T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/838
KARAR NO: 2023/569
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/02/2023
NUMARASI: 2023/104 Esas 2023/75 Karar
DAVANIN KONUSU: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ: 25/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/04/2023
Yukarıda esas numarası yazılı dosya yargı yerinin belirlenebilmesi amacıyla re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili dava dilekçesinde, 08/11/2021 tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... karayolunda ... benzinlik kavşağından ... Caddesine kontrolsüz bir şekilde yola katılım yaptığı sırada, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... 'e ait otobüse çarpması sonucu, çift taraflı ölümlü/yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bahse konu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araçta yolcu konumunda bulunan davacı müvekkilin işbu trafik kazasının meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, dolayısıyla davacıya izafe edilebilecek kusur oranının tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, davaya konu kaza sebebiyle kolluk personeli tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağında “Bu kazanın oluşumunda sürücü ...'ın 2918 sayılı K.T.K. 'nun 57/1-a kavşaklara yaklaşırken, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak, dikkatli olmamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) maddesini ihlal ettiği, diğer sürücü ...'ün ise 2918 sayılı K.T.K 'nun 52/1-a (Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken dönemeçli yollarda ilerlerken yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere tünellere dair köprü ve mentezelere yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak maddesini ihlal ettiği) kanaatine varıldığını, kaza tespit tutanağında da anlaşılacağı üzere müvekkilin söz konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, dava konusu trafik kazası sonrasında müvekkil Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde tedavi altına alındığını, işbu kaza sebebiyle müvekkilin vücudunda L3-L4-L5 vertebra kırığı meydana geldiğini, söz konusu trafik kazası sebebiyle ağır şekilde yaralanan müvekkil geçici ve sürekli iş göremezliğe ve bu süreçte bir başkasının bakımına maruz kaldığını, bu nedenlerle davacı ...'nun 08.11.2021 tarihli kaza neticesinde ağır şekilde yaralanması, geçici ve sürekli iş göremezliğe maruz kalması sebebiyle oluşan yoğun acı, elem ve keder sebebiyle 80.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini, davalılar tarafından müvekkilin hakkını elde etmesini engellemek amacıyla dava konusu araçları ve adına kayıtlı malvarlığını 3. kişilere devri söz konusu olabileceğinden, davalı araç maliki ... Şti.'ye ait ... plakalı araç ile davalı araç maliki ...” a ait ... plaka sayılı araç üzerine ve UYAP kanalı ile tespit edilecek davalılar adına kayıtlı taşınmaz ve araçların uygun görülecek sürede 3. kişilere devrinin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama harç ve gideriyle vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMELERİ KARARLARININ ÖZETİ: Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/787 Esas sayılı dosyası celbedilmiş, incelemesinde HMK 138 maddesi gereğince duruşma yapılmaksızın her iki dava arasında taraf, konu ve sebep bağlantısı olduğu, birisi hakkında verilecek kararın diğeri etkileyeceği, her iki davanın birlikte görülmesinin usul ekonomisi açısından faydalı olacağı" gerekçesiyle davanın Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/787 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de; "Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29/09/2022 tarih, 2022/184 Esas, 2022/327 Karar sayılı kararının, HMK m.21/c bendi hükmü anlamında görevsizlik kararı niteliğinde bir karar olduğu, mahkememiz 2022/787 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmakla, mahkememizin 2022/787 Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek yukarıda belirtilen esasa kaydedilmiştir.
Ticari davalar, TTK.nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup görülmekte olan davanın, TTK.nun 4/1. maddesi kapsamında sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın nispi ticari dava kabul edilmesi için de her iki tarafın da tacir olması ayrıca uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmasının gerektiği, somut olayda her iki taraf tacir olmadığından davanın nispi ticari dava olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı, diğer özel düzenlemelerle (İİK.nun 154, TİRK.nun 22, Koop.K.nun 99, FKK.nun 31…gibi) belirlenmiş görev hükümleri gereğince mahkememizin görevli kılınmadığı, davanın görevli mahkemede açılmış olmasının dava şartı olduğu ve davanın her aşamasında kendiliğinden değerlendirilmesi gerektiği (TTK.nun 4-5, HMK.nun 114/1-c,115) anlaşılmaktadır.
HMK.nun 2. maddesine göre; dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.
Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmayıp görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Talep, merci tayinine ilişkindir.
Davanın açıldığı Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından HMK.nun 166/1. maddesi uyarınca davanın, aralarındaki fiili ve hukuki bağlantı nedeniyle Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/787 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de birleştirilen dosya tefrik edilip ayrı bir esasa kaydedildikten sonra davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dava dosyasının yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 22/2. maddesi; "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesi’nce veya Yargıtay’ca belirlenir." hükmünü içermektedir.
Somut olayda, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı, HMK.nun 166/1. maddesi uyarınca verilen birleştirme kararı olup söz konusu karar görevsizlik kararı mahiyetinde olmadığından anılan mahkemece verilmiş bir görevsizlik kararı bulunmamaktadır. Oysa, olumsuz görev uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için, Kayseri 3. Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesi’nce verilmiş bir görevsizlik kararının mevcut olması gerekir. Hal böyle olunca, yargı yeri belirlenmesi için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur.
Bu nedenle, yargı yeri belirlenme koşulları oluşmadığından Dairemiz kararının taraflara tebliği ile tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde 6100 sayılı HMK’nın 20. maddesi uyarınca taraflardan herhangi birisinin talep etmesi halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi, talep olmaması halinde ise gerekli diğer işlemlerin yapılması için dosyanın Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Dosyanın yukarıda sayılan gerekçelerle bu aşamada yargı yerinin belirlenmesi koşulları oluşmadığından yukarıda sayılan işlemlerin yapılabilmesi amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nin 352. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/04/2023