdv benimsenmesi halinde ve dava tarihi olan 08/.../2016 itibariyle; ... ada ... parsel için 1.679.526,58 TL, ... ada, ... parsel için, 624.197,58 TL,.... ada .... parsel için 189.319,89 TL olacağını, davacının yapmış olduğu, 19/03/2016 tarihli mutabakat metninden bakiye alacağının 1.942.632,61 TL kaldığının tespit edildiği, davacının 19/03/2016 tarihli mutabakat metninde dahil olmayan ancak yapmış olduğu imalatlardan toplam alacağının 2.303.724,16 TL olduğunun tespit edildiğini, davacının 19/03/2016 tarihli mutabakat metninden ve bu metne dahil olmayan ancak yapmış olduğu imalatlardan toplam alacağının 4.246.356,77 TL olduğunu hesap ve tespit edildiğini bildirmiştir.
-Davacı vekili 27/10/2020 tarihli dilekçesiyle davayı 4.246.356,77 TL üzerinden ıslah etmiş ve ıslah harcını yatırarak makbuzunu dosyaya sunmuştur. Mahkememizce, dosyada alınan bilirkişi heyet raporlarında davacının alacaklı olduğu belirtilmesine rağmen davalı tarafça sunulan uzman görüşünde farklı bir değerlendirme olması nedeniyle çelişkinin giderilmesi ve sözleşmelerin ve ödemelerin dikkatle değerlendirilmesi hususunda dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişiler dışında bir mali müşavir, bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi ve bir nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşturacak heyete dosyanın tevdi ile tarafların 2011-2016 yıllarına ilişkin ticari defter ve belgeler üzerinden inceleme yapılarak, tarafların beyan ve itirazlarının ve ödemelerin de detaylı olarak incelenmesi ile rapor düzenlenmesi hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti tarafından ön rapor sunulmuştur. Mahkememizce alınan 24/10/2023 tarihli bilirkişi heyeti ön raporundan özetle; 2012 yılı ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.' ne 6 adet ve toplamda 2.902.921,54 TL tutarında fatura düzenlendiği, karşılığında 174 parçada ve toplamda 3.068.504,13 TL ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin ödeme yaptığı, 2011 yılından 175.582,59 TL devir borcu olduğu, 2012 yılı hesap kalanının olmadığı, 2013 yılı ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.” ne 19 adet ve toplamda 12.493.478,53 TL tutarında fatura düzenlendiği, karşılığında 89 parçada ve toplamda 1.683.300,00 TL ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.' nin ödeme yaptığı, 793.388,44 TL tutarında virman kaydı yapıldığı, 2013 yılı hesap kalanının ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.” Nin 10.016.790,09 TL borçlu olduğu, 2014 yılı ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'ne 2 adet ve toplamda 2.038.880,28 TL tutarında fatura düzenlendiği, karşılığında 385 parçada ve toplamda 5.503.007,00 TL ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin ödeme yaptığı, 2014 yılı hesap kalanının ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin 6.552.663,37 TL, 2015 yılı ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'ne 3 adet ve toplamda 2.356.003,10 TL tutarında fatura düzenlendiği, karşılığında 453 parçada ve toplamda 2.759.463,64 TL ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin ödeme yaptığı, 548.269,00 TL tutarında Stopaj kesintisi kaydı yapıldığı, 2015 yılı hesap kalanının ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin 5.600.933,83 TL borçlu olduğu, 2016 yılı ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'ne herhangi bir fatura düzenlenmediği, karşılığında 9 parçada ve toplamda 1.119.047,50 TL ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin ödeme yaptığı, 2016 yılı hesap kalanının ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin 4.481.886,33 TL borçlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Davalı ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop. Yevmiye