T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2633
KARAR NO: 2023/1982
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2022
NUMARASI: 2021/845 Esas 2022/484 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH:16/11/2023
YAZILDIĞI TARİH:16/11/2023
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/845 Esas 2022/484 Karar sayılı ilamı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı araç ile ...plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait ... plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, onarım giderlerinin karşılandığını ancak araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle müracaatta bulunulduğu ancak yanıt alınamadığını, arabuluculuk faaliyetinin de sonuçsuz kaldığını, bu nedenle şimdilik 1.000,00-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmişir.
Davalı ... AŞ.'nin savunmasının ve dayanaklarının özetle; ... plakalı aracın şirketlerince sigortalı olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybı tazminatının kusurlu ... plakalı aracın sigortacısından talep edilmesi gerektiğini, bu nedenle sigorta şirketinin karşılamakla yükümlü olduğu herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirkete haksız yere husumet yöneltildiğini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...'nin savunmasının ve dayanaklarının özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirketçe sigortalandığını, davanın İstanbul Anadolu Mahkemelerinde açılması gerektiğini, mahkememizin yetkisiz olduğunu, davacının müvekkili şirkete herhangi bir başvuruda bulunmadığını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti.'nin savunmasının ve dayanaklarının özetle; davacı tarafından kusura ilişkin beyanları kabul etmediklerini, bu hususta rapor alınması gerektiğini, müvekkili şirketin kaza nedeniyle bir kusurunun bulunmadığını, mahkemece söz konusu kazadaki kusur oranlarının belirlenmesi için bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini, şirketin söz konusu kazada bir kusurunun bulunmamasıyla birlikte davacı tarafın davaya konu kaza nedeniyle bir zararının olduğunu iddia ediyorsa bu zararları sigorta şirketinden talep etmiş olup söz konusu zararların bedelini sigorta şirketinden alabildiğini, bu davanın sigorta şirketine yöneltilmesinin davacı tarafın kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davanın davalılar ... ve ... Ltd. Şti. yönünden KABULÜ İLE; 20.000,00-TL maddi tazminatın (araç değer kaybı) davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... yönünden davacının maddi tazminat talebinin reddine,
" şeklinde karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait aracın dava dilekçesinde de belirttiği gibi ... A.Ş'ne hem ihtiyari mali sorumluluk hem de zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı sigortanın bilirkişi raporuna karşı beyanlarında sadece zorunla mali sorumluluk sigortası kapsamında 36.000,00-TL ödediğini belirttiğini, mahkeme tarafından da dosya önceki kararına uygun olmadığı halde davalı sigortanın sadece ZMSS yönünden yaptığı ödeme nedeniyle sorumluluğunun kalmadığını, bu nedenle de sigorta hakkında davanın reddine karar verildiğini, oysa aynı sigorta şirketine davalı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortasıyla da sigortalı olduğundan, sorumluluğunun ihtiyari sorumluluk sigorta poliçesi yönünden devam ettiğini, bu hususun dosyada ve mahkemece verilen ilk kararda saptanmışken mahkemenin istinaftan sonra verdiği 2. kararında gözetilmemiş olmasının hem hukuka aykırı hem de görevi ihmal olduğu kanaatiyle kararın düzeltilmesi gerektiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davacı vekili istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, incelemesini kamu düzenine ilişkin hususlar hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapması gerektiği hususu düzenlenmiştir. (Aynı yönde Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2018/9860 Esas ve 2018/14781 Karar sayılı ilamında da Bölge Adliye Mahkemelerinin istinaf sebepleri ile bağlı olduğu vurgulanmıştır.)
