T. C.
K A Y S E R İ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2311
KARAR NO: 2025/252
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2023
NUMARASI: 2020/581 Esas, 2023/561 Karar
DAVA: Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 02.09.2020
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 11.02.2025
YAZILDIĞI TARİH: 11.02.2025
Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/581 Esas, 2023/561 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti: Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; Davacılar adına manevi tazminat, davalı ... ve ... için destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... İçin işten güçten kalma tazminatı talepli olarak açılan davalarının Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/1024 Esas ve 2013/188 Karar ve 11/07/2013 tarihli kararıyla yargılamasının tamamlandığını, Türk Borçlar Kanunu madde 72 gereği somut olayda ceza zamanaşımı 15 yıl olup davanın zamanaşımına uğramadığını, sürücü ...‘ın sevk idaresindeki ... plaka sayılı aracıyla sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın arka kısmına kendi aracının ön kısmıyla çarpmış olduğunu, çarpmanın etkisiyle aracın orta refüje çıkarak orta refüjde bulunan aydınlatma direğine çarparak durduğunu, ... plaka sayılı aracın ise araca çarptıktan sonra orta refüjü aşarak bölünmüş yolda karşı yoldan gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla çarptığını ve çarpmanın etkisiyle her iki aracın şarampole yuvarlanmış olduğunu, kazada ... ATK raporuna göre de %100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonucunda davacıların ağır yaralandığını ve kaza neticesinde davacı ... ve ...’ın oğlunu kaybettiğini, bu kaza neticesinde de Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/1024 E. ve 2013/188 K ve 11/07/2013 dosyadaki ATK raporuna göre davacı ...’ın geçici iş göremezlik süresinin 24 Ay, maluliyet oranının %73 olduğu anlaşılmış olduğunu, davacı ...’ın uzun süre başkasının bakımına muhtaç duruma düştüğünü, yine davacılar ... ve ...’nın da yaşanan kazada yaşamlarını tehlikeye sokacak şekilde ağır yaralanmış olduklarını, kaza sonrasında Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/220 E Esas sayılı dosyası davalı ...'a 5 yıl hapis cezası verildiğini, davacı ...’ın yaşanan bu kaza neticesinde çok zor durumda kaldığını, bakıma muhtaç duruma düştüğünü, K.T.K. Madde 97 gereğince davalı ... sigortaya (eski unvan ...Sigorta) başvuru yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını ayrıca davalı sigorta şirketiyle yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması ile davacı ... için 100,00 TL Bakıma Muhtaçlık Tazminatı, davacı ...için 50,00 TL Bakıma Muhtaçlık Tazminatı, 50,00 TL Geçiçi İş Göremezlik ve 50,00 TL Maluliyet Tazminatı, davacı ... adına (velayeten ... ve ...) 50,00 TL Bakıma Muhtaçlık Tazminatı, 50,00 TL Geçici İş Göremezlik Tazminatı ve 50,00 TL Maluliyet Tazminatı olarak toplam 400,00 TL Maddi tazminatın (belirsiz alacak davası) davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ve kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taleplerin zamanaşımına uğramış olduğunu, dava konusu kazanın ... tarihinde meydana geldiğini, uzamış Ceza zamanaşımının 5237 sayılı TCK’nun 66.maddesinin (e) bendine göre (8) yıl olduğunu, zamanaşımı süresi geçtikten sonra dava açılması nedeni ile davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davayı ve davalı şirket sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek şartıyla ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde, ... poliçe numaralı, 09/08/2009-2010 vade tarihleri olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirketin, ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığını ispat edildiği takdirde, (sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan) maddi zarardan sorumluluğunun –poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak- söz konusu olabileceğini, karşı yanın ... için bakıma muhtaçlık tazminatı, ...için bakıma muhtaçlık, geçici iş göremezlik ve maluliyet tazminatı ve ... için de bakıma muhtaçlık, geçici iş göremezlik ve maluliyet tazminatı talep etmekte olduğunu, davacı ... yönünde tüm teminatın tükendiğini, Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.07.2013 tarih 2010/1024 Esas -2013/188 Karar sayılı ilamında davacı ... lehine 256.296,19-TL maddi tazminata hükmedilmiş olduğunu, davalı şirketin 175.000,00-TL teminat limiti ile sınırlı sorumlu olduğundan 175.000,00-TL teminat rakamı ve fer'iler toplamı olan 279.183,00-TL 19.09.2013 tarihinde kararın konulduğu Kayseri 8. İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasına ödenmiş olduğunu, 175.000,00-TL tüm teminat tükendiğini, teminat kalmadığından taleplerin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı ... ile ... yönünden ise, davacı yanın sigortalının kusurunu, davacının kaza ile illiyet bağı bulunan maluliyetini ve maddi zararı ispat etmesi gerektiğini, davacıların sürekli maluliyeti olup olmadığının belirlenmesini talep ettiklerini, maluliyetin tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınmasını gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacılara herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, maaş bağlanıp bağlanmadığı hususlarının sorulmasını talep ettiklerini, davacılar olay tarihinden faiz talep etmekte olduklarını, taleplerin haksız olduğunu ve temerrüt tarihinden faize hak kazanılabileceğini belirterek davanın zamanaşımı nedeniyle öncelikle usulden reddine, esasa geçilmesi halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacı ... yönünden 6.943,50-TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...’dan olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden tedavi giderleri klozu kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ... yönünden 173,25-TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...’dan olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden tedavi giderleri klozu kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalıcı iş göremezlik ile geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin taleplerin reddine, davacı ...yönünden 1.630,30 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 1.734.052,78 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 1.735.683,08 TL tazminat bedelinin davalı ...’dan olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden sakatlık teminatı klozu kapsamında poliçe limiti olan 175.000 TL ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakıcı gideri tazminatına ilişkin talebin reddine karar verildiği görülmüştür.