Defteri açılış/kapanış kayıtları yönünden İncelemesi; Davalı ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop. Yevmiye defteri açılış/kapanış kayıtları yönünden yapılan incelemede; a) Davalı ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'nin 2012 yılı açılış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 86.326,81 TL alacaklı olduğu, 2012 yılı kapanış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 1.079.404,15 TL borçlu olduğu, b) 2013 yılı açılış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 398.309,45 TL borcunun olduğu, 2013 yılı kapanış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 6.838.067,53 TL alacaklı olduğu, c) 2014 yılı açılış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 6.838.067,53 TL alacaklı olduğu, 2014 yılı kapanış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 5.371.837,00 TL alacaklı olduğu, d) 2015 yılı açılış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 5.371.837,00 TL alacaklı olduğu, 2015 yılı kapanış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 3.350.000,00 TL alacaklı olduğu, e) 2016 yılı açılış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 3.350.000,00 TL alacaklı olduğu, 2016 yılı kapanış kaydında ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 823.000,00 TL borçlu olduğu, Davalı ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop. Muavin Defter Kayıtları yönünden İncelemesi; 2012 yılı muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic, Ltd. Şti.'nin ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.' ne 5 adet ve toplamda 2.049.339,92 TL tutarında fatura düzenlediği, karşılığında 178 parça ve toplamda 3.215.070,88 TL tutarında ödeme kaydı girildiği, hesap kalanının ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 1.079.404,15 TL borçlu olduğu, 2013 yılı muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.” nin ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop. ne 20 adet ve toplamda 12.275.507,42 TL tutarında fatura düzenlediği, karşılığında 280 parça ve toplamda 5.437.439,89 TL tutarında ödeme kaydı girildiği, hesap kalanının ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic, Ltd. Şti.'nin 6.838.067,53 TL alacaklı olduğu, 2014 yılı muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'ne 2 adet ve toplamda 1.978.319,47 TL tutarında fatura düzenlediği, karşılığında 369 parça ve toplamda 3.444.550,00 TL tutarında ödeme kaydı girildiği, hesap kalanının ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.” nin 5.371.837,00 TL alacaklı olduğu, 2015 yılı muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic, Ltd. Şti.'nin ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'ne 3 adet ve toplamda 2.384.748,70 TL tutarında fatura düzenlediği, karşılığında 453 parça ve toplamda 4.406.585,70 TL tutarında ödeme kaydı girildiği, hesap kalanının ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 3.350.000,00 TL alacaklı olduğu, 2016 yılı muavin defter kayıtlarına istinaden; ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San, Tic. Ltd. Şti.” nin ... Kenti Koplu Konut Yapı Koop.'ne herhangi bir fatura düzenlemediği, 2016 yılında 107 parça ve toplamda 4.173.000,00 TL tutarında ödeme kaydı girildiği, hesap kalanının ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.' nin 823.000,00 TL borçlu olduğunun tespit edilmiş, tarafların ticari defterleri incelenmesi ile yukarıdaki sonuca ulaşılmışsa da dosya kapsamında taraflar arasında farklı tarihlerde farklı parsellere ilişkin sözleşmeler olduğu dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda davacının alacağının hangi inşaat sözleşmesinden kaynaklandığı ve hangi hakedişe ilişkin talepte bulunduğu, hakediş