T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1230
KARAR NO:2022/1230
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARAS:2022/639 Esas sayılı derdest dosyanın istinafı
KARAR TARİHİ:28/07/2022
DAVA KONUSU:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:03/10/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :04/10/2022
Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik süresi içinde istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonucunda,
GEREĞİ DÜNÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... Ltd. Şti arasında imzalanan sözleşme gereğince ... yolu ... km ... Evler Mevki no: ... ... ... iş yerine tesis kurulduğunu, bu tesisin kurulumunda dava konusu panellere yaklaşık 55.000,00 Dolar ödendiğini, kurulan sistemin 02/08/2021 tarihinde resmi olarak TEDAŞ kabulünün yapıldığını ve üretime geçildiğini, ancak 11/08/2021 tarihinde yağan yağmur sonrasında sistemin arıza verdiğini ve çalışamaz hale geldiğini bu nedenle Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/3 D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, müvekkili şirketin elektrik üretememesi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı elektrik bedelleri, hemde üretim fazlası elektriği satış yapamadığından kaynaklı maddi zararların tazmini ile, davalı şirketlerin mal varlığı üzerine öncelikle ihtiyati haciz konulması, mahkeme aksi kanaatte olur ise davalıların malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Mahkemece; davacılar vekili, ihtiyati haciz ya da ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiş ise de; davacının amacı para alacağını teminat altına almak olduğuna göre ve HMK. 389. maddesi gereğince ihtiyati tedbirin sadece "uyuşmazlık konusu hakkında" verilebilmesi nedeniyle davalıların malvarlıkları uyuşmazlık konusu olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebine gelince, dosya kapsamı itibariyle de ortada miktarı belirli bir alacak bulunmadığı, davacının alacağın varlığı ve miktarının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararı verebilmek için de yasada aranan koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla davacının ihtiyati haciz talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
İSTİNAF SEBEP VE GEREKÇESİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece ihtiyat-i tedbir ve ihtiyat-i haciz talebinin reddedildiğini, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme dayanak olarak gösterilen gerekçenin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, yapılan tesisin çalışmadığı, kullanılan güneş enerjisi panellerinin üretim hatalı olduğu ve sistemin çalışmadığının mahkeme kararı ile tespit edildiğini, tespit tarihinde bu tarihe kadar geçen dönemde müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalınan elektrik faturalarının dosya içerisine sunulduğunu, dosya da istenen alacak miktarının belirtildiğini, mahkemeye sundukları delillerin müvekkilinin haklılığını ve alacağın varlığını açıkça ortaya koyduğunu, hatalı ürün kullanımından kaynaklı Güneş Enerji Sisteminin çalışmadığı ve elektrik üretimi yapamadığının açıkça ortada olduğunu, üretilemeyen elektrik nedeniyle ödenen faturaların ekte sunulduğunu, alacağın varlığının Bölge Adliye Mahkemesinin aradığı koşullarda ispat edildiğini ileri sürerek ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :İddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler.
