T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1696
KARAR NO: 2023/983
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/05/2022
NUMARASI: 2018/742 Esas 2022/410 Karar
DAVA: Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
DAVA TARİHİ: 23/10/2018
DAVA: Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/09/2019
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 22/05/2023
YAZILDIĞI TARİH: 22/05/2023
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/742 Esas 2022/410 Karar sayılı kararı asıl dosya davacısı ... ve davalı ... A.Ş vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Asıl dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 05/05/2018 tarihinde davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araç ile ... istikametinden ... istikametine seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek, karşı yönden gelen ... plakalı araca çarpması sonucu iki taraflı ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kazada ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacılar murisi ... ve davacı ... 'ın yaralandığını ve ... ın kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiğini, bu kazada davalı sürücü ... 'ın %100 kusurlu olduğunu ve sürücü hakkında Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/470 Esas sayılı dava dosyası ile kovuşturmaya başlandığını, bu dosyada bulunan 14/09/2018 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda ... 'ın asli kusurlu olduğunun, ... 'ın kusursuz olduğunun tespit edildiğini, dava öncesi ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan davalı ... .'ne başvurduklarını, ... 'ın vefatı nedeniyle bu davalıdan davacı ... adına 84.556,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını tahsil ettiklerini, bu miktarı aşan destek zararlarından davalıları sorumlu tuttuklarını, yine davacı ... 'ın kendi yalanması nedeniyle maddi zararlarının olduğunu, HMK'nın 107. maddesi gereği bu davayı belirsiz alacak davası olarak açtıklarını beyanla davacı ... 'ın yaralanması sebebiyle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 30.000,00 TL manevi tazminatın, muris ... 'ın ölümü nedeni ile, davacı eş ... için 1.000,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 30.000,00 TL ve davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın 05/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... A.Ş.'nin sadece maddi tazminatlar yönünden trafik sigorta poliçesi limitleri dahilinde ve davadan önce ödediği 84.556,00 TL'yi aşan kısımdan sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sürücü ... 'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç için müvekkili şirket tarafından ... tarihleri arasında ... no'lu ZMMS poliçesi düzenlendiğini, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle davacı yana 20/09/2018 tarihinde 84.556,00 TL ödeme yapıldığını, davanın reddi gerektiğini, davacının dava konusu kaza nedeniyle maluliyetinin bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için müteveffanın davacıların desteği olduğunun ispatı gerektiğini, hesap yapılmasına karar verildiğinde maluliyet hesabının aktüerler listesinde kayıtlı, lisanslı aktüerler tarafından yapılmasını, davacıların SGK'dan herhangi bir ödeme alıp almadıklarının tespitini, iddiaları kabul etmemekle birlikte davada hükmedilmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu, davacı taraf lehine hükmolunacak tazminata dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasını, sonuç olarak, tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla ... 'ın maluliyeti için müvekkili şirkete başvuru yapılmamış olduğundan davanın reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise, kusur durumunun tespitini, bu davacının maluliyetinin tespitini, SGK'nın davacılara ödeme yapıp yapmadığının sorulmasını, kusur ve maluliyet tespitinin ardından aktüeryal hesaplamanın yerine getirilmesini, davaya yönelik tüm beyanların dikkate alınarak davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalat ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, aksi halde hesaplanacak olan tazminat tutarından cevap dilekçesinde belirtilen indirim sebepleri göz önüne alınarak indirim uygulanmasını talep etmiştir.Davalı ... ve ... vekili tarihli cevap dilekçesinde özetle; 05/05/2018 tarihinden müvekkillerinden ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ile seyir halinde iken meydana gelen kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, Adli Tıp Kurumu raporuna göre ... plakalı araç maliki müvekkili ... 'ın da olayda kusurunun olmadığının belirlendiğini, müvekkiline ait aracın ... A.Ş. tarafından sigortalı olduğunu ve davacıya 84.556,00 TL ödeme yapıldığını, davanın reddi gerektiğini, vefat eden ... 'ın SGK'na kaydının bulunmadığını, manevi tazminatın miktarının adalete uygun olması gerektiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/05/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı sürücü ... ın %100 kusurlu olduğunu, ... hakkında açılan Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/470 Esas sayılı dava dosyasında taksirle ölüme yaralamaya sebebiyet vermekten dolayı bu davalının cezalandırılmasına karar verildiğini, kazaya neden olan ... plakalı aracın davalı ... A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalandığını, vefat eden ... 