T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/621
KARAR NO: 2024/353
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/12/2022
NUMARASI: 2022/28 Esas, 2022/950 Karar
DAVANIN KONUSU: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 11.01.2022
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 23.02.2024
YAZILDIĞI TARİH: 23.02.2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/28 Esas, 2022/950 Karar sayılı ilamı davalı ... vekilince istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.10.2011 tarihinde ...ili ... ... Karayolu ... Köyü mevkiinde ...’un sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile ...’nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonun çarpışmalarına bağlı trafik kazası sonucunda müvekkilinin oğlu ... ile birlikte 4 kişinin vefat ettiğini, davalı sigorta şirketinin sigortalısı ... otomobil sürücüsü...'un bu kazada olay yeri tespit tutanağında ve Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/393 Esas ve 2012/203 Karar sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu İhtisas dairesinden alınan kusur raporunda ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’un asli kusurlu olduğu, diğer araç sürücüsü ...’nın ise herhangi bir kusurunun olmadığını, ...'ın ölümüne sebep olan ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... olduğunu, aracın trafik kayıtlarında da... adına kayıtlı olduğunu, ...'un kazada vefat eden ...'in babası olduğunu, müvekkilinin soyadının ... İdare Kurulunun ... tarih ve ...kararına göre ... olan soyadı ... olarak değiştirildiğini, belirsiz olan ve yargılama sırasında belirlenecek gerçek alacak miktarı üzerinden harcının yatırılmak ve belirlenen miktar üzerinden davaya devam edilmek üzere destekten yoksun kalan müvekkili ...için şimdilik 28.426,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını talep ettiklerini, davalı şirketin Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/186 Esas ve 2020/71 Karar sayılı dosyası ile davanın açılış tarihi olan 15.11.2012 tarihinde temerrüde düşürüldüğünü, bu nedenle mahkemece hükmedilecek tazminat miktarına davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 15.11.2012 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, kazaya karışan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) bulunduğunu, ... acenta no ve ... poliçe numarası ile ...şirketi tarafından tanzim edildiğini, poliçenin geçerlilik süresinin 26.4.2011–26.04.2012 tarihleri arasında olduğunu, poliçenin geçerlilik süresi içerisinde kazanın meydana gelmesi nedeniyle davalı ... nın değişken sigorta poliçe limitleri ile tazminattan sorumlu olduğunu, bu kaza nedeniyle davalı sigorta şirketi aleyhine Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış oldukları dava Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/279 Esas ve 2013/274 Karar sayılı ilamı karar verildiğini, bu kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/4513 Esas ve 2018/304 Karar sayılı ilamı ile bozulduğunu ve bozma sonrasında Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/186 Esasını aldığını ve yapılan yargılama sonrasında dosyada alınan aktüerya bilirkişi raporunda müvekkilin destekten yoksun kalma tazminatı 39.696,98 olarak hesaplandığını, ancak taleple bağlı kalınarak 11.270,67 TL tazminata hükmedildiğini, bu tazminat miktarının sigorta şirketi tarafından müvekkilere ödendiğini, davaya konu kazaya ilişkin Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/393 Esas ve 2011/393 Karar sayılı dosyası ile bütün bilgi ve belgelerin Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/186 Esas ve 2020/71 Karar sayılı dosyasında mevcut olduğunu, bu kaza nedeniyle davalı sigorta şirketine başvuru yaptıklarını, davalı sigorta şirketinin mahkemece tespit edilen tazminat miktarından daha düşük bir ödeme teklifinde bulunması nedeniyle davalı sigorta şirketi ile haricen anlaşma sağlanamadığını, arabulucuya başvurulduğunu ancak anlaşılma sağlanamadığına ilişkin Arabuluculuk Son Tutanak düzenlendiğini, Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/186 Esas ve 2020/71 Karar sayılı ilamında alınan aktüerya bilirkişi raporunda belirtilen ve mahkememizce yapılacak yargılama sonucunda yeni hesaplanacak destekten yoksun kalma tazminatı için bu ek dava niteliğindeki bu davayı açtıklarını, açıklanan nedenlerle belirsiz olan ve yargılama sırasında belirlenecek gerçek alacak miktarı üzerinden harcının yatırılmak ve belirlenen miktar üzerinden davaya devam edilmek üzere şimdilik müvekkili ... için 28.426,00 TL destekten yoksun kalma tazminatın 15.