T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1206
KARAR NO: 2022/19
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/12/2021
NUMARASI: 2021/767 Esas 2021/1048 Karar
Birleşen Sarız Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/31 esas sayılı dava dosyasında
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 06/01/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/01/2022
Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plaka sayı4lı aracın 07/12/2020 tarihinde Kayseri İli ... İlçesi, ... Cad. İle ... Sok. Kesişiminde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası meydana gelen hasar nedeniyle müvekkiline ait aracı araç tamir servisine götürüldüğünü ve onarıma alındığını, aracın ... kasko poliçe numarası ile kasko poliçesi kapsamında olduğunu, ... sigorta A.Ş tarafından ise kazaya ilişkin ... hasır kayıt dosyası açıldığını, müvekkiline kasko poliçesi kapsamında 7 gün için ikame araç verilse de 7 gün sonrasında ikame aracın kiralama bedelinin talep edilmesiyle müvekkiline ikame aracı iade ettiğini, müvekkilinin aracının halen (21/12/2020) serviste olduğunu, davalılar tarafından ikame araç bedeli tazmin edilmesi gerektiğini belirterek dava konusu kaza neticesinde tarafların kusur oranlarının tespitine, müvekkilinin aracında oluşan hasarın tespitini, 10,00-TL müvekkili aracında meydana gelen değer kaybının 07/12/2020'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 10,00-TL ikame araç bedelinin haksız fiil tarihi olan 07/12/2020'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Sarız Asliye Hukuk Mahkemesince; "Dosyamızın Sarız Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/145 Esas sayılı dosyası ile arasında gerek dava konusu, gerekse taraflar yönünden hukuki ve fiili irfibal bulunduğu görülmekle. her iki dosyanın birlikte yürütülmesinin delillerin toplanıp, değerlendirilmesi ve usul ekonomisi açısından doğru olacağı anlaşılmakla iş bu dava dosyasının mahkememiz 2020/145 Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, Mahkememizin 2021/31 sayılı dosyasının esasının bu şekilde kapatılıp, yargılamanın Sarız Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/145 Esas sayılı dosya üzerinden yürütülmesine ilişkin 09/07/2021 tarih ve 2021/80 karar sayılı kararınımı verilerek birleştirme işlemlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece birleşen dosya 2021/31 esas sayılı dosya ile davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakıldığından tüm dosya kapsamına göre özel görevli mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ilc bakılmasına karar verilmiştir.Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün yeni kurulan( Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa , Muğla , Sakarya ve Tekirdağ) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara , Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze ,İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli , Konya , Mersin , Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevrelerinin belirlenmesi teklifine ilişkin 30.06.2021 tarihli ve E.21646783-668/13369 sayılı yazısı üzerine HSK Genel Kurulunun ... tarih 608 nolu kararı ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Kayseri ili Mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verildiği . kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır.Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Kayseri ili Mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verildiğinden ve bu kararın 01/09/2021 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği anlaşılmakla Mahkememiz tarafından Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile hakılan iş bu dosyanın Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; "Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. Örneğin; 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi, “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarihli 608 sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevreleri yeniden düzenlenmiş ve Kayseri Ticaret Mahkemesi yönünden yargı çevresi Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Ancak kararda, derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle mahkememiz yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak yoktur. 01/09/2021 tarihinden önce açılan iş bu davanın mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin iş bu davaya bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirildiğinden, görevli ve yetkili mahkemenin Sarız Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Nitekim,Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23 Hukuk Dairesi'nin 2021/1939 E. 2021/1732 K. Sayılı ilamı ile;...Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Ticaret Mahkemesi" sıfatı ile yürütülen dava dosyasının, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığın ... tarih ve 608 sayılı kararı ile "Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Ankara Batı Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi" olarak belirlenmesine karar verildiği gerekçesiyle dosyanın yetkili Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ilişkin karara karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurunun kabulü ile Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/57E., 2021/562K. sayılı dava dosyasında verdiği 17/09/2021 tarihli kararın, esası incelenmeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.Yine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3 Hukuk Dairesi'nin 2021/1511 E. 2021/1353 K. Sayılı ilamı ile;... Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve 608 sayılı kararı ile, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin kararının 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ve halen derdest olan mahkemelerin elindeki Ticaret Mahkemesi'nin görev ve yetkisine giren davaların açıldığı mahkemelerce sonuçlandırılması gerektiğine karar verilerek Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Bafra 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verilen karşı görevsizlik kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Talep, merci tayinine ilişkindir.Sarız Asliye Hukuk Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin ... tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 608 sayılı kararı ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden bahisle dosyanın Kayseri Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de kararda derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle yargı çevresini belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile gönderilmesine olanak olmadığından bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiş, verilen her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun ... tarih ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayınlan ... tarih ve 608 sayılı kararı ile “Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine, iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına” karar verilmiştir.Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz (T.C.Anayasası madde 37 ).Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir (T.C.Anayasası madde 142 ).Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 6). Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir (6100 sayılı HMK madde 1).
Kanuni hâkim, görev ve yetkisi kanunla belli edilmiş olan mahkemenin hâkimidir. Dolayısıyla mahkemenin görev ve yetkisinin tayin edilmesi işleminin kanun ile yapılmış bulunmasıdır.
Yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yürürlükte bulunan kanunlar aracılığıyla görevi ve yetkisi belirlenmiş olan mahkemenin hâkimine, tabii hâkim denir. Bu çerçevede, tabii hâkim ilkesine uygunluğun sağlanması için, kanunla mahkemenin görev ve yetkisinin belirlenmesi işleminin yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yapılmış olması şarttır.Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve davaya bakacak yargı mercinin belirlenmesi için gönderilen dava dosyası incelendiğinde; Davanın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun ... tarih ve 608 sayılı kararından önce açıldığı ve bu kararda derdest dosyaların da Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine dair bir ibare bulunmadığı açıktır. Şu halde, söz konusu karar tarihinden önce açılmış olan bu davada doğal hakimlik ilkesi ile anılan kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanacağına ilişkin düzenleme gereğince uyuşmazlığın Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinde (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülmesi gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Sarız Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından dosyanın yargı yeri olarak tespit edilen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Sarız Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-) Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 06/01/2022