Taraflarca İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacılar vekili, süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketi yönünden maddi tazminat alacaklarının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesi gerektiğini, ancak mahkeme aksi kanaatte ise dava dilekçesinin 2 numaralı delil kısmında belirtmiş oldukları ve mahkemece dava dosyasına celb edilen Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/1024 E. 2013/188 K. sayılı dosyası ile davalı sigorta şirketi bahse konu aynı trafik kazasından haberdar olmuş olup dava dilekçesinin tebliğ tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüte düşmüş sayılacağını, bu sebeple kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi talepleri kabul edilmeyecekse bile Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/1024 E. 2013/188 K. Sayılı dosyasının dava dilekçesinin sigorta şirketine tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle maddi tazminat alacaklarının tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, incelemesini kamu düzenine ilişkin hususlar hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapması gerektiği hususu düzenlenmiştir. HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davacılar vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;
İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ile geçici iş göremezlik dönemindeki bakıcı gideri masrafları istemlerine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacı ... yönünden 6.943,50-TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...’dan olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden tedavi giderleri klozu kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ... yönünden 173,25-TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...’dan olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden tedavi giderleri klozu kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalıcı iş göremezlik ile geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin taleplerin reddine, davacı ...yönünden 1.630,30 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 1.734.052,78 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 1.735.683,08 TL tazminat bedelinin davalı ...’dan olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden sakatlık teminatı klozu kapsamında poliçe limiti olan 175.000 TL ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 13/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakıcı gideri tazminatına ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir. Bu karara karşı sadece davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunularak davalı sigorta şirketi açısından temerrüt faizinin başlangıç tarihinin hatalı olduğu istinaf itirazı olarak ileri sürülmüştür. Dolayısıyla istinaf incelemesi bu hususla sınırlı olarak yapılacaktır.
Davalı sigorta şirketi, kazaya karışan aracın trafik sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
Ancak, bu tür davalarda sigorta şirketleri yönünden faiz başlangıcı (temerrüt) tarihinin hiç bir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta belirlenmesi gerekir. İlgililerce gerekli belgeler eklenerek 2918 sayılı Kanunun 98 ve 99. maddelerinde yazılı şekilde sigorta şirketine başvurulmasına karşın sekiz iş günü içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde anılan sürenin sonunda temerrüt olgusunun gerçekleştiğinin ve faiz başlangıcının da bu süre sonuna karşılık gelen tarih olduğunun kabulü gerekmektedir. Hiç başvurulmaması veya gerekli belgeler eklenmeksizin başvurulması durumunda ise sigorta şirketinin temerrüdünden söz edilemeyeceğinden, şirkete karşı girişilen icra takip tarihinin veya takibe girişilmeden dava açılmışsa dava tarihinin faiz başlangıcı olarak kabulü zorunludur. (Benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E:2018/3847, K:2020/823 sayılı kararında da aynı yönde kabul ve açıklamalara yer verilmiştir.)
Somut olayımızda, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davacılar vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği şekilde davalı sigorta şirketinin kaza tarihinden itibaren temerrüt faizinden sorumlu olduğunu söylemek mümkün değildir. Öte yandan, Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1024 Esas - 2013/188 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde davacıların ..., ... ve ..., davalıların ... ile ...Sigorta A.Ş. olduğu, davacılar ... ve ...'nin oğulları ...'nın ölümü nedeniyle destek zararı, davacı ...'ın yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik zararı, davacılar ..., ... ve ...'nin manevi tazminat talep ettikleri anlaşılmaktadır. Yani Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1024 Esas - 2013/188 Karar sayılı dosyasındaki taleplerle istinaf incelememize konu eldeki dosyaya konu taleplerin farklı olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1024 Esas - 2013/188 Karar sayılı dosyasındaki davanın, istinaf incelemesine konu dosyadaki davacı ...'nin geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ile davacılar ..., ... ve ...'nin geçici iş göremezlik dönemindeki bakıcı gideri istemleri için davalı sigorta şirketini temerrüte düşürdüğü söylenemez. (Benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin E:2021/18933, K:2021/4438 sayılı kararında da aynı yönde kabul ve açıklamalara yer verilmiştir.) Bu haliyle, davacılar vekilinin temerrüt faizinin başlangıç tarihi bakımından yaptığı istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ortaya çıktığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.
6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, incelenen ilk derece mahkemesine ait dava dosyasındaki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması durumunda istinaf incelemesi sırasında istinaf talebinin esastan reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu durum istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek haller kapsamında yer almaktadır.
Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; istinaf başvurusunda bulunanın sıfatı ve istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme üzerine; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacılar vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
1-)Davacıların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-) Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 345,55 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 uyarınca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-) Davacıların yaptığı istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
5-) Davacılar tarafından istinaf yargılaması bakımından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b/1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 361/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/02/2025