raporlarının tamamının dosyaya sunulması, davalının da davacıdan alacaklı olduğu iddiası kapsamında hangi sebeple davacıdan alacaklı olduğuna dair varsa fatura vs. tamamının sunulması halinde taraf itirazlarının değerlendirilebileceği yönünde ön rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizce dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilerek; Her ne kadar bilirkişi raporunda dava konusu alacağın dayanağının açıklaması, hakedişlerin ve faturaların dosyaya sunulması talep edilmiş ise de, davada daha önce keşif yapıldığı, bilirkişi raporu ile alacağın var olup olmadığı konusunda rapor düzenlendiği ve bu şekilde bilirkişiler tarafından dava konusu talebin anlaşılabildiği görülmekle, dosyada delil toplama aşaması daha önce tamamlanmış olup, mahkememizce sadece davalının sunduğu uzman mütalası ile davayı kabulü dayanak olan rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi talep edildiğinden heyet tarafından bu yönde inceleme yapılmasına, yönünde rapor tanzimi hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin ayrı ayrı rapor ibraz ettiği görülmüştür. Elektrik Mühendisi ..., Makine Mühendisi ... ve İnşaat Mühendisi... 'ın 22/01/2024 tarihli raporundan özetle; Davacı Müteahhit ... Müşavirlik Proje Mühendislik İnş. San. Tic. LTd. Şti. Tarafından inşaatı yapılan Engelliler Kenti Toplu Konut Yapı Kooperatifine ait blokların yapımına ait yıllara göre hakediş miktarları taraflar arası imzalanan inşaat yapım sözleşmesine göre; 2011 yılında yapılan inşaat imalatları yekünü 1.751.706,24-TL, 2012 yılında yapılan inşaat imalatları yekünü; 2.050.646,35-TL, 2013 yılında yapılan inşaat imalatları yekünü; ....080.889,26-TL, 2014 yılında yapılan inşaat imalatları yekünü; 3.207.327,38-TL, 2015 yılında yapılan inşaat imalatları yekünü; 801.424,56-TL olmak üzere toplam yapılan iş tutarı 18.891.993,82-TL olduğu yönünde rapor edilmiştir.Nitelikle Hesaplama Uzmanı bilirkişi ... ve Mali Müşavir Muhasebeci bilirkişi...'in 07/02/2024 tarihli raporundan özetle; Davacı ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ticari defter Noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin Ticari Defter Kayıtlarına istinaden, ... Kenti Toplu Konut Yapı Koop.'nin 4.481.886,33 TL borçlu olduğu, davalı ... Kenti Toplu Konut Yapı Koop. Ticari defter Noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, ... Kenti Toplu Konut Yapı Koop. Ticari defterlerine istinaden; ... Müşavirlik Proje Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 823.000,00 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. ....09.2020 tarihli bilirkişi raporunun incelemesinde ise taraflar arasında imzalanan davalı kooperatif tarafından ihtarname ile iptal ettiğini belirttiği 19.03.2016 tarihli mutabakat metni de belge de dikkate alınmak suretiyle rapor tanzim edildiği görülmektedir. Davalı tarafından ise davacı ile imzalamış olduğu 19.03.2016 tarihli belge ve ekindeki ödeme planının iptal edildiğini ihtarname ile ... Ltd. Şti'ne 13.10.2016 tarihli ihtarname ile ihtar ettiği, uzman görüşünde de 19.03.2016 tarihli belgenin iptal edildiğinden raporda dikkate alınmasının hatalı olduğunu belirtilmiştir. -... ise davalı kooperatife gönderdiği 05.10.2016 tarihli yazı ile anlaşma gereği hakedişler üzerinden metrajların hesaplandığını ayrıca bir ölçüm yapılmadığını 19.03.2016 tarihli raporunun da taraflar arasındaki anlaşma gereği hakkedişlerin düzenlenmesinden ibaret olduğunu belirtmiştir.-Taraflar arasındaki eser sözleşmeleri akabinde yine tarafların imzaladığı 19.03.2016 tarihli belgenin yalnızca davalı tarafından ve ihtar çekmek suretiyle iptal edilip edilemeyeceğine dair takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemeye aittir.
