K A Y S E R İ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1447
KARAR NO: 2021/1132
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/05/2021 (Ara Karar)
NUMARASI: 2021/377 Esas
DAVANIN KONUSU: Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/05/2021
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 23/09/2021
YAZILDIĞI TARİH: 23/09/2021
Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/377 Esas sayılı dava dosyasında verilen maddi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin kabulü, manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı davacı vekili ve davalılar... ve ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; 12/06/2020 tarihinde meydana gelen ve davalının sebebiyet verdiği kazada müvekkilinin, müvekkilinin aracında bulunan arkadaşı ...'ın ve müvekkilinin eşi ...'nun yaralandığını, müvekkilinin alacağının tahsili ve hak kayıplarının önlenebilmesi açısından davalılar ... ve ...'nun taşınır ve taşınmaz mallarının ihtiyaten haczine, fazlaya ilişkin hak ve alacaklarının saklı kalmak kaydıyla 1000 TL kalıcı iş göremezlik 20,00 TL geçici iş göremezlik, 20,00 TL tedavi gideri olmak üzere maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, müvekkilinin kaza nedeniyle yaşadığı acı ve elemin tazmini için 30.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince maddi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede; talebin bir miktar para alacağına ilişkin olması, kaza tarihi itibariyle muacceliyetin gerçekleşmesi, davacının malul kaldığına dair süresiz engelli sağlık raporunun bulunması, mevcut dosya kapsamına göre davacının talep ettiği maddi tazminat talebi yönünden ihtiyati haciz talebinin kabulü için İİK 257. md. gereğince yaklaşık ispata yeter delil ve belgelerin bulunduğu anlaşılmakla İİK'nun 257. md. gereğince dava ve talebe konu 1.040,00-TL maddi tazminat talebinin % 15'i kadar nakdi teminat ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında, 1.040,00 TL miktarla sınırlı olmak kaydıyla ... ve ... adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallara ihtiyati haciz konulmasına, teminat yatırıldığında kararın infazı için Kayseri İcra Müdürlüklerinin yetkili kılınmasına, manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede; manevi tazminatın niteliği gereği kazanın oluş şekline, tarafların ekonomik sosyal ve gelir durumlarına, kusur durumlarına, uğranılan manevi eza, ızdırap vs gibi bir çok ve kısmen soyut nitelikteki verilere ve değerlendirmelere göre hakimin taktiriyle miktarı belirlenen bir tazminat-alacak niteliğinde olması nedeniyle manevi tazminat talebi yönünden İİK 257 md. gereğince ihtiyati haczin kabulü için aranan gerekli ve yeterli koşulları bulunmadığından manevi tazminat miktarı yönünden istenen ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Taraflarca İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:
A-) Davacı vekili, manevi tazminat talebi yönünden ihtiyati haciz isteminin reddi kararına karşı süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; 12/06/2020 tarihinde meydana gelen kazada müvekkilinin çekmiş olduğu elem ve acının bir nebze giderilebilmesi için 30.000,00 TL manevi tazminat talebinde ve ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, ilk derece mahkemesince verilen ara kararı ile manevi tazminatın hakimin takdiriyle belirlenen bir tazminat olması nedeniyle İİK 257 kapsamında gerekli koşulları taşımadığından bahisle manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiğini, bu ara kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, işbu davada İİK 257 vd. maddesinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmesi nedeniyle muaccel hale gelen manevi tazminat alacağı yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesinin kanunen mümkün olduğunu, ilk derece mahkemesinin manevi tazminat yönünden ihtiyati haczin reddine ilişkin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
B-) Davalılar vekili, maddi tazminat talebi yönünden ihtiyati haciz isteminin kabulü kararına karşı süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin maddi tazminata yönelik ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair vermiş olduğu ara kararın yerinde olmadığını, hiç kimsenin kendi kusurundan kaynaklanan bir durumdan hak ve menfaat elde edemeyeceğinden davacının maddi tazminat talebinin haksız ve yersiz olduğunu, müvekkillerinin kendi kusurlarından kaynaklanmayan bir durumdan ötürü taşınır ve taşınmaz malların ihtiyaten de olsa haczine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenlerle hem araç maliki olan müvekkili ... hem de müvekkil ... adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallarının ihtiyati haczine yönelik ara kararın ortadan kaldırılması gerektiğini, ilk derece mahkemesince maddi tazminat yönünden verilen ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılmasını, davacının manevi tazminat yönünden ihtiyati haczin reddine ilişkin ara karara karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Davacının dava dilekçesindeki maddi ve manevi tazminat istemleri bakımından ihtiyati haciz talebinin değerlendirildiği Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/05/2021 tarihli değişik iş kararında; "Dava ve talebe konu 1.040,00 TL maddi tazminat talebinin %15'i kadar nakdi teminat ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında 1.040,00 TL miktarla sınırlı olmak kaydıyla İİK'nun 257 ve devamı maddeleri gereğince davalılar ... ve ...'nun borca yetecek kadar menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, manevi tazminat miktarı yönünden de istenen ihtiyati haciz talebinin ise reddine" dair karar verilmiştir.Davacı vekili, manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin karara karşı 20/05/2021 tarihli dilekçesiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalılar ... ve ... vekili, 10/06/2021 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat yönünden verilen ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin karara karşı istinaf yoluna başvurmaları nedeniyle dosyanın hem davacı hem de davalıların istinaf başvurularının incelenmesi için Dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.2004 sayılı İİK 257. maddesi uyarınca talep edilen ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenin bu karara itiraz ve istinaf hakları İİK 265. maddesinde düzenlenmiştir. İİK 265/1 maddesine göre borçlu (davalı) ihtiyati haciz kararına karşı haczin uygulandığı yada tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İİK 265/4 maddesinde ise “Mahkeme itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki tarafta gelmezse evrak üzerinden inceleme yaparak karar verir.” hükmüne yer verilmiştir. Emredici nitelikteki bu usul kuralları uyarınca davalıların, maddi tazminat bakımından verilen ihtiyati haciz kararına karşı itirazları bakımından öncelikle duruşma açılarak yapılacak inceleme sonucunda karar verilmesi ve ancak bu karara karşı İİK 265/5 maddesi uyarınca istinaf kanun yolunun kullanılması mümkündür. Bu yasal düzenleme karşısında, ilk derece mahkemesince maddi tazminat bakımından verilen ihtiyati haciz kararının itiraza tabi olduğu açıktır.Hal böyle olunca; maddi tazminat talebi bakımından aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen davalıların bu kararın tebliği üzerine vermiş olduğu 10/06/2021 tarihli dilekçenin İİK 265/1. maddesi uyarınca itiraz dilekçesi olarak kabulüyle İİK 265/4. madesi uyarınca taraflar duruşmaya çağrılmak suretiyle yapılacak incelemeye göre itiraz hakkında ilk derece mahkemesince bir karar verilmesi, itirazla ilgili olarak ilk derece mahkemesince verilecek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması halinde dosyanın Dairemize gönderilmesi gerektiği halde bu işlemler yapılmadan dosyanın istinaf incelemesine gönderildiği anlaşıldığından davalıların, maddi tazminat bakımından verilen ihtiyati haciz kararına karşı istinaf itirazları bakımından 6100 sayılı HMK md. 352/1-ç uyarınca usulden ret kararı verilmesi gerekmiştir.Manevi tazminat bakımından ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun incelenmesinde;İhtiyati haciz müessesesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesi şu şekildedir;
İhtiyati haciz şartları:
Madde 257 – "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2 -Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."
Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş alacakların zamanında ödenmesinin sağlanması amacıyla borçlunun mallarına geçici olarak hukuken el konulması şeklinde ifade edilebilecek olan ihtiyati haczin, kanunda düzenlenen istisnai hallerde vadesi gelmemiş alacaklar için tatbiki de mümkündür. Bu istisnalardan biri de 2004 sayılı İİK'nun 257/2. maddesinde yer alan, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemesi, kaçırması veya kendisinin kaçmaya çalışmasıdır.Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre; zarar, haksız eylemden kaynaklandığında, tazminat da haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muaccel alacak" kavramı, alacaklı tarafından belli durumlarda bir ekonomik değer veya icrası mümkün bir alacak iddiasını elde etmeye yönelik, makul bir şekilde ortaya konulmuş icra edilebilir bir iddianın doğurduğu, ulusal mevzuatta bir kanun hükmüne veya yerleşik içtihatlara dayalı başarılı olma şansı yüksek, yeterli somutluğa sahip nitelikteki talep ve dava edilebilir hale gelmiş alacakları ifade etmektedir.Davacının manevi tazminat talebi açısından davaya konu olan olayda; manevi tazminat miktarı tümü ile ilk derece mahkemesi tarafından toplanılacak deliller ve yapılacak yargılama sonucunda takdir hakkı da kullanılmak suretiyle tespit edileceğinden bu aşamada, manevi tazminat olarak talep edilen miktar yönünden somut bir miktar belirlenmesinin mümkün olmadığı ve dolayısı ile ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Bu haliyle, manevi tazminat bakımından ihtiyati haciz talebinin reddine dair ilk derece mahkemesinin ara kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davacı tarafın istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
A-) 1-) Davalılar ... ve ... vekilinin maddi tazminat bakımından verilen ihtiyati haciz kararına karşı istinaf itirazları bakımından öncelikle bu dilekçenin itiraz dilekçesi olarak kabul edilip ilk derece mahkemesince duruşma açılarak bir değerlendirme yapılması gerektiğinden istinaf başvurusu taleplerinin 6100 sayılı HMK md. 352/1-ç uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-) Davalılar ... ve ... tarafından istinaf başvurusu sırasında peşin yatırılan harçların talep halinde yatırana İADESİNE,
3-) Davalılar ... ve ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
B-) 1-) Davacının manevi tazminat bakımından ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-) İstinaf başvurusu sırasında davacıdan peşin alınan harçların mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-) Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
C-) 1-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 uyarınca vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
2-) Davacı ve davalılar tarafından istinaf yargılaması bakımından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre yatırana İADESİNE,
3-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin 6100 sayılı HMK md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı HMK md. 352/1-ç, 353/1-b-1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 391/3 ve 362/1-f maddeleri gereğince Yargıtay nezdinde temyiz yolu kapalı (KESİN) olmak üzere oy birliği ile karar verildi.23/09/2021