'ın davacının annesi olduğunu, davacının annesinin vefatı nedeni ile büyük bir elem ve üzüntü duyduğunu ve annesinin desteğinden mahrum kaldığını, bu kaza nedeni ile diğer mirasçılar tarafından Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/742 Esas sayılı dosyası üzerinden tazminat davası açıldığını, bu davanın da o dava ile birleştirilmesini talep ettiğini belirterek şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, 30.000,00 TL manevi tazminatın ise sigorta şirketi hariç diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; 2018/742 Esas sayılı asıl davasında; davacı ... ’ın destekten yoksun kalma tazminatı davasının sübut bulmasından dolayı kabulü ile 254.021,95 TL’nin davalı ... A.Ş.’nin ZMMS poliçesinin 360.000,00 TL teminat limitli vefat teminatı kapsamında karşılanması ve teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile davalı ... A.Ş.’den temerrüt tarihi olan 20/09/2018 tarihinden ve diğer davalılardan vefat tarihi olan 18/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları koşulu ile alınarak bu davacıya ödenmesine, yine davacı ... ’ın kendi yaralanması nedeni ile açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 14.197,23 TL geçici iş göremezlik zararı ve 279.323,23 TL kalıcı iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 293.520,46 TL’nin davalı ... A.Ş.’nin ZMMS poliçesi teminat limiti çerçevesinde, geçici iş göremezlik zararının 360.000,00 TL limitli tedavi giderleri teminatı kapsamında karşılanması, kalıcı iş göremezlik zararının ise 360.000,00 TL teminat limitli sakatlık teminatı kapsamında karşılanması ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olması, davalı ... A.Ş.’den dava tarihi olan 23/10/2018 tarihinden ve diğer davalılardan haksız fiil tarihi olan 05/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları kaydı ile alınarak bu davacıya ödenmesine, davacı ... ’ın sürekli iş göremezlik tazminatı ile ilgili fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin ise ispatlanamadığından reddine, davacı ... ’ın kendi yaralanması nedeni ile açmış olduğu manevi tazminat davasının kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ’tan haksız fiil tarihi olan 05/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları koşulu ile alınarak bu davacıya ödenmesine, davacıların, ... ’ın vefatı nedeni ile açmış oldukları manevi tazminat davasının kabulü ile ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL ve davacı ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 110.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ’tan vefat tarihi olan 18/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile alınarak bu davacılara ayrı ayrı ödenmesine, 2019/618 Esas sayılı birleşen davasında ise; davacı ... 'un tüm davalılar aleyhinde açtığı maddi tazminat davasının sübut bulmadığından dolayı reddine, davacı .... 'un manevi tazminat davasının kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve .... ’tan vefat tarihi olan 18/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları kaydı ile alınarak bu davacıya ödenmesine dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl dava dosya davacısı ... vekili tarafından süresi içinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının 2 ve 3 nolu bendinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın ... 'ın kendi yaralanması nedeni ile açmış olduğu maddi tazminatın kısmen reddi yönünden kaldırılarak sürekli iş göremezlik tazminatının "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" ne ve "Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre sonradan alınan maluliyet raporunda belirtilen maluliyet oranına göre hükmedilmesine karar verilmesi gerektiğini, mahkemece verilen kısmı red kararının gerekçesinin Anayasa Mahkemesinin iptal kararına rağmen o dönemde belirsizlik olduğu ancak Yargıtay'ın sonradan görüş değiştirdiği şeklinde bir gerekçe belirtmiş ise de, iş bu gerekçenin hukuka güven, hukukta birlik ve adalet önünde eşitlik ilkelerine aykırı bir karar olduğunu, yargılama sırasında AYM iptal kararı yayınlandığını ve bu kararın işbu davaya da uygulanması gerektiği için yeniden aktüerya raporu aldırılmış olup, bu raporda vücut genel çalışma gücünden % 53 oranında kaybettiğinin belirtilmiş olup, davacı yan olarak taraflarına hukuka güven ilkesi gereği yeniden alınan aktüerya raporuna göre ıslah dilekçesi verildiğini ancak mahkemenin AYM kararı öncesi geçerli olan yönetmeliğe göre karar vererek sürekli sakatlık tazminatını % 53'e göre değil % 38 oranına göre hükmettiğini, hukuki belirsizliğin ve sonradan yüksek mahkemenin görüş değiştirmesinin davacı müvekkilini mağdur ettiğini, kabulünün hukuken ve vicdanen mümkün olmadığını bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının reddedilen miktar yönünden kısmen kaldırılmasına, davacı ... lehine hükmedilen sürekli sakatlık tazminatının ıslah dilekçesi doğrultusunda tamamen kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.Davalı .... A.Ş vekili tarafından süresi içinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ... yönünden yapılan tüm geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin yapılan hesaplamaların usul ve yasaya aykırı olduğunu, Hazine Müsteşarlığının 05.02.2010 tarih ve 2010/4 sayılı genelgesi uyarınca, aktüer hesaplamalarının Müsteşarlık nezdinde tutulan Aktüerler Siciline kayıtlı aktüerler tarafından yapılması öngörüldüğünü, genelgede tazminat hesaplamalarında asgari TRH 2010 Kadın ve Erkek Mortalite Tablolarının, teknik faiz oranlarının kullanılması gerektiğini, bu nedenle yapılan aktüerya hesaplamanın tümüyle hatalı olduğunu, kişinin bakiye ömrü TRH 2010 Ölüm Tablosu esas alınarak hesaplama yapılmalı ve yaşam olasılıkları hesaplamaya dahil edilip, %1,8 teknik faiz kullanılması gerektiğini, iki hesaplama yöntemi arasında ciddi farklar bulunmakla birlikte cari mevzuata uygun şekilde hesaplama yapılması gerektiğini, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının A.5/c Sürekli Sakatlık Teminatı maddesinin 2. bendi; "Sürekli sakatlık tazminatına ilişkin sakatlık oranının belirlenmesinde, sakatlık ölçütü sınıflandırılması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporlarına ilişkin mevzuat doğrultusunda hazırlanacak sağlık kurulu raporu dikkate alınır. " hükmünün amir olduğunu, buna göre hazırlanacak raporların 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'te belirlenen esaslara göre hazırlanması gerektiğini, bu hususun mahkeme tarafından re'sen dikkate alınması gereken bir husus olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkeme tarafından alınanan raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, davacı ... yönünden geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili ... Anonim Şirketi geçici iş görmezlik tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede;Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma, geçici ve kalıcı iş göremezlik zararlarına yönelik maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada doktor öğretim üyesi ... 'dan (makina yüksek mühendisi) alınan kusur raporunda davalı sürücü ... 'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı ... ve müteveffa ... 'ın yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ... 'ın kusursuz olduğu tespit edilmiş, iş bu raporun ceza yargılamasının yapıldığı Kayseri 1. ACM'nin 2018/470 Esasına kayıtlı dava dosyasında ATK'dan alınan kusur raporu ile uyumlu olduğu anlaşılmakla, hükme esas alınmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.Davacı ... 'ın kaza nedeniyle maluliyet oranının tespiti amacıyla ERÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Hakkındaki Yönetmelik hükümleri dikkate alınmak suretiyle hazırlanan raporda davacı ... 'in geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğu, sürekli maluliyet oranının % 38 olduğu tespit edilmiş ve ilk derece mahkemesince bu maluliyet oranları dikkate alınarak hüküm kurulmuştur. Davacı vekili her ne kadar Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine ve Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre maluliyet oranının % 53 olarak tespit edildiğini belirterek, buna göre hüküm kurulması gerektiğini ileri sürmüş ise de, kaza tarihinde bu yönetmeliğin yürürlükten kalktığı anlaşılmakla, bu hususa ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.Aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen raporun Yargıtay kararlarına uygun şekilde TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 10 iskonto yöntemine göre hazırlanmış olduğu anlaşılmakla, davalı ... AŞ'nin bu hususa ilişkin istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir. Yine davalı sigorta şirketinin davacı ... 'in yaralanmasından kaynaklı geçici iş göremezlik zararından sorumlu olduğu anlaşılmakla, bu hususa ilişkin istinaf sebebi de yerinde değildir.Bu haliyle; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu vakıa ve hukuki değerlendirmede kanuna aykırılığın bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin verdiği kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince davacı ... ve davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
A-) 1-) Davacı ... 'ın istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-) Alınması gereken 179,90 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 99,20 TL istinaf ve karar harcının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-) Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
B-) 1-) Davalı ... A.Ş'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-) İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 37.402,62 TL istinaf karar ve ilam harcından davalı tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 9.351,00 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 28.051,62 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-) Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
C-) 1-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 uyarınca taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
2-) Taraflarca istinaf yargılaması bakımından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre yatırana İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 361/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 22/05/2023