T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/148
KARAR NO:2023/272
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ :Kayseri 2 Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI :2022/639 Esas sayılı derdest dosya
ARA KARAR TARİHİ :13/12/2022
DAVA KONUSU:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:02/03/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :02/03/2023
Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik süresi içinde istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı .... Ltd. Şti arasında imzalanan sözleşme gereğince Kayseri yolu ... iş yerine tesis kurulduğunu, bu tesisin kurulumunda dava konusu panellere yaklaşık 55.000,00 Dolar ödendiğini, kurulan sistemin 02/08/2021 tarihinde resmi olarak ... kabulünün yapıldığını ve üretime geçildiğini, ancak 11/08/2021 tarihinde yağan yağmur sonrasında sistemin arıza verdiğini ve çalışamaz hale geldiğini bu nedenle Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/3 D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, müvekkili şirketin elektrik üretememesi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı elektrik bedelleri, hemde üretim fazlası elektriği satış yapamadığından kaynaklı maddi zararların tazmini ile, davalı şirketlerin mal varlığı üzerine öncelikle ihtiyati haciz konulması, mahkeme aksi kanaatte olur ise davalıların malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARLARI: Mahkemenin 28.07.2022 tarihli ara kararı ile ihtiyati haciz ve tedbir talebinin reddine karar verilmiş, hükmün istinaf edilmesi üzerinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2022 gün ve 2022/1230 E. 2022/1230 K. Sayılı ilamıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle teminat karşılığı davalı .... Ltd. Şti'nin taşınır, taşınmaz malları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi kabil ve 235.621,77-TL borca yeter miktardaki kesiminin İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyaten hacizine karar verilmiştir.
Davacı vekili 03/11/2022 tarihli dilekçesinde özetle; tensip tutanağı ile ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini, bu kararın istinaf edilmesi üzerine Kayseri BAM 4. HD'nin 2022/1230 sayılı kararı ile davalılardan .... Ltd. Şti hakkında %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verildiğini, .... A.Ş hakkındaki taleplerinin ise reddine karar verildiği, dosyanın gelmiş olduğu aşamada dosyaya sunulan 31/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu Şebeke Bağlantılı ...Enerjisi Santralinde hem üretim hem de kurulum hatası olduğunun belirlendiğini, davalı firmanın başka bir şirket kurarak mal kaçırmaya yönelik işlemler yaptığının haricen öğrenildiğini, dosya kapsamı dikkate alınarak davalılardan .... A.Ş hakkındaki ihtiyati haciz taleplerini yinelediklerini beyan ederek Kayseri BAM 4. HD'nin 2022/1230 sayılı dosyasında diğer davalı hakkında verilen %15 teminat da dikkate alınarak mükerrer teminat ödenmesine yer verilmeyecek şekilde davalılardan .... A.Ş'nin taşınır, taşınmaz malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemenin 04.11.2022 tarihli ara kararı ile "Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/1230 Esas - 2022/1230 Karar sayılı 03/10/2022 tarihli kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkememizin 28/07/2022 tarihli müteferrik kararının kaldırılmasına karar verildiği ve ihtiyati haczin kabulüne yönelik hüküm oluşturulduğu, ancak kararda sadece davalı .... Ltd. Şti hakkında ihtiyati haciz kararı verildiği, diğer davalı olan ... A.Ş hakkında ise bir karar verilmediği, ancak istinaf kararında açıkça bu davalı yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik bir karar verilmediği ve davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği hususları gözetilerek davalı ... A.Ş hakkında da ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/1230 Esas - 2022/1230 Karar sayılı 03/10/2022 tarihli kararı ile mahkemenin 28/07/2022 tarihli müteferrik kararının kaldırıldığı gözetilerek; davacı vekilinin davalılardan ... Anonim Şirketi hakkındaki ihtiyati haciz talebinin de kabulü ile; aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlu üretici firma olan ... Anonim Şirketi'nin taşınır, taşınmaz malları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi kabil ve 235.621,77-TL borca yeter miktardaki kesiminin İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyaten hacizine diğer davalı ... Ltd. Şti hakkında istinaf kararı ile dava değeri olan 235.621,77-TL'nin %15'i oranında teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verildiğinden mükerrer teminat alınmaması amacıyla istinaf kararı doğrultusunda teminat yatırılması halinde davalı ... ... Anonim Şirketi yönünden ayrıca teminat alınmasına yer olmadığına, karar verilmiştir.
