T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/456
KARAR NO: 2023/247
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2022
NUMARASI: 2022/1398 Esas 2022/917 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/03/2023
Yukarıda esas numarası yazılı dosya Kayseri 6.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlığı nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili şirketten 2020 yılı Ocak ayında balya makinası satın aldığını ve bu makinenin davacıya 07.03.2020 tarihinde teslim edildiğini, davalının makinayı kullanırken yaklaşık 6 ay kullandıktan sonra yenisiyle değiştirmek istediğini belirtmesi üzerine 29.07.2020 tarihinde davacıya 2.balya makinası teslim edilip kurulumunun yapıldığını, ayrıca bu 2. balya makinasına da 16.09.2020 tarihinde servis hizmeti verildiğini, bunların dışında makinanın davalının kullanımından kaynaklanan ufak tefek arızaları için de davalıya birçok kez servis hizmeti verildiğini, davalıya 29/08/2020 tarihinde mısır slaj makinası satıldığını, davalının her iki makinayı da aylarca ve çok yoğun bir şekilde kullanmasına ve makinalarda hiçbir ayıp olmamasına rağmen kötü niyetli olarak iade etmek istediğini belirtiğini, davalının müvekkiline Kayseri 13. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesini gönderdiğini, müvekkil de cevaben davalıya Kayseri 7. Noterliğinin ... yevmiye no'lu ihtarnamesini gönderdiğini, müvekkilin iadeyi kabul etmemesi üzerine, davalı tarafından müvekkil aleyhine Kayseri 1. Tüketici Mahkemesinin 2020/416 Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit istemli dava açılmış olup, açılan davanın derdest olduğunu, davalının, müvekkilden satın almış olduğu balya makinasının ve mısır slaj makinasının bedelini ödememesi üzerine, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ederek takibi durdurduğundan bahisle itirazın iptali ile takip konusu alacağın tamamının %20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Kayseri 6.Asliye Hukuk Mahkemesince; "Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi'nin 19/10/2021 tarih 2020/416 Esas ve 2021/497 Karar Karar sayılı dosyası görevsizlik kararı verilmesi neticesinde mahkememizin 2021/616 Esas sırasına kaydı yapılmıştır. Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2020/416 Esas ve 2021/497 Karar Karar sayılı dosyası ile mahkeme dosyası ile birleşen aynı mahkemenin 2020/592 Esas ve 2021/311 Karar sayılı dosyası ile taraflar arasındaki sözleşmeye konu mısır slaç makinesi ve balya makinesi alınmasına ilişkin 18.09.2020 tarih ve ... ve 18.09.2020 ... numaralı faturalardan kaynaklı 15.09.2020 vadeli 15.000,00 TL bedelli, 30.09.2021 vadeli 45.000,00 TL bedelli bonoların iadesi ile 18.09.2020 tarih ve ... numaralı fatura için verilen 15/09/2020 vadeli 17.500,00 TL bedelli, 15/09/2020 vadeli 50.000,00 TL bedelli, 30/12/2020 vadeli 45.000,00 TL bedelli, bonolar nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti ile bu bonoların iadesi ile birleşen dosyada bundan kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali talep edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 776 ve devamı maddelerinde "Bono ve emre yazılı senetler" konusu düzenlenmiş olup, 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır. TTK'nın 4. maddesi tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın a bendi ile Türk Ticaret Kanununda düzenlenen davaların ticari dava sayıldığının açıklandığı, TTK'nın 776. vd. maddelerinde bonoya ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davanın ve birleşen dosyanın kambiyo senedine ilişkin menfi tespit davası, bu senetlerin iadesi ile bunlardan kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin olması nedeniyle TTK'nın 4-5-776. maddeleri uyarınca mutlak ticari dava olduğu, hakkın senede dayalı olması nedeniyle tarafların tacir olup olmadığına ve ticari borçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılmaksızın ticaret mahkemesinde bakılması gerekmektedir. Asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olması sebebiyle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesince; "...Davalının, Mimarsinan Vergi Dairesi müzekkere cevabına göre, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, 2. Sınıf tüccar olduğu, işlem hacmi itibari ile VUK 177/4 kapsamında tacir olmadığı ve bu nedenle Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu görülmüştür. Nitekim Yargıtay 19 HD.nin 2016/1982-9765 E-K.sayılı kararında; "Mahkemece, toplanan delillere göre, davalının basit usulde işletme hesabı defteri tuttuğu ve tacir olmadığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, Ankara Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacı. vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA" karar verilmiş denilmekte olup dava konusu takibin faturadan kaynaklı olması, davanın mutlak ticari dava olmaması ve davalının tacir olmaması nedeni ile Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu anlaşılarak görevsizlik kararı verilmesi yoluna gidilmiştir. 