“Uzman görüşü ile davacını inşaatları yarım devraldığı ve 29 no.lu hakediş kesinleştirilmediği halde ....09.2020 tarihli bilirkişi raporu mali değerlendirmede dikkate alınasının hatalı olduğu belirtilmiş ve mahkemeniz dosyasına teknik bilirkişiler tarafından verilen 22.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda ise davacı tarafından hazırlanan ve taraflar arasında itiraza uğramayan ve taraflarca imzalanan hakedişler üzerinden iş tutarının hesaplandığı ve yapılan iş tutarının 18.891.993,82 TL olduğunun tespit edildiği yönünde rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili, davacı şirket ile davalı kooperatif arasında Kayseri ili, Melikgazi ilçesi, Mimarsinan mevkiinde çeşitli ada ve parsellerde toplamda 9 adet blok yapılmak üzere sözleşmeler imzalandığını, davacı şirketin sözleşmelerde belirtilen tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı kooperatifin sözleşmeler gereği yapması gereken edimlerini yerine getirmediğini, ödemelerin hiçbirini zamanında yapmadığını, yapılan ödemelerin de eksik yapıldığını, borç sebebiyle davalının temerrüde düştüğünü, tarafların talep üzerine bir araya gelerek geçmiş döneme ilişkin 3.350.000,00-TL bakiye muaccel borcun olduğu konusunda anlaşarak protokol imzalandığını, indirim ve taksitlendirme yapıldığı halde yine taahhüt edilen borcun ödenmediğini, tekrar bir araya gelinerek yeni bir protokol yapıldığını, ancak yine ödemelerin yerine getirilmediğini, kalan bakiye borç nedeniyle Kayseri 4. Noterliği'nin 01/10/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ve ihbarı ile borcun hatırlatılmasına rağmen ödeme yapılmadığını, davacı şirket tarafından 6 bloğun tamamen bitirildiğini, kalan bloklardan bir tanesinin %70'i oranında ilerlediğini, bir tanesinin %30, bir tanesinin %10 oranında aşama kaydettiğini, halen de inşaatların devam ettiğini ve hakediş doğduğunu, ancak davalı tarafın imalâtların bedelini ödemediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500.000,00-TL'nin 08/04/2016 tarihli protokolle bağlanan alacaklarının ve ayrıca o tarihten sonra dava tarihe kadar olan alacaklarının ödenmesine, sözleşmelerdeki belirlenen gecikmeye ilişkin özel hesaplamalar ve gecikme oranları dikkate alınarak hesaplanacak faizi ile birlikte masrafların ve vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının haksız ve mesnetsiz olarak açtıkları davayı kabul etmediğini, davacı firma ile yapılan tüm yapım işi/ taşeronluk anlaşmalarının 31/12/2015 tarihinde süresinin tamamlandığını, sözleşme sürelerinin tamamlanmasına karşın yapım işlerinin tamamlanamadığı için ek süre olarak bir yıllık sürenin ilgili firmaya tanındığını, tanınan süreç kapsamında ödeme talep eden firmaya mali süreci ve ödemeler dengesi kapsamında 01-19 Mart 2016 tarihlerinde ek inceleme ve değerlendirme çalışması gerçekleştirildiğini, davacının değil kooperatifin 823.947,66,00 TL alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında imzalanan 19.03.2016 tarihli protokole bağlanan alacakların ve dava tarihine kadar olan olan alacakların gecikme oranları dikkate alınarak hesaplanacak faizi ile birlikte tespiti ile davalı tarafça yapılan ödemelerin mahsubu sonucunda davacı yüklenicinin alacağının belirlenmesine ilişkindir.
Mahkememizce 01.06.2018 tarihinde keşif heyeti ile yapılan inceleme sonucunda toplam 9 bina içerisinden 7 tanesinin tamamlanmış olduğu, 1 tanesinin %30 seviyesinde olduğu, bir tanesinin ise sadece temelinin kazıldığı tespit edilmiştir. Dava tarihi itibariyle yapı bedellerinin değeri 37.452.828,40-TL olup, davalı tarafça ... ada ... parselde bulunan ... Blok yapı için 94 seviye değil(%6 yıpranma oranı olarak düşmüştür), 18,5 seviyelerinde kooperatiften alındığı ileri sürülmektedir. Davalının iddia ettiği inşaat seviyesi göre yapılan hesaplamada yapı bedeli 27.520,848,90-TL olarak hesaplanmıştır. Davacının davalı adına düzenlenmiş olduğu faturaların toplamı 20.247.006,63 TL olduğu, 25.07.2014 tarih 16636 nolu fatura, 31.10.2014 tarih 16638 nolu fatura, 30.03.2015 tarih 16639 nolu fatura, 29.06.2015 tarih ... nolu fatura, 21.09.2015 tarih .... nolu fatura toplam tutarı 4.129.449,05 TL'nin iade edildiği, davalının dosyaya sunmuş olduğu davacıya ait hesap hareketleri listesinde davalı tarafça iade edildiği beyan edilen