Davalı .... A.Ş. vekili 04.11.2022 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; İstinaf kararında müvekkilleri hakkında sehven unutularak karar verilmediği belirtilerek kabul kararı verilmiş ise de heyetin bilerek sadece yüklenici firma hakkında ihtiyati haciz verdiği, kendilerinin sadece üretici olduğuna yönelik savunmalarına itibar edildiğini, istinaf kararında davacı ile diğer davalı arasında imzalanan sözleşmenin ekinde yer alan şartnamenin 5. maddesine atıf yapılmış, teklif edilen malların alıcıya teslim edildiği tarihten itibaren en az 12 ay boyunca imalatçının garantisi altında olacağına dair düzenlemeyi esas alındığını, davacıyla aralarında herhangi bir sözleşmenin olmadığını, kendilerine husumet düşmediğini, dava konusu ürünleri davalının sattığını, ihtiyati haciz şartlarının müvekkili yönüyle oluşmadığını, müvekkilinin malzemesini ... şirketine teslim ettiği anda kusurla ilgili olan illiyet bağının kesildiğini, panellerin %100 üretim hatası yapıldığının kesin olarak tespiti halinde yeniden değerlendirme yapılabileceğini, ihtiyati hacizle müvekkilinin ticari itibarinin zedelendiğini belirterek haczin kaldırılmasını mahkemesinden talep etmiştir.
Mahkemece duruşmalı yapılan inceleme sonucuna 13.12.2022 tarihli ara karar ile " İhtiyati haciz talebi yönünden yapılan incelemede; ihtiyati haczin hangi hallerde verilebileceği, İİK'nın 257. maddesinde sayılmış olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için haciz konulacak mal varlığının dava konusu olması zorunlu değildir. Yaklaşık ispatın yeterli olduğu ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 03/10/2022 tarihli kararında belirtildiği üzere ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının yerinde olduğu, İİK'nın 265 'te düzenlenen ihtiyati haciz kararına itiraz sebeplerinden sınırlı olduğu ve itiraz eden vekilinin dilekçesinde belirttiği itirazların İİK madde 265'teki ihtiyati hacze itiraz sebepler arasında yer almadığı anlaşılmakla, itirazın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davacı taraf arasında akdedilen herhangi bir sözleşmenin mevcut olmadığını, müvekkil aleyhine müteferrik kararla beraber ihtiyati haciz kararı verilmiş olmasının hatalı olduğunu, dava konusu malın ayıpsız misli ile değişimi, panellerin güncel bedelinin ödenmesi, zararın giderilmesi, kazanç kaybına dair açılan davanın husumet yönünden tarafa yönlendirilmemesi gerektiği, husumetlerinin olmadığını düşündükleri dosyada ihtiyati haciz kararı verilmiş olmasının hatalı olduğunu, ihtiyati tedbir/haciz kararı alınabilmesi açısından; karşı yanca öncelikli olarak akdi ilişki içerisinde bulunan diğer davalıya dava açmak iradesine başvurulması gerektiğini, müvekkilin kusuruna oranla, oluşan sonuca göre tedbir talep edilmesi gerektiğini düşünmekte olduklarını, ürünü aracı firma ile temin eden davacı ile müvekkil arasında akdi bağ oluşmadığından, üreticiye karşı sözleşmeye dayanılarak herhangi bir talepte bulunulması gibi bir durum da mümkün olamadığını, ayıba dair bir garanti ya da imzalanan bir sözleşme olmaması hasebi ile, diğer davalı ile aynı dava konusu aynı taraf teşkilini sağlamadıklarını, ayrıca davanın Kayseri ilinde görülmesinin HMK ilgili hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, Kayseri İlinde açılan davanın tefrik edilerek Ankara İline gönderilmesi gerektiğini görev ve yetki konusunda red kararı verilmesi yönünden de kararı İstinaf Kanun yoluna taşıdıklarını, ihtiyati haciz yönünde verilen karara itiraz etmekle beraber ihtiyati haciz kararının bu aşamada kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
İddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler.
GEREKÇE: HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Talep ise; ihtiyati haczin kabulüne ilişkin ara kararının ve buna itirazın reddine ilişkin ara kaldırılması istemidir.
Davacı ile davalı ... Ltd. Şti. Arasında 10.03.2021 tarihinde Şebeke Bağlantılı ... Enerjisi Santrali Yapım Sözleşmesi imzalandığı ve davacı şirketin hayvancılık tesisine kurulum gerçekleştirildiği, söz konusu kurulum için ise davalı ... Ltd. Şti. tarafından diğer davalı ... A.Ş.'den panel satın alındığı, davacı eldeki dava ile; yağmur suyundan etkilenen panellerin arızalanması ve çalışmaması nedeniyle oluşan zararının davalılardan tazmini ile, dava konusu alacak miktarınca davalıların mal varlığına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
Davacı ile davalı ... Ltd. Şti. Arasında var olan eser sözleşmesi ilişkisinde davacı iş sahibi, davalı yüklenici olup; diğer davalı ise üretici firmadır.
