T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/637
KARAR NO: 2022/644
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/02/2022
NUMARASI: 2022/156 Esas- 2022/159 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 10/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ:10/05/2022
Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.07.2018 tarihinde dava dışı ...Kiralama A.Ş.'nin maliki olduğu ve davalı ...Tarım Nak. Plastik İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. çalışanı...’nın sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile kazada malül kalan... adına kayıtlı olan ... plakalı araç kazaya karıştığının kaza tarihi de dahil olmak üzere, dava dışı ... Kiralama A.Ş. tarafından ...Tarım Nak. Plastik İnş. Pet. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'ye kiralanan ...plakalı aracın kaza tarihini kapsar trafik sigortasının bulunmamasından bahisle..., ... ve ...’ın malül kalması sebebiyle hak sahipleri tarafından tazminat ödenmesi için müvekkil Güvence Hesabı'na başvuruda bulunulduğunun söz konusu kazaya ilişkin olarak tutulan Kaza Tespit Tutanağında ... Tarım Nak. Plastik İnş. Pet. San. Ve Tic. Ltd. Şti. çalışanı... tam kusurlu bulunduğunun bu nedenle bahse konu başvuruya ilişkin olarak müvekkili Güvence Hesabı nezdinde açılan ... sayılı hasar dosyasına aktüeryal hesaplamaya göre de hak sahiplerine 31.07.2019 tarihinde 14.904 TL ve 27.531 TL olmak üzere toplamda 42.435 TL tazminat ödendiğinin Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 16. Maddesi ile müvekkil Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 16. Maddesi ile müvekkili kuruma yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için zarara neden olanlara (aracın işletenine, sürücüsüne ve diğer sorumlulara) rücu etme hakkı tanındığının bu kapsamda, hak sahiplerine yapılan ödeme tutarında, söz konusu zararın meydana gelmesinde sorumluluğu bulunan aracın maliki olan ... Kiralama A.Ş. ve kaza tarihinde araç işleten olan... ile 14.11.2019 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmeleri sırasında taraflarına ilettikleri kiralama sözleşmesi ile aracı ... Tarım Nak. Plastik İnş. Pet. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye kiraladıkları ve buna bağlı olarak rücuen sorumlulukları bulunmadığının anlaşıldığının Yeşilhisar İcra Müdürlüğünün ... esas ile ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığının davalılar tarafından ödeme emrine haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiklerini ve icra takibinin durduğunun bu nedenlerle fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla, öncelikle ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir talebimizin kabulü ile davalılar ... ve ... Tarım Nak. Plastik İnş. Pet. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı mallara devir ve temliki önleyici mahiyette ihtiyati tedbir konulmasına, Yeşilhisar İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve Yeşilhisar İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyalarına davalılar tarafından yapılan itirazların ayrı ayrı iptaline, icra takiplerinin tahsilde mükerrer olmamak kaydıyla devamına, asıl alacağın ve ferilerinin davalılardan tahsiline, söz konusu alacağın likit olduğu, davalıların itirazdaki haksızlığı dikkate alınarak, takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalılardan tahsiline, fazlaya dair her türlü talep ve dava haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesince; "Dava, trafik kazasından dolayı davacı Güvence Hesabı tarafından dava dışı 3. Kişiye ödenen tazminat bedelinin kaza yapan aracın sürücüsü ve maliki/işleteni davalılardan haksız ve kusurlu fiili nedeniyle rücuen tahsili için hakkında başlatılmış ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Her ne kadar dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. maddesi ile Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 16 ve 17. Maddelerine göre açılan davada zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK.nda düzenlenmesine göre ve bununla beraber davalılardan araç işleteni olan ...TARIM NAK. PLAS. İNŞ. PET. SAN. VE TİC. LTD. ŞİT. 'nin tacir olması nazara alınarak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay5. Hukuk Dairesi 2020/7592 E 2020/9097 K Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 22/01/2018 tarih ve 2017/10924 esas 2018/399 karar sayılı ilamı, Yargıtay17. Hukuk Dairesinin 2016/9691 esas 2019/4056 karar sayılı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/15604 esas 2014/15989 karar sayılı ilamı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/2830 esas 2019/1603 karar sayılı ilamı, Kayseri BAM 3. Hukuk Dairesi 2020/822 esas 2021/92 karar sayılı ilamı) HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca davada mahkemenin görevli olması dava şartıdır. HMK'nun 115. Maddesi ;'' Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükümleri uyarınca, eldeki davanın görevsiz mahkemede açıldığı anlaşılmakla, karar tarihi itibariyle HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile Kayseri mülki sınırları içerisinde Kayseri Ticaret Mahkemelerinin görevli olması ile birlikte HMK.'nın 114/1-c ve 115/1-2 maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle, davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; " Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevreleri yeniden düzenlenmiş ve Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yönünden yargı çevresi Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Ancak kararda, derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; mahkememiz yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak yoktur. 01/09/2021 tarihinden önce açılan iş bu davanın mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin iş bu davaya bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirildiğinden, görevli ve yetkili mahkemenin Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Talep, merci tayinine ilişkindir.Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesince, davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiği, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile de Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden bahisle dosyanın Kayseri Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de davanın haksız fiilden kaynaklanmış olması nedeniyle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, kaldı ki Hakimler ve Savcılar Kurulu kararında Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı alanının 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalara uygulanacağı belirtilmek suretiyle karşı görevsizlik kararı verilmiş, verilen her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.
Öncelikle Güvence Hesabı tarafından açılan rücuan tazminat davalarına bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi mi, yoksa asliye hukuk mahkemesi mi olduğu hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili hukuk daireleri arasında çıkan görüş ayrılığının giderilmesine ilişkin olarak Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/17896 Esas ve 2021/4942 Karar sayılı ilamında; "Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı Güvence Hesabı zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." demek suretiyle bu tür davalarda görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu karara bağlamıştır.Hal böyle olunca, davacı Güvence Hesabı tarafından dava dışı 3. kişiye ödenen tazminat bedelinin kaza yapan aracın sürücüsü ve maliki/işleteni davalılardan haksız ve kusurlu fiili nedeniyle rücuen tahsili için başlatılmış ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasının Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesince bakılıp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-)Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.10/05/2022