T. C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/162
KARAR NO: 2024/312
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26.10.2023
NUMARASI: 2023/957 Esas (Ara Karar)
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25.10.2023
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 19.02.2024
YAZILDIĞI TARİH: 19.02.2024
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/957 Esas sayılı 26.10.2023 tarihli ara kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 08.10.2022 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davalı tarafın ... Merkezindeki ... nolu bağımsız bölümü 5 yıl süreyle kiraladığını, ortak giderlere ilişkin şartların kira sözleşmesinde belirlenmiş olup, bu şartlar altında AVM kira sözleşmesinin her iki tarafça herhangi bir itiraz olmadan imzalandığını, davalı taraf adına kesilen ortak giderler kapsamındaki faturaların davalı tarafça ödenmediğini, ödenmeyen bedellere ilişkin Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden kira sözleşmesinden kaynaklanan elektrik, su, ortak gider, iklimlendirme vs cari hesaptan kalan bakiye alacak gösterilmek suretiyle icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz ederek takibin durdurulduğunu bu nedenlerle ihtiyati haciz talenin kabulü ile, borca yetecek tutarda banka hesaplarına taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının öncelikle teminatsız aksi takdirde teminatlı olarak ihtiyati haciz konulmasına, davanın kabulüyle, Kayseri İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan takibe ve ferilerine ilişkin itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı borçlu aleyhine alacağın en az %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince verilen 26.10.2023 tarihli ara kararı ile, davacının ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili tarafından süresi içinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen ara kararın gerekçe içermediğini, somut olayda ihtiyati hacze ilişkin şartların mevcut olmadığına dair hiçbir gerekçe ihtiva etmediğini, ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, davalının faturalara süresi içinde itiraz etmemek suretiyle faturaların münderecatını kabul etmiş olduğundan borçlu olmadığını ileri süremeyeceğini, davalının itirazını haklı gösterecek bir vakıa ileri sürülmediğini bu nedenle ilk derece mahkemesince verilen ara kararın kaldırılmasına, taleplerinin kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu görülmüştür.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesinde 6 bent halinde belirtilen koşulların varlığı durumunda ise davanın esası incelenmeden ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verileceği aynı maddede düzenlenmiştir. Bu maddenin birinci fıkrasının a bendinin 3. sırasında "Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması" davanın esası incelenmeden ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gereken bir hal olarak düzenlenmiştir.
İstinaf incelemesine konu, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli davada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair 26.10.2023 tarihli ara karara karşı davacı tarafça yapılan istinaf başvurusu incelendiğinde;
Davacının alacak talebinin taraflar arasında akdedilmiş olan kira sözleşmesine dayandığı dava dilekçesi ve dosya kapsamından anlaşıldığı için eldeki uyuşmazlıkta görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu açıktır.
6100 sayılı HMK md. 390/1 uyarınca ihtiyati tedbirin dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden istenmesi, dava açıldıktan sonra ise asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenmesi gerekmektedir. Asıl davanın görüldüğü mahkemenin görevli mahkeme olması gerektiği hususu ise izahtan varestedir. İhtiyati hacizde hangi mahkemenin görevli olduğu İİK’nun 258’inci maddesinde açıkça belirtilmemiştir. Bu maddede sadece genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK’nın göreve ilişkin hükümleri (m.1-4) uygulanacaktır. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin E:2014/4670, K:2014/7803 sayılı kararında da aynı yönde açıklamalara yer verilmiştir.)
Bu durumda, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davacının alacak talebinin taraflar arasında akdedilmiş olan kira sözleşmesine dayandığı ve eldeki uyuşmazlıkta görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu nazara alınarak öncelikle görev yönünden değerlendirme yapılması ve davacının ihtiyati haciz talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesi yönünde karar verilmesi gerektiği halde davacının ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verilmesi doğru olmamıştır.
Hâl böyle olunca davacının istinaf başvurusunun açıklanan nedenden ötürü kabulü ile ilk derece mahkemesinin 26.10.2023 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/3. maddesi uyarınca kaldırılarak yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda değerlendirme yapılıp bir karar verilmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-) Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/3 maddesi gereğince Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/957 Esas sayılı 26.10.2023 tarihli ARA KARARININ KALDIRILMASINA,
2-) Davanın yukarıda gerekçe bölümünde belirtilen hususlar değerlendirilerek yeniden görülmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE,
3-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf kanun yoluna başvurana iadesine,
4-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,
7-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1-a/3 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1 - a, 362/1 - g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/02/2024