Davalı ... Ltd. Şti. kurulumda hata olmadığını, panellerde üretim hatasının bulunduğunu, diğer davalı ... A.Ş.'nin son kullanıcıya garanti vermiş olduğunu belirterek; ... A.Ş. İse davacıyla aralarında bir sözleşme bulunmadığını, husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini, panellerin hatasız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davacı delil olarak Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/3 D.iş sayılı tespit dosyası ile arıza dönemince ödediği faturaları sunmuştur.
Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/3 D.iş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamede belirtildiği üzere; 252 adeti çatının güneyinde 108 adeti kuzeyinde olmak üzere toplam 360 adet panel bulunduğu, ahır çatısında kurulu olan Çatı GES'in hali hazırda faal olmadığı ve elektrik üretmediği, enerji panellerinin çerçeve ile cam arasında yer alan kısımlarının, yağmur suyuna maruz kalmasıyla birlikte suların bu kısımdan içeri nüfuz ettiğini ve bu kısımlarda renk değişimleri ve yeryer de kısa devrelere sebep olduğunu, kısa devre olan paneller nedeniyle tüm sistem çökmüş ve kullanılmaz hale gelmiş olduğunu, kısa devre yapan kısımlarda kararmalar meydana geldiğini ve kısa devre yapmasıyla birlikte panellerin enerji üretemediğini, çatının kuzey kısmında yer alan panellerden 2 tanesi farklı marka olup diğer panellerden ayrıldığını, renk olarak daha koyu tonda olan panellerin, diğer 358 panel gibi aynı zamanda montajı yapılmış olsa da su izolasyonu konusunda daha başarılı olup diğer paneller gibi çerçeve kısmından yağmur suyu almamış ve olumsuz etkilenmemiş olduğunu, ancak diğer 358 panelde yağmur suyundan etkilenmiş, çerçeve kenarlarından yağmur suyu almış ve renk değişimleri meydana gelmiş olduğunu, tesisin taahhüt edilen diğer kısımlarında arıza unsuru bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan 10.03.2021 tarihli sözleşmenin ekinde yer alan şartnamenin 5. maddesinde; teklif edilen malların alıcıya teslim edildiği tarihten itibaren en az 12 ay boyunca imalatçının garantisi altında olacağının düzenlendiği, sözleşme tarihi üzerinden 12 aylık süre geçmediğinden, meydana gelen arıza garanti kapsamda değerlendirilip su izolasyonu konusunda ayıplı olan 358 adet panelin değiştirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Yargılama sırasında keşif sonucu bilirkişi ... tarafından düzenlenen 31.10.2022 tarihli bilirkişi raporuyla sonuç olarak hem montaj hem de üretim hatası bulunduğu belirtilmiştir.
İİK'nın 257. maddenin birinci fıkrasında, vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri birlikte dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir. Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacağın rehin ile temin edilmemiş olmasıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur. Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir. Yine İİK'nun 258. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz talep eden taraf, dilekçesinde alacağı ve ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat oluşturacak haklı, geçerli ve somut delilleri göstermek ve bunları dava dilekçesinin ekinde Mahkemeye eksiksiz şekilde sunmak zorundadır.
İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.(Yargıtay 19. HD 2016/18235 E. 2018/731 K.)
Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; dairemizin ihtiyati haciz kararında davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi kabul edilip davalı ... ... A.Ş hakkında ihtiyati haciz karar verilmemiş olup dayanak sözleşmenin tarafları ve kapsamı, istinaf edenin davadaki sıfatı, dava konusu yapılan tazminatın yargılamayı gerektirmesi, yaklaşık ispat kuralı kapsamında davacı tarafça istinaf eden davalı yönüyle dosyaya mahkemede yeter derecede kanaat uyandıracak yeterlilikte delil sunulmamış olması nedeniyle davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken bu yöndeki talebinin kabulü ile davalı vekilinin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının da reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Hal böyle olunca davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile ara kararın, 6100 sayılı HMK'nin 353,1/b-2. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
A-Davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 3.12.2022 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararların yeniden karar verilmek üzere KALDIRILMASINA;
B-İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN YENİDEN ESASIYLA İLGİLİ OLARAK;
1-Davalı ... ... A.Ş. vekilinin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının kabulü ile 04.11.2022 tarihli İHTİYATİ HACİZ KARARININ KALDIRILMASINA,
C-İSTİNAF YARGILAMASI YÖNÜNDEN;
1-Davalı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın talep halinde yatırana iadesine,
2-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-HMK’nin 359/4. maddesi uyarınca kararın taraflara ilk derece mahkemesince tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile olmak üzere geçici hukuki koruma kararı olduğundan HMK.nun 362/1-f.maddesi itibariyle kesin olarak karar verildi.02/03/2023