T. C.
K A Y S E R İ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/157
KARAR NO: 2025/588
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/04/2023
NUMARASI: 2022/231 Esas, 2023/297 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/09/2019
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 21/03/2025
YAZILDIĞI TARİH: 21/03/2025
Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/231 Esas, 2023/297 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, dava dilekçesi ile; davalı ...Şirketi nezdinde sigortalı bulunan ... plakalı aracın ... plaka numaralı araca çarpması suretiyle yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın ...tarihinde meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından anlaşıldığına ve daha önce açılmış bulunan ve kesinleşen Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/34 Esas ve 2016/182 karar sayılı dosyasından ve yine Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/351 esas ve 2012/451 Karar sayılı dosyalarından anlaşılacağı üzere alınan raporlarda kusur oranlarının sabit olduğunu, iş bu mahkemelerin kararlarından anlaşılacağı üzere müvekkilinin kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru olmadığını ve araçta yolcu konumunda olduğunu, müvekkili ...'in sol bacak femur kırığı ve yüzünde sabit izler kafasında sabit izler meydana geldiğini ve vücudunun diğer bölgelerinde yaralanmalar meydana geldiğini, kaza sonrasında müvekkilinin uzun bir müddet okula dahi gidemediğini, kaza tarihinde 16 yaşında olduğunu, sigorta şirketlerine başvuru yaptıklarını ve sigorta şirketinde dosya açıldığını ancak başvuruya süresi içinde olumlu yanıt alamadıklarını, ve herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilimin meydana gelen trafik kazası neticesinde uzun süre gün hastanede yatmak zorunda kaldığını, bu süre içinde tedavi masrafı ödediğini ve taburcu edildikten sonra da uzun süre evde yatalak bir şekilde ailesinin bakımına muhtaç olarak ayağında bulunan tedavi için takılmış olan metallerin çıkarılmasını beklediğini, hayalindeki polislik mesleğine ulaşma şansının da kalmadığını, bundan dolayı büyük bir psikolojik çöküntü yaşadığından bahisle davanın kabulü ile şimdilik 1.000,00-TL maddi (geçici ve kalıcı iş göremezlik) tazminatının davalılardan faiziyle birlikte tahsiline ve ayrıca 50.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ...ve ...'den kaza tarihinden itibaren başlayacak reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 06.10.2011 06.10.2012 başlangıç ve bitiş tarihli ... no’lu Zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirkete dava öncesi yapılan hasar başvurusu üzerine ... numaralı dosyanın açıldığını, müvekkili şirketin aktüer raporunda %25 kusur ve %5 maluliyet oranına göre hesaplanan 10.16,92-TL tazminat miktarını halen ödeme niyetinde olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi hususunun adli tıp kurumundan rapor aldırılması ile mümkün olacağını, talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu, müvekkili aleyhine açılan davanın esastan reddine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu trafik kazasına karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... nolu ve 15/11/2011-2012 Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olduğu ve sürekli sakatlık halinde kaza tarihi itibariyle kişi başı teminat limitinin 200.000,00-tl ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, dava öncesi ...’in sürekli sakatlık tazminat talebi ile ilgili müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine şirket nezdinde (...) nolu hasar dosyasının açıldığını, yapılan incelemede eksik evrak olduğu ve maluliyete ilişkin evrakların müvekkili şirkete iletilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen davacı tarafından herhangi bir belgenin müvekkili şirkete iletilmediğini, yeni genel şartlar kapsamında yapılan son yasal düzenlemeler ile sağlık hizmet bedelleri ve geçici iş göremezlik zararı ve tedavi giderleri sosyal güvenlik kurumu tarafından karşılanacağını ve sigorta şirketlerinin sorumluluğu bulunmadığını, davacının maluliyet oranının adli tıp kurumu 3. ihtisas dairesi tarafından tespitinin gerektiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermemiş ve temerrüde düşmemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmamasını, davacının poliçe teminatı dışında bulunan taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, Kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak 118.005,96-TL'nin sigorta şirketleri bakımından limitle sınırlı olmak ve 18/01/2019 (arabuluculuğa başvuru tarihi) tarihinden itibaren faiz yürütülmek kaydı ile tüm davalılardan kaza tarihi olana ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya verilmesine, Davacının geçici iş göremezlik talebinin reddine, Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği görülmüştür.
TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili, 27/12/2023 havale tarihli istinaf dilekçesinde özetle; dosyada ıslah haklarını kullanmadıklarını, buna rağmen mahkemenin talep artırımında bulunmalarının önüne geçtiğini, savunma haklarının kısıtlandığını, hatalı ve eksik düzenlenen bilirkişi esas raporunun hükme esas alındığını, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı öncesindeki gerçekleşen ıslah işleminin ortadan kalktığını, yeniden başlanılan yargılama için yeni bir ıslah hakkı doğduğunu, asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğunu, mahkeme hakiminin bu durumu duruşmanın her aşamasında re'sen gözetmesi gerektiğini, kamu düzenine ilişkin konularda usulü kazanılmış haktan söz edilemeyeceğini, dosyaya yansıyan bilirkişi raporunun 2022 yılında alındığını, 2023 yılında tebliğ edilen bilirkişi raporu sebebiyle hesaplamanın 2023 yılı üzerinden yapılmasını talep ettiklerini, kaza tarihinde müvekkilinin 18 yaşından küçük olması nedeniyle geçici iş görmezlik taleplerinin reddinin hakkaniyete aykırı olduğunu, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığı gerekçesiyle temerrüt başlangıcının arabuluculuk başvuru tarihinin esas alınmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, taleplerinin duruşmalı olarak incelenmesine ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davacı vekili istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği görülmüştür.