Yukarıda açıklaması yapılan HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;
İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar nedeniyle ortaya çıkan değer kaybı zararının giderilmesi istemine ilişkindir.Dava konusu kazanın,... günü, davalı ... Limited Şirketine ait olup kaza tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpışmasıyla meydana geldiği, eldeki davada kaza nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybının tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesinin 24/09/2020 tarihli kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, Dairemizin 2021/2235 E. 2021/1543 K. sayılı ilamı ile davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir. Kaldırma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi raporu ile aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre değer kaybının belirlendiği, davalı ...'ın kırmızı ışık ihlali neticesinde oluşan kazada davacının kusuru bulunmadığı gözetilerek değer kaybının 21.000,00-TL olarak belirlendiği, ilk kararda hüküm altına alınan 1.000,00-TL'nin tahsil edilmesi nedeniyle davacı tarafça dava değerinin 20.000,00-TL olarak ıslah edildiği görülmektedir.Mahkemece ... ve ...Ltd. Şti. yönünden dava kabul edilerek 20.000,00-TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş olup ancak davalı .... yönünden ... A.Ş.'nin dava açılmadan önce 22/03/2019 tarihinde kasko şirketi olan ....'ye 36.000,00-TL ödeme yapıldığı, bu şekilde poliçe limitinin tüketildiği gerekçesiyle sigorta şirketine yönelik davanın reddine karar verildiği, anılan karara karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulduğu görülmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki ... Sigorta Poliçesi ve ... sayılı İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalıdır. Mahkemece davalı ... şirketinin ZMMS poliçe limiti olan 36.000,00-TL limitin tüketildiği gerekçesiyle sigorta şirketine yönelik davanın reddine karar verilmiş ise de davalı ... şirketinin İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında da sorumluluğu devam ettiğinden tüm davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalıdır. Davacının bu kapsamdaki istinaf başvuru sebepleri haklı bulunmuş olup kararın kaldırılması ve yerine yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede; eldeki davanın davalı ... şirketi açısından zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu, dava açılmadan önce davacıların arabuluculuk sürecini başlattığı ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı sabittir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen bedelin anılan görüşmeye her iki tarafın katıldığı gözetilerek maddi tazminat davasının kabul edilmesi nedeniyle zorunlu arabuluculuk ücretinin davalı ....'den alınarak Hazineye gelir kaydı gerekirken mahkemece bu hususta hüküm tesis edilmemesi doğru görülmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b-2 uyarınca yargılamada bir eksiklik bulunmamakla birlikte kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı veya yargılamada bulunan eksikler duruşma yapılmadan tamamlanacak nitelikte ise Bölge Adliye Mahkemesince düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi mümkündür.
İlk derece mahkemesi kararındaki belirtilen hata bakımından gerekli düzeltmelerin yapılması amacıyla davacı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak Dairemizce duruşma açılmaksızın yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;
A-)Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,
B-)Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/845 Esas 2022/484 Karar sayılı kararının yeniden hüküm kurulmak üzere KALDIRILMASINA, hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN TESİSİNE,
1-Davanın KABULÜ İLE; 20.000,00-TL maddi tazminatın (araç değer kaybı) davalılar ... ve ... Ltd. Şti. yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren, davalı .... Yönünden 15/02/2019 tarihinden itibaren (arabuluculuk başvuru tarihi) yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.366,20-TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan peşin olarak alınan 44,40-TL harçtan, 135,00-TL ıslah harcından ve 64,90-TL tamamlama harcından mahsubu ile eksik bakiye 1.121,90-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı lehine AAÜT uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 95,20-TL ilk dava açma gideri, kaldırma kararı öncesi 398,70-TL davetiye ve posta müzekkere gideri, 35,00-TL tanık ücreti ile 1.300,00-TL bilirkişi ücreti ve kaldırma kararı sonrası 184,80-TL davetiye ve posta müzekkere gideri ile 1.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.013,70-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenmiş olan 1.320,00-TL'nin (yargılama gideri) davalı ....'den alınarak hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların istekleri halinde ve karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine.
C-) Davacının istinaf başvurusu kabul edilmiş olmakla;
1-) İstinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
3-) Davacı tarafından yatırılan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 168,00-TL tebligat ücreti, 42,50-TL e-tebligat ücreti ve 98,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 529,20-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
D-) 1-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,
2-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b/2. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1 - a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 16/11/2023