T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1550
KARAR NO: 2024/1435
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/05/2023
NUMARASI: 2021/117 Esas, 2023/474 Karar
DAVANIN KONUSU: Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 16.02.2021
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 10.10.2024
YAZILDIĞI TARİH: 10.10.2024
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/117 Esas, 2023/474 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekili, davalı... A.Ş. vekili, davalı ...Ltd. Şti vekili ve davalı ...vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle Dairemize gönderilmiş olmakla inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; muris ...'un ...tarihinde davalılardan ... Şirketi adına kayıtlı olan sürücüsü davalı ... olan ... plakalı aracın tam kusurlu olarak yapmış olduğu trafik kazası sonucu 24/11/2020 tarihinde vefat ettiğini, kaza ile ilgili olarak Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/21484 Soruşturma sayılı dosyasının devam ettiğini, murisin gelir düzeyini gösterir belgeye göre sanatkar olan murisin 3.991,99-TL net ücret aldığının görüldüğünü, müvekkillerinden ...'un genç yaşta eşini kaybettiğini ve dul kaldığını, diğer davacıların ise öksüz kaldığını, trafik kazası sonucu davacıların murisin desteğinden yoksun kaldıklarını, ayrıca manevi olarak da mağdur olduklarını bildirerek eş ...için 250.000,00-TL manevi ve 2.000,00-TL maddi tazminat, reşit çocuk... için 100.000,00-TL manevi, 2.000,00-TL maddi tazminat, reşit çocuk ... için 100.000,00-TL manevi, 2.000,00-TL maddi tazminat, reşit olmayan çocuk ... için 150.000,00-TL manevi, 2.000,00-TL maddi tazminat, reşit olmayan çocuk ... için 150.000,00-TL manevi, 2.000,00-TL maddi tazminat olmak üzere toplam 750.000,00-TL manevi tazminat ile 10.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kaza ile ilgili açılan savcılık dosyasında alınan rapora göre müteveffanın şerit değiştirdiği esnada takip mesafesini korumadığını ve müvekkili idaresindeki araca sürtmek suretiyle kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinden kendisine veya eylemlerinden sorumlu bulunduğu kimselere yüklenebilecek bir kusur bulunmadığını, müvekkili davalı işverenin kendisine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinden meydana gelen zararla müvekkili şirketin özen yükümlülüğü arasında uygun illiyet bağı bulunmayıp davanın davalı şirket açısından reddi gerektiğini, ayrıca manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, davacıların manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu bildirerek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sürücü idaresindeki kamyon ile sağ sinyal vererek sağ şeride geçmesi esnasında müteveffa ...'un söz konusu kamyonu görmesine rağmen yavaşlamaması ve takip mesafesini koruyamaması sebebiyle işbu mezkur kazanın gerçekleştiğini, soruşturma dosyasının içeriğinde yer alan fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere müteveffanın idaresindeki araçta sadece çizikler ve boya izlerinin yer aldığını, müteveffa ...'un trafik akışında uyması gereken kanun maddelerine uymadığını, müvekkilinin gerçek kusur durumunun tespiti ve tarafların kusur oranlarının belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınması gerektiğini, maddi ve manevi tazminatın, gerek yasal hükümler gerekse Yargıtay'ın yerleşik içtihatları göz önüne alındığında bir zenginleşme aracı olmadığını, davanın kasko sigorta şirketine ihbarı gerekliliğinin hasıl olduğunu, bu nedenle davanın kasko şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava konusu kaza sebebiyle müvekkiline yöneltilen fahiş miktardaki maddi ve manevi tazminat taleplerinin hukuka aykırı olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün davaya konu kazada kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğinden Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alındığını, destekten yoksun kalma tazminatının alanında uzman nitelikli hesap uzmanından alınacak rapor ile belirlenmesi gerektiğini, bununla birlikte müteveffanın müterafik kusurunun olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçe limiti tutarında ödeme yapmış olması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; Davalı ... Ltd. Şti'nin ... plakalı aracın işleteni, ...'ün ise bu aracın sürücüsü, ... A.Ş'nin bu aracın olay tarihinde geçerli ZMMS poliçesini düzenlemekle belirlenen zararlardan müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmış olup, davalı ... A.Ş'nin müzekkere cevabı ekindeki davaya konu ZMMS poliçesi incelendiğinde ölüm-sürekli sakatlık şahıs başına teminata ilişkin poliçe limitinin 410.000,00-TL olduğu görülmekle davalı... A.Ş'nin poliçe limiti olan 410.000,00-TL dahilinde müteselsilen sorumlu olduğu, her ne kadar davalı poliçe limitinin tamamı üzerinden ödeme yapmış ise de, bu ödemenin hangi davacıya yapıldığı, davalı borçlu tarafından belirtilmediğinden davacı hak sahiplerinin davalı sigorta şirketi yönünden ve maddi zararlar yönünden dava açmakta haklı oldukları kanaatine varılmıştır.