6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Asliye Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir. " gerekçesiyle Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Talep, merci tayinine ilişkindir.Eldeki dava dosyasının davalısı olan ... tarafından, işbu dosya davacısı aleyhine Kayseri 1.Tüketici Mahkemesinin 2020/416 Esas sayılı dava dosyası ile bonodan kaynaklanan menfi tespit davası açıldığı, akabinde işbu dosya davacısı tarafından ... aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyası ile faturaya dayalı icra takibi başlatıldığı ve ... tarafından bu takibe itiraz edilmesi üzerine Kayseri 1.Tüketici Mahkemesinin 2020/592 Esas sayılı dava dosyası ile itirazın iptali davası açılmış olup 2020/592 Esas sayılı dava dosyasının aynı mahkeme nezdinde yürüyen 2020/416 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve sonrasında Kayseri 1.Tüketici Mahkemesinin 2020/416 Esas 2021/497 Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilip dosya Kayseri 6.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın davanın ve birleşen dosyanın kambiyo senedine ilişkin menfi tespit ve itirazın iptali davası olması nedeniyle davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu, bu sebeple davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdindeki 2022/508 Esas sayılı dava dosyasında yargılama sürerken 14/12/2022 tarihli celsede Kayseri 1. Tüketici Mahkemesinde açılan ve aynı mahkemenin 2020/416 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilen davacısı ... Ltd. Şti, davalısı ... olan 2020/592 Esas 2021/311 Karar sayılı dava dosyasının eldeki dava dosyasından tefrikine karar verildiği, tefrikine karar verilen dava dosyasının 2022/1398 Esas sırasına kaydedildiği, akabinde ise 2022/917 Karar sayılı ilam ile itirazın iptaline konu uyuşmazlığın faturadan kaynaklı olduğu ve davalısının ikinci sınıf tüccar olduğu gerekçesiyle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 776 ve devamı maddelerinde "Bono ve emre yazılı senetler" konusu düzenlenmiş olup, 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi görevli kılınmıştır. Az yukarıda da bahsedildiği üzere, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde yürüyen davada iki dava dosyası yer almakta olup bunlardan birisinde davacının ..., davalısının ise ... Ltd.Şti olduğu ve bu davanın bonodan kaynaklanan menfi tespit davası olduğu, yürüyen ikinci davanın davacısının ... Ltd. Şti, davalısının ise ... olduğu, bu ikinci davanın da faturadan kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline yönelik olduğu anlaşılmıştır. Her iki dava dosyasının dava dilekçelerinin incelenmesinde, uyuşmazlıkların iki taraf arasında vuku bulan balya makinesi ve slaj makinesi satışından kaynaklandığı görülmüş, ... tarafından, kendisine satılan slaj makinelerinin ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşmenin feshinden ötürü sözleşme bedeli olarak kararlaştırılan miktarın ödenmesi amacıyla tanzim edilen bonolardan kaynaklı olarak borçlu olmadığının tespiti talep edilmişken, ... Ltd. Şti tarafından ise aynı satış için düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediği iddia olunmuştur. Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyalar kül haliyle görevsizlik kararı verilmek suretiyle Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş olmasına rağmen, Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... Ltd. Şti tarafından açılan takibin faturaya dayandığından bahisle tefrik kararı verilerek görevsizlik kararı verilmiş ise de; merci tayinine konu işbu uyuşmazlık ile ... tarafından açılan ve bonodan kaynaklanan menfi tespite ilişkin uyuşmazlığın bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki ... tarafından fatura bedellerine karşılık bono tanzim edildiği de iddia olunduğuna göre, dava dosyaları arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu, bu nedenle eldeki uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır. Şu halde, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-) Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.07/03/2023