faturalar; hesap hareketlerinde yer aldığı tespit edildiğinden dolayı, iş bu faturalar davacı tarafça davalı adına düzenlenen faturalar listesinden çıkarıldığı, 28.03.2016-18.10.2016 döneminde davalının davacıya yaptığı toplam ödeme 1.219.047,50-TL'dir. Dosya kapsamında ilk bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 12.09.2018 tarihli kök rapor ve 02.05.2019 tarihli ek raporda davacı yüklenicinin 19.03.2016 tarihli protokolden sonra yaptığı işlerin değerlendirilmediği gözetilerek ikinci heyetten rapor alınmış olup, ikinci bilirkişi heyetinin 09.09.2020 tarihli raporuyla taraflar arasında yapılan 19.03.2016 tarihli mutabakat metninde davacı alacağı olarak belirtilen 3.350.000,00-TL bedele dahil olan, ancak davacı tarafından yapılmayan imalat bedeli olan 189.319,89-TL'nin mutabakat metninde belirtilen 3.350.000,00-TL'den mahsubu, yine davacının 19.03.2019 tarihinden sonra yaptığı 1.219.047,50-TL'nin mutabakat metninde belirtilen 3.350.000,00-TL den mahsubu ile mutabakat metnine dahil olmayan ancak davacı tarafından yapılan imalatlar bedeli olan 2.303.724,16-TL'nin eklenmesi suretiyle davacının toplam alacağının 4.246.356,77-TL olduğu belirlenmiştir. Davalı tarafça dosyaya sunulan 04.01.2021 tarihli uzman görüşü 09.09.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporuyla çelişmekte olduğundan dosya üçüncü bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup raporlar arasındaki çelişkinin 19.03.2016 tarihli protokolün hesaplamada dikkate alınıp alınmayacağından kaynaklandığı görülmektedir. Nitekim dosya kapsamında yer alan 13.10.2016 tarihli 24516 yevmiyeli ihtarname ile ....r Derneği tarafından ... Ltd. Şti “ne çekilen ihtarda ...'nun yapmış olduğu değerlendirilemeye göre kooperatifin borçlu çıktığı ancak dış denetleme uzmanı ....a yaptırılan değerlendirmeye göre kooperatifin borçlu olmadığı hatta alacaklı olduğunun tespit edildiği bu sebeple mutabık kalınan 19.03.2016 tarihli tutanağın fiilen son bulduğunu ve bu tutanağa bağlı ödeme planının da son bulduğunu ihtar etmiştir. Uzman görüşünde alınan bilirkişi raporunda bu tutanağın dikkate alınmadığı belirtilerek raporun hatalı olduğu belirtilmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesinde uzman görüşüne delil olarak dayanmamıştır. Hemen burada izah etmek gerekir ki 01.04.2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/2 E. 2021/3 K.sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere yapı kooperatifleri tacir olduklarından basiretli tacir gibi davranma sorumluluğu altındadırlar. Nitekim davalı kooperatif davacı yüklenici ile protokol imzaladığı tarihte yüklenicinin hakettiği bedel hususunda gerekli araştırmayı yapmalı bu doğrultuda sorumluluk altına girmesi gerekirken mutabakat tarihinden yaklaşık 7 ay sonra mutabakat içeriğinin doğru olmadığı gerekçesiyle tek taraflı olarak iptal edildiği yönündeki beyanına itibar edilemeyecektir. 19.03.2016 tarihli protokole bağlanan alacaklar ve dava tarihine kadar olan olan alacaklardan yapılan ödemeler ve davacı tarafça yapılmayan işler mahsup edilerek davacının 4.246.356,77 TL alacak talebinde haklı olduğu sonucuna ulaşıldığından netice itibariyle davacının davasının kabulüne, 4.246.356,77 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 500.000,00 TL'sine dava tarihinden, bakiyesine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının KABULÜNE, 4.246.356,77 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 500.000,00 TL'sine dava tarihinden, bakiyesine ıslah tarihi olan 27/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Alınması gereken 290.068,63-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 8.538,75-TL peşin harç ile 63.978,41-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 217.551,47-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 29,20-TL başvurma harcı, 8.538,75-TL peşin harcı ile 63.978,41-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 917,30-TL posta - tebligat - müzekkere gideri, 85,70-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 3.350,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.553,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 329.390,70-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/07/2024
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır