T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1635
KARAR NO: 2025/1157
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/02/2025
NUMARASI: 2025/163 Esas 2025/153 Karar
DAVANIN KONUSU: Komşuluk Hukukundan Kaynaklanan Tazminat
KARAR TARİHİ: 25/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/06/2025
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait fabrika içerisinde bulunan havalandırma sisteminin yetersiz oluşu sonucu üretim esnasında ortaya çıkan gaz, is, duman, kurum v.b.'nin aydınlatma amaçlı yapılmış fakat kırık olan tavan camlarından ve üretim esnasında kapalı tutulması gerekli olup sürekli açık halde bulundurulan hangar kapılarından dışarı atılması ve fabrikanın filtreleme sisteminin mevzuata aykırılıklar içermesi sebebi ile yetersiz oluşu sonucu, davalının işbu eylemleri ve ihmali neticesinde müvekkiline ait güneş enerji santraline bağlı panelleri kirletmesi ve buna bağlı olarak oluşan üretim kaybı kaynaklı fiili zarar, kazanç kaybı ve ges sisteminde oluşan zarara ilişkin olarak davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yoksun kalınan kazanç kaynaklı zarara ilişkin olarak 1.000,00-TL'nin her ay için belirlenecek rakama ilgili aydan itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline ödenmesine, GES'te kirlenme kaynaklı fonksiyon kayıpları, parça ömrünün kısalması sebepleri ile ortaya çıkacak değişim/onarım kaynaklı oluşan zarara ilişkin 01/10/2023 tarihinden dava tarihine kadarki döneme kadar olan zararın tespiti ile 1.000,00-TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline verilmesine, kirlenme kaynaklı olarak artan temizlik maliyetleri nedeniyle oluşan zarara ilişkin şimdilik 1.000,00-TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince "Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın davalının ticari faaliyetleri sırasında çıkardığı gaz, is, duman ve kurum nedeniyle davacıya ait güneş enerji santraline bağlı panellerin kirlenmesi sebebiyle üretmesi gerekenden daha az enerji üretmesi, panellerdeki sistem elemanlarında oluşan fonksiyon kaybı sebebiyle değişim-onarım zararı ve temizlik masrafı oluşması nedeniyle davacı tarafın uğradığı zararların tazminine ilişkin olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın tarafların ticari faaliyetinden kaynaklanmadığı, TMK’nın 737. maddesinde yer alan komşuluk hukukuna ilişkin olduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkememizin görevli olmadığı, uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu (emsal Yargıtay 14. HD 2016/17233 Esas, 2020/2091 Karar) kanaatine varılmakla, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle
"1-HMK'nın 114/1-c. maddesi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nın l15/2. maddesi gereğince davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine," şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle kaldırılması gerektiğini, müvekkilinin beyanlarına göre; müvekkili tarafından Organize Sanayi Bölgesi ... Cad. No:... .../KAYSERİ adresli taşınmaz üzerine Güneş Enerji Santrali kurulmuş olup santrale bağlı panellerin işbu taşınmaza komşu olan davalı şirket ... A.Ş.'ye ait iş yerinin bacasından, kırık aydınlatma camlarından ve açık tutulan hangar kapılarından çıkan gaz, is, duman, kurum v.b. sebebiyle kirlenmesi ve bu sebeple hem Güneş Enerji Sistemi'nden elde edilmesi beklenen faydanın elde edilememesi hem de panellerin temizlik periyotunun sıklığı sebebi ile sermaye ziyanı oluştuğunu, davalı ... A.Ş.'ye ait söz konusu fabrika döküm fabrikası olup oluşan zarar davalının ticari faaliyeti kapsamında oluşan atıkların ilgili mevzuatlara uygun şekilde dışarı salınmaması neticesinde meydana gelmiş ve gelmeye devam ettiğini, istinaf başvurularına konu mahkeme dosyasını ikame aşamasında sunulmuş olan dava dilekçesinde bu hususun açıkça belirtildiğini, yine başvurularına konu ilamda da bu konuya değinilmiş olmasına karşın dava konusunun komşuluk hukukundan kaynaklandığından ve tarafların ticari faaliyetinden kaynaklanmadığından bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, tacirin sorumluluğuna ilişkin TTK Md. 18/2 hükmü "Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir." şeklinde olduğunu, dava dilekçesinde izah edildiği üzere ... A.Ş. yetkilileri söz konusu hükme aykırı davranarak müvekkilinin işletmesinin üretiminin azalmasına ve dava dilekçesinde sayılı diğer zararların oluşumuna sebebiyet verdiklerini, TTK. Md. 19'da Ticari İş Karinesi başlıklı madde düzenlenmiş olup "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır." şeklinde olduğunu, izah edilen hususlar itibari ile davalının işletmesinin üretimi kapsamındaki sorumluluklarına aykırı davranması kaynaklı oluşan haksız fiili ticari iş kapsamında olduğunu, ticari iş TTK Md.3'de düzenlenmiş olup "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." şeklinde olduğunu, işletmenin faaliyetleri kapsamında ika edilen haksız fiilde ticari iş kapsamında olduğunu, her ne kadar uyuşmazlığa konu haksız fiilin ticari iş sayılması tek başına uyuşmazlığın ticari dava olarak görülmesi için yeterli olmasa da yargılama konusu olayda her iki tarafın tacir olması ve yargılama konusu fiil ile zararın her iki tarafticari işletmenin faaliyetleri kapsamında olması sebebi ile yargılama konusu dava ticari dava olduğunu, her türlü fiilin bu kapsamda olduğunu, haksız fiiller de haliyle bu kapsama dahil olduğunu, bir davanın nisbi ticari dava olması için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletme ile ilgili olması gerektiğini, dava konusu olayda; hem davalı taraf hem müvekkilinin tacir olup davalının ticari faaliyeti kapsamında ortaya çıkan haksız fiili ile güneş enerji tesisi ile üretim yapıp satışını yapan müvekkilin ticari faaliyetlerinde zarar oluşmasına sebebiyet verdiğini, nispi ticari dava olma şartları yargılama konusu olayda mevcut olup yerel mahkemece davaya devam edilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, görevli olduğuna ilişkin hüküm tesis edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Komşuluk Hukukundan Kaynaklanan Tazminat talebine yöneliktir.
Bilindiği üzere olayları anlatmak taraflara hukuki nitelendirmeyi yapmak hakime aittir. Davacı tarafça, davalıya ait fabrika içerisinde bulunan havalandırma sisteminin yetersiz oluşu sonucu üretim esnasında ortaya çıkan gaz, is, duman, kurum v.b.'nin aydınlatma amaçlı yapılmış fakat kırık olan tavan camlarından ve üretim esnasında kapalı tutulması gerekli olup sürekli açık halde bulundurulan hangar kapılarından dışarı atılması ve fabrikanın filtreleme sisteminin yetersiz oluşu sonucu, davalının işbu eylemleri ve ihmali neticesinde müvekkiline ait güneş enerji santraline bağlı panelleri kirletmesi ve buna bağlı olarak oluşan üretim kaybı kaynaklı fiili zarar, kazanç kaybı ve ges sisteminde oluşan zarara ilişkin olarak davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yoksun kalınan kazanç kaynaklı zarara ilişkin olarak 1.000,00-TL'nin her ay için belirlenecek rakama ilgili aydan itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline ödenmesi, GES'te kirlenme kaynaklı fonksiyon kayıpları, parça ömrünün kısalması sebepleri ile ortaya çıkacak değişim/onarım kaynaklı oluşan zarara ilişkin 01/10/2023 tarihinden dava tarihine kadarki döneme kadar olan zararın tespiti ile 1.000,00-TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline verilmesi, kirlenme kaynaklı olarak artan temizlik maliyetleri nedeniyle oluşan zarara ilişkin şimdilik 1.000,00-TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline verilmesi talebi ile eldeki dava açılmıştır.
Bu sebeple eldeki dava, TMK.'nın 737. maddesinde düzenlenen komşuluk hukukuna aykırılıktan doğan bir tazminat davasıdır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu olmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23/05/2014 tarihli ve 2013/13-2166 Esas, 2014/709 sayılı Kararı da bu yönde değerlendirmeler içermektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre ise, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.
HMK'nin 1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir. Asliye hukuk mahkemelerinin görevi HMK'nin 2. maddesinde belirlenmiş olup 2/1. maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleri görevlidir; 2/(2) maddesine göre de bu Kanun ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Başka bir deyişle Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkemedir.
Somut olayda; dava, tarafların ticari faaliyetinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin olmayıp TMK’nın 737. maddesinden kaynaklanan komşuluk hukukuna ilişkindir.
Şu halde, ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355.maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve re’sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/02/2025 tarih 2025/163 Esas 2025/153 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan istinaf masraflarının istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, harç vb. işlemlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK.nin 362/1-a maddesi hükmü uyarınca kesin olmak üzere dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 25/06/2025