Alınan bilirkişi raporu, tarafların kusur durumları sonucu mahkememizce yapılan hesaplama ve davacılar vekilinin ıslah dilekçesi dikkate alındığında; aktüerya uzmanı bilirkişi raporunda davacı eş ...'un destek zararı 651.058,75-TL olarak belirlenmiş ve davacılar vekilince ıslah dilekçesinde de hesaplanan bu tutar üzerinden ıslah yapılarak davacı ... için 651.058,75-TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği anlaşılmakla, davacı eş ...'un maddi tazminat talebinin kabulü ile 651.058,75-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... A.Ş yönünden kısmi ödeme tarihi olan 26/01/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar ...Ltd. Şti ile davalı...yönünden kaza tarihi olan... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 410.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacı çocuklar ... ve ...'un yaşları itibarıyla destek sürelerinin sona erdiği, destekten yoksun kalan hak sahibi olmadıkları dikkate alınarak davacılar ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ise ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
Manevi Tazminat Talebi Değerlendirildiğinde;
6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesine göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlâka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
6098 Sayılı TBK'nun 56. maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."
6098 Sayılı TBK'nun 61. maddesine göre; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. Maddesine göre; "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur." düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Davacının manevi tazminat talebinde, davacının duyduğu acının karşılığının para olarak verilmesi olanaksızdır.Bu nedenle manevi tazminatın amacı davacının duyduğu acıyı dindirmek ve içine düştüğü ruhsal sıkıntıyı gidermek, davacının zedelenmiş olan yaşama sevincini tazelemek, bunu yaparken felaketi özlenir kılmamak, davalıları ekonomik bir yıkıma sürüklemeksizin daha dikkatli ve özenli olmaya sevketmek olmalıdır. Manevi tazminatın miktarının tayininde tarafların sosyal ve ekonomik koşulları değerlendirilmeli, davalıların da acz içine düşmesi engellenmelidir. Manevi tazminat yönünden mahkememizce yapılan araştırma sonucu tespit edilen tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği 2020 yılında paranın alım gücü, kazanın meydana gelmesine ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ün %100 oranında kusurlu olarak sebebiyet vermiş olması, müteveffa ...'un ise kusurunun bulunmadığı, bu kaza sonucu ...'un vefatı ve bunun neticesinde davacıların ruhsal dengesinin bozulmuş olması gibi kıstaslar birlikte değerlendirilerek davacı eş ... yönünden 200.000,00-TL, davacı çocuk ... yönünden 75.000,00-TL, davacı çocuk ... yönünden 75.000,00-TL, davacı çocuk ... yönünden 75.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş olup, davacılar tarafından davalı sigorta şirketinden de manevi tazminat talep edilmiş ise de, sigorta şirketinin ZMMS poliçesinin maddi zararları karşılamaya yönelik olduğu, sigorta poliçesinde manevi tazminata ilişkin klozun bulunmaması dikkate alındığında; davacı eş ...'un Maddi Tazminat Talebinin KABULÜ ile, 651.058,75-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... A.Ş yönünden kısmi ödeme tarihi olan 26/01/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... Ltd. Şti ile davalı ... yönünden kaza tarihi olan...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 410.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacılar... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, davacıların Manevi Tazminat Taleplerinin KISMEN KABULÜ ile, davacı eş ... yönünden 200.000,00-TL, davacı çocuk ... yönünden 75.000,00-TL, davacı çocuk ... yönünden 75.000,00-TL, davacı çocuk ...yönünden 75.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili ile davalı ... Ltd. Şti vekili 14/06/2023 tarihli hükmün tamamlanması talep dilekçelerinde özetle; davacı ... tarafından velayeten yürüten reşit olmayan çocuklar ... ve...'un dava açarken 2.000,00'er TL üzerinden harçlandırılmış olduğu maddi tazminat davası yönünden hüküm kurulmadığını, hükmün 2. maddesinde yalnızca "Davacılar ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine" denildiğini, ancak reşit olmayan çocuklar... ve ...'un maddi tazminat davası yönünden de reddedimesi gerekirken bir karar verilmediğini, bu husus hükme geçirilmediği için ret sebebiyle lehlerine hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin de eksik kaldığını bildirerek, davacılar ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, bu davacılar tarafından açılan maddi tazminat davaları yönünden ayrı ayrı davalılar lehine 2.000,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine ve hükmün bu şekilde tamamlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.06.2023 tarihli 2021/117 Esas, 2023/474 Karar sayılı ek kararı ile; HMK 305/A maddesine bakıldığında, davalı ... vekili ile davalı ...Ltd. Şti vekilinin talebinin bu maddede açıklanan hususlardan olduğu, dosya kapsamı incelendiğinde, dava dilekçesinde davacı çocuklar ... ile ... için ayrı ayrı 2.000,00-TL maddi tazminat talebinde bulunulduğu, aktüer bilirkişi raporunda bu davacılar için dava öncesinde davalı sigorta şirketince yapılan ödemelerin yeterli olmasından dolayı bu davacıların bakiye destek zararlarının bulunmadığı belirlenmiş olup, bu davacıların açtıkları maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekirken mahkememizce verilen hükümde sehven bu davacıların maddi tazminat talepleri yönünden hiç hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, davalı ...vekili ile davalı ... Ltd. Şti vekilinin talepleri yerinde görülmekle, hükmün tamamlanması taleplerinin kabulü ile davacılar ...ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, bu davacılar tarafından açılan maddi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar vermek gerekmiş ve davalı ... vekili ile davalı...Ltd. Şti vekilinin hükmün tamamlanması taleplerinin KABULÜNE, davacılar ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, davacı... tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca 2.000,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara verilmesine, davacı ... tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. maddesi uyarınca 2.000,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara verilmesine, dair ek karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili süresi içerisinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, manevi tazminatın; ölen kişinin eşi, çocukları, anne-babası veya ölenin kendisine destekte bulunduğunu ispat edebilen herkesin maddi ve manevi tazminat davası açabileceğini, ölenin herhangi bir desteği olmamasına rağmen ölümden üzüntü duyan birinci derece yakınlarının da manevi tazminat davası açabileceklerini, manevi tazminat tutarını belirleme görevini hakimin takdirine bırakmış ise de; hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerektiğini, manevi tazminatın ölen kişiyi geri getirmeyecek olduğunu, lehine manevi tazminata hükmedilenlerin acısını bir nebze de olsun dindirmek için olduğunu, ayrıca manevi tazminat belirlenirken hakimin büyük bir takdir yetkisi olmasına rağmen ölenin kişisel kusurunun da tazminatta indirim sebebi olduğunu, müvekkillerinden ...'un eşinin ve diğer müvekkillerinin babası ...'un davalı tarafın tam kusuru ile vefat ettiğini, dosyada mevcut olan bilirkişi raporları ile bunun sabit olduğunu, ...'un ölümüne sebep olan trafik kazasında davalı tarafın tam kusurlu iken müteveffa ...'un kusursuz olduğunu, müvekkilinin davacı eş ...'un genç yaşta 4 çocuğuyla dul kaldığını, ikinci defa evlenme imkanı bulunmadığını, hal böyle iken ilk derece mahkemesinin manevi tazminat taleplerini kısmen kabul etmesini kabul etmediklerini, ilk derece mahkemesi manevi tazminat taleplerini tümüyle kabul etmiş olsa bile müvekkillerinin acısını dindirmeyeceğini, Türkiye'deki ekonomik durum, enflasyon, paranın alım gücü de gözetilerek karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesinin manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar vermesinin doğru olmadığını, reşit çocuklar için 100.000,00 TL, reşit olmayan çocuklar için 150.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin olduğunu, ilk derece mahkemesinin ise çocukların yaşlarını gözetmeden hepsine 75.000,00 TL manevi tazminata hükmettiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili süresi içerisinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının yasa ve usule aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından müvekkili şirketinin poliçe teminatı ve buna göre belirlenmesi gereken sorumluluğa göre karar verilmediğini, kaza tarihi itibariyle müvekkili şirketin Trafik Sigortacısı olarak vefat eden kişi başına poliçe teminatı olan 410.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğunu, ilk derece mahkemesi kararı ile ...'un vefatı sebebiyle hak sahipleri ... açısından tazminat ödenmesi yönünde karar verildiğini, karara esas alınan raporda ve kararda da açıkça belirtildiği üzere işbu davadan önce müvekkili şirket tarafından ...'un vefat sebebiyle 410.000,00 TL ödeme yapıldığını, 410,000,00 TL olan teminatın tümünün müteveffanın eşi iki çocuğu ve annesi ile babasına destekten yoksun kalanların vermiş oldukları vekaletler çerçevesinde ödendiğini, işbu ödemenin tenzili ile müvekkili şirketin bakiye poliçe teminatı bulunmadığından davacının talebine ilişkin herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını, ilk derece mahkemesi kararındaki gerekçesinde son derece haksız olduğunu, müvekkili şirketin teminat limitinin tamamını dava açılmadan önce ödediğini, haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin 2918 sayılı KTK ve Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca poliçe teminat limitleri ile sınırlı sorumlu olacağından kararın poliçe teminat limiti tükendiğinden red olarak verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ltd. Şti. vekili süresi içerisinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kusur raporunda sürücü ...'ün asli ve tek kusurlu olduğu kanaatine ulaşıldığını, bilirkişi raporunun müteveffanın eylemlerinin Karayolları Trafik Kanununda belirtilen kurallara uyup uymadığı yönünden değerlendirilmeksizin araç sürücüsü ...'ün asli kusurlu olduğunun ön kabulü ile hazırlandığını, hükme esas alınan kusur raporunda sürücü ...'ün kontrolsüz bir şeklide kamyonun sağ yan kısmı ile sağ şerit üzerinden gelen otomobili bariyer arasına sıkıştırdığının ifade edildiğini, hangi somut iz veya emareye dayanıldığının dahi belirtilmediğini, olay anına ilişkin bir kamere görüntüsünün dosyada mevcut olmadığını, karşı tarafın kusurunun müvekkili şirketin sorumluluğu için gerekli illiyet bağını kestiğini, müvekkili firmanın özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğundan müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, tanzim edilen 16.02.2023 tarihli ek hesap raporunda davacı eş ...'un bakiye destek zararının 651.058,75 TL olduğunun belirlendiğini, anılan raporun hesap raporuna itirazlarının değerlendirilmeksizin yerleşik hesaplama yöntemlerine aykırı olarak düzenlendiğini, ilk derece mahkemesince bu doğrultuda kabul kararı verildiğini, tazminat hesabı yapılırken aktif-pasif dönemi ayrımı yapılmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 01.01.2022 tarihinden itibaren asgari ücrette AGİ uygulaması kaldırıldığından bahisle aktif-pasif dönem ayrımı yapılmasına gerek kalmadığının belirtildiğini, ancak somut olayda kaza tarihinin ... olduğunu, daha sonrasında AGİ uygulamasında yapılan değişiklik tazminat yüklenen tarafın aleyhine olacak şekilde kullanılamayacağını, bilirkişinin tek başına bu yöndeki kanaati; hesaplama konusunda yerleşik Yargıtay içtihatlarına da aykırı olacağı için "sürpriz karar yasağı" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bilirkişinin aktif ve pasif dönem olarak ayrım yapması gerekirken hatalı olarak tek dönem olarak tazminat bedeli hesaplandığını, bununla birlikte 01.06.2016 tarihinden sonraki kazalarda uygulanacağının açık ve net olduğundan genel şartlar değişimi öncesi 2013 yılına ve 2014 yılına ait Yargıtay kararı doğrultusunda TRH 2010 tablosunun bakiye ömrü belirlenmesi yapıldığının nazara alınarak TRH 2010 1,8 Teknik Faiz tablosu ile hesaplama yapılması gerektiğini, dosya kapsamında alınan kusur raporunun yetersizliği ve hakkaniyetten uzak bir şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle maddi tazminat hesabında herhangi bir kusur indirimi yapılmamış olmasının da haksız olarak yüksek miktarda tazminata hükmedilmesine sebep olduğunu, müvekkili firma aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, müvekkili firmanın ekonomik olarak mahvına sebep olacak düzeyde olduğunu, kendileri lehine hükmedilen vekalet ücretinin de hatalı ve davacılardan ... ve ...'un maddi tazminat davası yönünden hüküm yazılmadığını, bu nedenle yine kendileri lehine vekalet ücretinin eksik olarak yazıldığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili süresi içerisinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın dosya kapsamının eksik incelenmesi, itirazlarının dikkate alınmaksızın ATK'dan dahi rapor alınmaksızın yetersiz bir tane bilirkişi raporu ile hüküm kurulması sonucunda hukuka aykırı olduğunu, zarar gören...'un ağır kusuru sebebiyle zararla müvekkili arasındaki uygun illiyet bağını kestiğini, kusur durumu için taleplerinin reddedilerek dosyanın ATK'ya gönderilmediğini, müvekkilinin kusur durumunun detaylıca incelenerek hem davacıların hem de davalıların beyanları dikkate alınarak rapor hazırlanması gerektiğini, müvekkili ve müteveffanın kusur oranlarının belirlenmesinin gerçek dışı olduğunu, hesap bilirkişi raporunda eksiklik ve yanlışlıkların mevcut olduğunu, 2023 yılı asgari ücreti net bedelinin 8.507,00 TL iken en düşük emekli maaşının ise 5.871,00 TL olduğunu, aradaki bu ciddi farkın da dikkate alınarak tek dönemden ziyade emeklilik süreci için pasif dönem olarak belirlenme yapılaması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müteveffanın ölüm anında çalışmadığının değerlendirildiğini ve TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenen bakiye ömür sonuna kadarki dönemi tek dönem olarak değerlendirdiğini, aktif-pasif dönem ayrımı yapılmadığını, müteveffanın yaşı itibariyle emeklilik durumu söz konusu olabileceğinden ve bu durumun aktif-pasif dönem hesaplamalarında değişiklik meydana getirebileceğinden eksik inceleme ile hataya düşüldüğünü, müteveffanın emekli olması durumunda ve kaza tarihinde çalışmıyor olduğu göz önüne alındığında bakiye dönem için pasif dönem hesaplaması yapılması gerektiğini, hakimin bilirkişi raporu ile bağlı olmadığını, HMK hükümleri ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarıyla sabit olduğu üzere mahkemelerin bilirkişi tespitleri ile bağlı olmadığını, hakimin, karar verirken bilirkişi raporunu da diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirileceğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, müvekkili açısından belirlenen miktarın fahiş olduğunu, müvekkili ve diğer davalı lehine hükmedilen karşı vekalet ücreti miktarının hatalı olduğunu, bu nedenlerle adi yardım talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; meydana gelen kazada davalı sürücü ...'ün %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış, alınan kusur raporunun ceza soruşturmasında alınan kusur raporu ile uyumlu olduğu anlaşılmakla davalıların kusur oranına ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Yine aktüerya bilirkişi tarafından hazırlanan raporun Yargıtay kararlarına uygun şekilde TRH 2010 yaşam tablosu ve %10 iskonto yöntemine göre hazırlandığı görülmekle davalıların aktüerya raporuna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Manevi tazminat yönünden yapılan istinaf incelemesinde davalı sürücü ...'ün kazada %100 oranında kusurlu olması, müteveffa sürücü ...'un kusurunun bulunmaması, tarafların ekonomik ve sosyal durumları dikkate alındığında ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarlarının dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla davacı ve davalıların manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Davalı ...A.Ş.'nin kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti (410.000,00 TL) ile sınırlı olarak sorumlu olduğu ve dava tarihinden önce poliçe limitinin tamamını davacılar ile dava dışı müteveffanın annesi ve babasına ödemiş olmakla sorumluluktan kurtulduğu anlaşılmakla bu davalı hakkında destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken, diğer davalılar ile birlikte hakkında kabul kararı verilmesi doğru bulunmamıştır. Davalı ... A.Ş.'nin bu hususa ilişkin istinaf sebebinde haklı olduğu sonucuna varılmış ancak bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden dairemizce hükmün HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereği bu yönüyle düzeltilmesi yoluna gidilmiştir.
Bu durumda dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... A.Ş. vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;
A-) Davacılar, davalı ... ve davalı ... Ltd. Şti.'nin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
Davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,
B-) Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/117 Esas, 2023/474 Karar sayılı kararının yeniden hüküm kurulmak üzere KALDIRILMASINA, hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN TESİSİNE,
1-) Davacılar ..., ..., ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-) Davacı eş ...'un davalı ... A.Ş.'ne karşı açmış olduğu maddi tazminat davasının REDDİNE,
3-) Davacı eş ...'un davalılar ... Ltd. Şti ile ...'e karşı açmış olduğu maddi tazminat talebinin KABULÜ ile, 651.058,75-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-) Davacıların Manevi Tazminat Taleplerinin KISMEN KABULÜ ile, davacı eş ... yönünden 200.000,00-TL, davacı çocuk... yönünden 75.000,00-TL, davacı çocuk... yönünden 75.000,00-TL, davacı çocuk ...yönünden 75.000,00-TL, ... yönünden 75.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar... Ltd. Şti ve...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-) Davacı ..., ..., ... ve ... tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davaları yönünden alınması gereken 179,90'ar TL karar ve ilam harçları toplamı 719,60 TL'nin dava açılırken davacılar tarafından yatırılan 2.595,78-TL peşin harçtan mahsubuna,
6-) Davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 44.473,82-TL karar ve ilam harcından dava açılırken yatırılan ve mahsuplardan geriye kalan 1.876,18-TL peşin harcın ve 2.216,82-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 40.380,82-TL karar ve ilam harcının davalı ...Ltd. Şti ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-) Manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 34.155,00-TL karar ve ilam harcının davalılar ... Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-) Davacılar tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ile dava başında yatırılan ve mahsuplardan geriye kalan 1.876,18-TL peşin harç ve 2.216,82-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.152,30 TL harcın davalılar ... Ltd. Şti, davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
9-) Maddi tazminat davası yönünden davacılar tarafından yargılama boyunca yapılan; 230,00-TL tebligat ve posta gideri, 1.150,00-TL keşif ve bilirkişi ücretleri ile 419,90-TL keşif harcı olmak üzere toplam 1.799,90-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 1.788,91-TL'lik kısmının davalılar... Ltd. Şti ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
10-) Manevi tazminat davası yönünden davacılar tarafından yargılama boyunca yapılan; 230,00-TL tebligat ve posta gideri ile 1.150,00-TL keşif ve bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 1.380,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 920,00-TL'lik kısmının davalılar...Ltd. Şti ve...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
11-) Davalı ...Ltd. Şti tarafından yargılama boyunca yapılan 110,00-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre belirlenen 19,89-TL'lik kısmının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ...Ltd. Şti'ne verilmesine, diğer davalılar tarafından yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
12-) Davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davası yönünden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca belirlenen 89.616,46-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... Ltd. Şti ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
13-) Davacı ... tarafından açılan ve davalı ... A.Ş. yönünden reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalı ...A.Ş. lehine A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
14-) Davacı ...tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca 2.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara verilmesine,
15-) Davacı... tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca belirlenen 2.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara verilmesine,
16-) Davacı ...tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca belirlenen 2.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı...'tan alınarak davalılara verilmesine,
17-) Davacı ... tarafından açılan ve reddine karar verilen maddi tazminat davası yönünden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/2. Maddesi uyarınca belirlenen 2.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılara verilmesine,
18-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca belirlenen 31.000,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
19-) Davacı ...tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca belirlenen 12.000,00-TLvekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ...Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
20-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca belirlenen 12.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ...Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
21-) Davacı... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca belirlenen 12.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ...Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
22-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davası yönünden bu davacı lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca belirlenen 12.000,00-TL vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılar ... Ltd. Şti ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
23-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasında reddine karar verilen kısım yönünden davalılar... Ltd. Şti ile ... lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... Ltd. Şti ve ...'e verilmesine,
24-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasında reddine karar verilen kısım yönünden davalılar ... Ltd. Şti ile ...lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... Ltd. Şti ve ...'e verilmesine,
25-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasında reddine karar verilen kısım yönünden davalılar ...Ltd. Şti ile ... lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... Ltd. Şti ve ...'e verilmesine,
26-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasında reddine karar verilen kısım yönünden davalılar ...Ltd. Şti ile ... lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ...Ltd. Şti ve ...'e verilmesine,
27-) Davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasında reddine karar verilen kısım yönünden davalılar ... Ltd. Şti ile ... lehine A.A.Ü.T. 10/1. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalılar ... Ltd. Şti ve ...'e verilmesine,
28-) Davacı ...tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı ... A.Ş lehine A.A.Ü.T. 10/3. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ...A.Ş'ye verilmesine,
29-) Davacı ... tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı ... A.Ş lehine A.A.Ü.T. 10/3. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ...A.Ş'ye verilmesine,
30-) Davacı ...tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı ...A.Ş lehine A.A.Ü.T. 10/3. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
31-) Davacı... tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı ...A.Ş lehine A.A.Ü.T. 10/3. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
32-) Davacı ... tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine açılan manevi tazminat davasında davalı ... A.Ş lehine A.A.Ü.T. 10/3. Maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
33-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.400,00 TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davanın kabul oranına göre belirlenen 1.146,92-TL'lik kısmının davalı... Ltd. Şti ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
34-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.400,00 TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davanın red oranına göre belirlenen 253,08-TL'lik kısmının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
35-) HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
C-) Davacıların istinaf başvurusu reddedilmiş olmakla;
1-)Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 247,70 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
3-) Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
D-) Davalı ...A.Ş.'nin istinaf başvurusu kabul edilmiş olmakla;
1-) İstinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
3-) Davalı tarafından yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
E-) Davalılar ... ve davalı ... Ltd. Şti'nin istinaf başvurusu reddedilmiş olmakla;
1-) a-) Davalıların istinaf talepleri reddedilmiş olmakla; maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden alınması gerekli olan toplam 64.966,82-TL istinaf karar harcından davalı ...Ltd. Şti. tarafından peşin yatırılan toplam 19.658,00 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 45.308,82 TL harcın davalılar ...ve ...Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
b-) Davalı...'ün adli yardım talebinin Dairemizce kabul edilmesi nedeniyle kendisinden istinaf başvuru harcı alınmamış olduğundan ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmakla alınması gerekli olan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının bu davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydedilmesine,
2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
3-) Davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
F-) 1-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,
2-) Kararın kesin olmaması nedeniyle taraflara tebliği işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,
Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b/1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca Yargıtay yolu AÇIK olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
10/10/2024