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, 14/10/2011 tarihinde meydana gelen kazada tarafların kusur durumunun tespiti amacı ile Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/393 Esas, 2012/203 Karar sayılı dosyasında rapor alındığı ve Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin... tarihli raporunda, sanık sürücü ...’un asli kusurlu olduğu ve sanık sürücü ...’nın kusurunun bulunmadığının belirtildiği görülmüş olup, Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararının kesinleştiği, mahkemece alınan raporun kusur değerlendirmesi açısından yeterli ve mahkememizce hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu görülmüş olmakla mahkememizce yeniden rapor alınması yoluna gidilmemiştir. Bu rapor ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2019/5206 E, 2020/8874 K. sayılı ilamı gibi güncel ilamlar dikkate alınarak düzenlenen aktüer bilirkişisinin 18/07/2022 tarihli ek raporunda ise, davacının bakiye 187.682,17 TL destek tazminatı alacağının bulunduğunun belirtildiği görülmüştür. Davalı sigorta şirketinin kazaya sebep olan kusurlu sürücünün kullandığı aracın olay tarihinde geçerli ZMMS poliçesini düzenlemekle zarardan sorumlu olduğu anlaşılmış, davacı vekilinin 19/08/2022 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınmış ve böylece Davanın kabulü ile; 187.682,17 TL destekten yoksun kalma tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan 15/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ...vekili süresinde sunmuş olduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, ek davaya konu taleplere ilişkin Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/186 Esas ve 2020/71 Karar sayılı kararın dava tarihi itibariyle kesinleşmediğini, dosyanın halen derdest olduğunu, dava şartının gerçekleşmediğini, işbu dava şartının noksanlığı kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gereken bir unsur olduğunu, davanın reddi gerektiğini, davacıların iş bu ek davaya konu taleplerinin kötü niyetli olduğunu, sigorta şirketleri zenginleşme aracı olarak görülmediğini, ayrıca davacının mezkur davayı belirsiz alacak davası olarak açmasının davanın esasına ve hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının beyan dilekçesi olarak sunduğu ancak "ıslah" olarak kabul gören dilekçenin niteliğinin açıkça anlaşılamadığını, destekten yoksun kalma tazminatı hesabının kabulünün mümkün olmadığını, 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren ve Karayolları Trafik Kanunu’nda Yapılan değişiklik ile hesaplamanın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında öngörülen usul ve esaslara göre %2'yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak hesaplanması gerektiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Genel Şartları Hükmü uyarınca da tazminat hesaplamasında kullanılması gereken yaşam tablosu TRH 2010 ve hesaplamada esas alınması gereken teknik faizin %1,8 olarak düzenlendiğini, işbu nedenle tazminat hesaplanmasında bu tablonun kullanılmasını ve teknik faizin % 1,8 olarak esas alınmasını talep ettiklerini, bu rapor doğrultusunda verilen hükmü kabul etmediklerini, yargılamada müvekkili şirketin hak arama özgürlüğünün yeterli şekilde kullandırılmadığını, Anayasa ile korunan hak arama hürriyetlerinin kısıtlandığını, bu nedenlerle tehir-i icra taleplerinin kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede;
Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi gereği destekten yoksun kalma tazminatından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesinde “(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir. (2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme göre belirsiz alacak davasının alacak miktarının veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenemediği ya da imkânsız olduğu hallerde olanaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Belirsiz alacak davasında davacı, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK’nın 107. maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabilir. Ayrıca davasını HMK 176. ve devamı maddelerine göre bir kez de ıslah edebilir. Islah, taraf usul işlemlerinin kısmen veya tamamen düzeltilmesidir.
HMK'nun 109.maddesinde "(1) Talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir..." hükmü düzenlenmiştir.