Yukarıda açıklaması yapılan HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davacı vekili istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;
Dava, haksız fiilden kaynaklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. ve 56. maddesi gereği cismani zarardan doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta; 31/11/2011 tarihinde davalı ...'e ait olup davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ve dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde davacının yaralandığı sabittir. Davalı ... A.Ş. ... plakalı aracın zmms şirketi iken diğer davalı ...A.Ş. ise ... plakalı aracın zmms şirketidir.
Eldeki dosya kapsamında alınan 13/04/2020 tarihli bilirkişi raporu, ceza dosyası kapsamında alınan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporu ve Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/34 Esas, 2016/182 Karar sayılı dosyasın kapsamında tanzim edilen İstanbul Üniversitesi öğretim görevlilerinden oluşan bilirkişi heyetinin ... tarihli raporu ile uyumlu olup araçta yolcu konumunda olan davacının kazanın meydana gelişinde kusuru bulunmadığı belirlenmiştir.
Somut olayda, ilk derece mahkemesince, usulüne uygun teşekkül ettirilmiş olan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınmış olan 24/02/2020 tarihli “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" kapsamında alınmış olan rapor mevzuata uygun kuruluşlardan ve maluliyet yönünden mevzuata uygun yönetmelik uygulanarak alındığı görülmektedir.
Eldeki davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olması nedeni ile HMK 107. Maddesine göre bir kez bedel artırımı, bir kez de ıslah yapılabilir. Davacı vekili tarafından 06/09/2020 tarihinde bedel artırımı, 01/02/2021 tarihinde ıslah talebinde bulunmuş olması nedeniyle yeniden bedel artırımı veya ıslah yapamayacağı, ilk derece mahkemesince bedel artırımı yapma talebinin reddinin usul ve yasaya uygun olduğu aksi yöndeki istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Dairemizin 03/03/2022 tarih 2021/1271 Esas ve 2022/401 Karar sayılı kararı ile İlk derece mahkemesince hükme esas alınan raporda PMF 1931 cetveline göre hesap yapıldığı, davacı vekilinin TRH 2010 ömür tablosuna göre hesap yapılması gerektiği yönündeki istinafı üzerine, bakiye ömür sürelerinin tespitine yönelik istinaf talebi kabul edilerek,önceki aktüre rapor tarihindeki rakamsal veriler esas alınarak (tazminata esas alınan gelir, esas alınan asgari ücret yılı, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, ilk derece mahkemesince de dairemiz kararı doğrultusunda rapor tarihindeki rakamsal veriler esas alınarak (tazminata esas alınan gelir, esas alınan asgari ücret yılı, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) TRH 2010 ömür tablosuna göre bilirkişiden rapor alındığı, alınan raporun dairemiz kaldırma ilamına ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğundan davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf istemi yerinde görülmemiştir. (Aynı Yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/17967 Esas ve 2022/14182 Karar sayılı ilamı)
Dairemizin 03/03/2022 tarih 2021/1271 Esas ve 2022/401 Karar sayılı kararı öncesi ilk derece mahkemesinin 2019/602 Esas ve 2021/404 Karar sayılı kararında geçici işgöremezlik tazminat talebinin reddine karar verildiği, davacı vekilince verilen istinaf dilekçesi bu hususun istinaf edilmediği, bu sebeple geçici işgöremezlik tazminatı talebinin reddi yönünden davalılar lehine usuli kazanılmış oluştuğundan bu yöndeki istinaf sebebi inceleme konusu yapılmamıştır.
2918 sayılı KTK'nın 99. maddesi uyarınca “Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar”, Aynı Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” hükmü düzenlenmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 99. maddesi yürürlükte olup, genel şartlarda belirlenen belgeler sigortacıya sunulmadığı takdirde Yargıtay uygulamaları gereğince KTK'nın 97. maddesi ve Genel şartlar Ek 6. maddesi gözetilerek davacının dava açılmadan önce usulüne göre davacıya başvurduğundan söz edilemeyecek ve dolayısıyla sigorta dava dilekçesiyle birlikte ihbar olunmuş sayılacağından dava tarihinden itibaren temerrüte uğramış sayılacaktır. (Yargıtay 17.HD'nin 2018/3847 Esas 2020/823 Karar 06/02/2020 tarihli ilamı)
Davacı vekili tarafından davalı sigorta şirketlerinin Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/34 Esas sayılı dosyanın açılma tarihinde temerrüde düştüğü ileri sürülmekte ise de adı geçen dosyada davacı ...'in yaralanmasına yönelik( ... adına) bir talep veya başvurunun sözkonusu olmadığı, ayrıca ilgili dosyada davalı ... A.Ş.'nin taraf dahi olmadığı, sigorta şirketlerine yapılan başvuruda maluliyet raporu sunulmadığından, arabuluculuğa başvuru tarihinde temerrütün gerçekleştiği hususu usul ve yasaya uygun olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, incelenen ilk derece mahkemesine ait dava dosyasındaki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması durumunda istinaf talebinin esastan reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu durum istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek haller kapsamında yer almaktadır.
Netice itibarıyla; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu vakıa ve hukuki değerlendirmede kanuna aykırılığın bulunmadığı, talebin kabulüne dair ilk derece mahkemesinin verdiği kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
1-) Davacının Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/04/2023 tarih, 2022/231 Esas, 2023/297 Karar sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-) Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 345,55 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 uyarınca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-) Davacının yaptığı istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-) Davacı tarafça istinaf yargılaması bakımından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine,
6-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin 6100 sayılı HMK md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b/1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1 - a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 21/03/2025