T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1031
KARAR NO: 2024/1004
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/03/2024
NUMARASI: 2024/237 Esas 2024/286 Karar
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 07/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/06/2024
Yukarıda esas numarası yazılı dosya re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; Davalı takip alacaklısı ...'nun, dava dışı takip borçlusu ...’den 18.716,47 TL'lik alacağı için Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile Örnek 10 Kambiyo Senetleri ile icra takibinde bulunmuş olduğunu, söz konusu borç için davacıya 26.07.2023 tarihinde 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmiş olduğunu, süresinde itiraz edilmemesi üzerine 09.08.2023 tarihinde 89/2 haciz ihbarnamesi tebliğ edilmiş olduğunu, ikinci haciz ihbarnamesine de davacı tarafından itiraz edilmemesi üzerine 3.Haciz ihbarnamesi 22.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, takip borçlusunun davacı uhdesinde herhangi bir alacağı bulunmamakta olup 89/3 haciz ihbarnamesine mahkeme nezdinde yasal süresi içinde itiraz ettiklerini, davacının işi nedeniyle şehir dışında yaşamakta olduğunu, bu nedenle yasal süresi içinde 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine itiraz edememiş olduğunu, davacının takip borçlusu ile 89/1 haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihinden önce veya sonra herhangi bir ticari, alacak- verecek ilişkileri olmamış ve takip borçlusuna herhangi bir borcu bulunmamakta olduğunu, takip borçlusunun bir dönem davacının yanında çalışmış olup davacı nezdinde herhangi bir hak edişinin bulunmadığını, açıkladıkları bu nedenlerle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3. maddesinde belirtilen sürede davacının takip borçlusu...'e borçlu olmadığının tespit edilmesi için işbu davayı açma zorunluluğu doğmuş olduğunu belirterek/ileri sürerek davalı tarafından gönderilen 89/3 Haciz ihbarnamesine itirazlarının kabulü ile davacının dava dışı takip borçlusu ...'e borcu olmadığının tespit edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Davanın, davalı ile dava dışı borçlu arasında düzenlenen kambiyo senedine dayanılarak başlatılan icra takibi nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti istemine yönelik olduğu, takibin kambiyo senetlerine özgü icra takibi olması itibariyle ticari iş niteliğinde olduğu, ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının da ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği, Yargıtay 19. HD'nin 2019/1500 E. ve 2019/4799 K. sayılı ilamı ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 2023/1013 E ve 2023/725 K sayılı ilamının da bu yönde olduğu, TTK’nun 26.06.2012 tarih ve 6335 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile değişik 5. maddesinde, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, dolayısıyla bonoya dayalı menfi tespit davalarında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine yönelik aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince; "Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2023 tarihli 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri'nin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, 2004 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 3. fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan 3. kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına dair verilen kesin kararı ile HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine, dava hakkında daha önce Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/249 Esas - 2024/5 Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize geldiği, mahkememizce de görevsizlik kararı verildiğinden mahkememiz ile Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkmış bulunmakla HMK 21/1-c ve 22/2 maddeleri uyarınca yargı yerinin tayin edilmesi için dosyanın Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, merci tayinine ilişkindir.
Davacı müvekkili davalı takip alacaklısı ...'nun, dava dışı takip borçlusu ...’den 18.716,47 TL'lik alacağı için Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile Örnek 10 kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yoluyla takipte bulunmuş olduğunu, söz konusu borç için davacıya 26.07.2023 tarihinde 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmiş olduğunu, süresinde itiraz edilmemesi üzerine 09.08.2023 tarihinde 89/2 haciz ihbarnamesi tebliğ edilmiş olduğunu, ikinci haciz ihbarnamesine de davacı tarafından itiraz edilmemesi üzerine 3.Haciz ihbarnamesi 22.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, takip borçlusunun davacı uhdesinde herhangi bir alacağı bulunmamakta olup 89/3 haciz ihbarnamesine mahkeme nezdinde yasal süresi içinde itiraz ettiklerini belirterek davalı tarafından gönderilen 89/3 ihbarnamesine itirazlarının kabulü ile müvekkilin dava dışı takip borçlusu ...'e borçlu olmadığını tespit edilmesini talep etmiştir.
İddianın ileri sürülüş biçimine göre dava, kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişinin İİK.nun 89/3 ve devamı maddelerinde düzenlenen menfi tespit istemine ilişkindir.
İİK'nın 89 uncu maddesinde "Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir." şeklinde düzenleme yer almaktadır. 3. haciz ihbarnamesine tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük sürede itiraz etmeyen üçüncü kişilerin 15 gün içinde açacağı menfi tespit davalarının genel mahkemelerde bakılacağı öngörülmüştür.
Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-) Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 07/06/2024