Davacı vekili dosya kapsamında alınan kök aktüer raporu alındıktan sonra hesaplanan miktara göre 19.08.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini davacı için toplam talebini 187.682,17 TL'ye yükseltmiş, ilk derece mahkemesince davacılar vekilinin bedel artırım dilekçesindeki miktarı kapsar şekilde maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda, dava tarihi 11.01.2022 tarihi olup, davacı vekili dava dilekçesinde yargılama sırasında belirlenecek gerçek alacak miktarı üzerinden artırılmak kaydıyla davacı için 28.426,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/186 Esas, 2020/71 K. sayılı ilk davanın açıldığı tarih olan 15.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş açıkça HMK’nın 107. maddesine dayalı olarak belirsiz alacak davası açtığını açıklamıştır. Daha önce, Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/186 Esas, 2020/71 K. sayılı dosyasıyla, aynı taraflar arasında, aynı trafik kazası sebebiyle, destekten yoksun kalma tazminatı davasının açılmış olduğu, bu dosyada aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda davacı için 39.696,98 TL destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı, davacı tarafça Yargıtay bozma ilamı öncesinde destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin mahkemeye vermiş olduğu ıslah dilekçesiyle davacı için 11.270,67 TL olarak ıslah edilmiş olunduğundan ve Yargıtay bozma ilamından sonra talep sonucunun artırılması mümkün olmadığından, mahkemece davanın kabulüne, davacı ... için 11.270,67 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği ve bu tazminatın davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği, eldeki davanın da bu davanın devamı niteliğinde bir ek dava olup, başvuru dilekçesinin kısmi dava kapsamında olduğu, belirsiz alacak davası olarak tanımlanamayacağı, bu ek dava ile ancak önceki davada istenemeyen alacak kısmının talep edilebileceği, aynı taraflar arasında, aynı sebepten dolayı açılmış, neticelendirilmiş ve kesinleşmiş olan davada, kusur, tazminat miktarı, sorumluluk yönünden uyuşmazlığın çözümlenmiş olduğunun kabulü ile, ilk davanın devamı niteliğinde olan eldeki davada ilk davada yapılmayan veya yapılmış olup da değerlendirilmiş olan itirazların yapılamayacağı, bu sebeple davalı vekilinin tazminatın hesaplanmasına ilişkin istinafının yerinde olmadığı, yine eldeki davanın Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/ 186 E. 2020/71 K. sayılı dosyasının devamı niteliğinde olması ve ilk davada talep edilemeyen tazminat miktarı yönünden talepte bulunulduğu hususu dikkate alınarak davalı vekilinin derdestlik itirazının yerinde olmadığı, ancak davalı vekilinin eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı yönündeki istinafının yerinde olduğu, davacı tarafça Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/186 E. 2020/71 K.sayılı dosyasında aktüerya bilirkişi tarafından hesaplanan ve mahkemece hüküm altına alınmayan, davacı ... (...) için 39.696,98 TL - 11.270,67 = 28.426,31 TL ( talep 28.426,00 TL) destekten yoksun kalma tazminatının talep edilebileceği kanaatine varılarak, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-b/2.maddesi uyarınca kaldırılarak, dairemizce "açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacı ...için 28.426,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi" gerektiği tespit edilmiştir.
Bu durumda dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;
A-) Davalı ... nin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/28 Esas, 2022/950 Karar sayılı kararının yeniden hüküm kurulmak üzere KALDIRILMASINA, hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN TESİSİNE,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 28.426,00 TL destekten yoksun kalma tazminat bedelinin 15/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Alınması gerekli 1.941,78 TL karar ve ilam harcından 97,09 TL peşin harç, 544,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 641,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.300,69 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 97,09 TL peşin harç ile 544,00 TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı ... kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/3. maddesi uyarınca davanın reddedilen kısmı için tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 63,50 TL tebligat gideri, 5,00 TL müzekkere ve posta gideri, 900,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 968,50 TL yargılama giderinden davanın kabul-red oranına göre hesap edilen 146,63 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansı olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde harcanmayan gider avansının davacı tarafa iadesine,
8-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul-red oranına göre hesap edilen 205,90 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 1.154,10 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
B-) Davalının istinaf başvurusu kabul edilmiş olmakla;
1-) İstinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
3-) Davalı tarafından yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 119,00 TL posta ücreti toplamı 611,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
C-) 1-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,
2-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesie,
Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b/2. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1 - a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 23/02/2024