İSTİNAF NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.Talep ise; ihtiyati haciz isteminin reddine yönelik ara kararının kaldırılması istemidir.Davacı ile davalı ... Ltd. Şti. Arasında 10.03.2021 tarihinde Şebeke Bağlantılı ... Güneş Enerjisi Santrali Yapım Sözleşmesi imzalandığı ve davacı şirketin hayvancılık tesisine kurulum gerçekleştirildiği, söz konusu kurulum için ise davalı ... Ltd. Şti. tarafından diğer davalı... A.Ş.'den panel satın alındığı, davacı eldeki dava ile; yağmur suyundan etkilenen panellerin arızalanması ve çalışmaması nedeniyle oluşan zararının davalılardan tazmini ile, dava konusu alacak miktarınca davalıların mal varlığına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.Davacı ile davalı ... Ltd. Şti. Arasında var olan eser sözleşmesi ilişkisinde davacı iş sahibi, davalı yüklenici olup; diğer davalı ise üretici firmadır.Davacı delil olarak Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/3 D.iş sayılı tespit dosyası ile arıza dönemince ödediği faturaları sunmuştur. Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/3 D.iş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamede belirtildiği üzere; 252 adeti çatının güneyinde 108 adeti kuzeyinde olmak üzere toplam 360 adet panel bulunduğu, ahır çatısında kurulu olan ... GES'in hali hazırda faal olmadığı ve elektrik üretmediği, enerji panellerinin çerçeve ile cam arasında yer alan kısımlarının, yağmur suyuna maruz kalmasıyla birlikte suların bu kısımdan içeri nüfuz ettiğini ve bu kısımlarda renk değişimleri ve yeryer de kısa devrelere sebep olduğunu, kısa devre olan paneller nedeniyle tüm sistem çökmüş ve kullanılmaz hale gelmiş olduğunu, kısa devre yapan kısımlarda kararmalar meydana geldiğini ve kısa devre yapmasıyla birlikte panellerin enerji üretemediğini, çatının kuzey kısmında yer alan panellerden 2 tanesi farklı marka olup diğer panellerden ayrıldığını, renk olarak daha koyu tonda olan panellerin, diğer 358 panel gibi aynı zamanda montajı yapılmış olsa da su izolasyonu konusunda daha başarılı olup diğer paneller gibi çerçeve kısmından yağmur suyu almamış ve olumsuz etkilenmemiş olduğunu, ancak diğer 358 panelde yağmur suyundan etkilenmiş, çerçeve kenarlarından yağmur suyu almış ve renk değişimleri meydana gelmiş olduğunu, tesisin taahhüt edilen diğer kısımlarında arıza unsuru bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan 10.03.2021 tarihli sözleşmenin ekinde yer alan şartnamenin 5. maddesinde; teklif edilen malların alıcıya teslim edildiği tarihten itibaren en az 12 ay boyunca imalatçının garantisi altında olacağının düzenlendiği, sözleşme tarihi üzerinden 12 aylık süre geçmediğinden, meydana gelen arıza garanti kapsamda değerlendirilip su izolasyonu konusunda ayıplı olan 358 adet panelin değiştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. İİK'nın 257. maddenin birinci fıkrasında, vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri birlikte dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir. Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacağın rehin ile temin edilmemiş olmasıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur. Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir. Yine İİK'nun 258. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz talep eden taraf, dilekçesinde alacağı ve ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat oluşturacak haklı, geçerli ve somut delilleri göstermek ve bunları dava dilekçesinin ekinde Mahkemeye eksiksiz şekilde sunmak zorundadır.İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.(Yargıtay 19. HD 2016/18235 E. 2018/731 K.)İhtiyati hacze konu her alacağın, kural olarak İİK’nın 264. maddesi kapsamında itirazın kaldırılmasına veya itirazın iptali davasına ya da açılacak bir menfi tespit, alacak veya istirdat davasına konu olması kanunda öngörülen bir olasılıktır.Açıklanan dosya kapsamı ve sunulan belgelere göre somut olayda, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereğince ihtiyati haciz isteminin kabulü gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf taleplerinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi hükmü gereğince kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
A-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/639 Esas sayılı derdest dosyanın ara kararının yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA;
B-ARA KARARIN YENİDEN ESASIYLA İLGİLİ OLARAK;
1-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜ ile takdiren dava değeri 235.621,77- TL'nin %15'i oranında teminat karşılığında aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlu iş sahibi ... Ltd. Şti'nin taşınır, taşınmaz malları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi kabil ve 235.621,77-TL borca yeter miktardaki kesiminin İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca İHTİYATEN HACZİNE,
2-İhtiyati haczin uygulanması için Kayseri Genel İcra Dairesinin yetkili KILINMASINA,
3-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
C-İSTİNAF YARGILAMASI YÖNÜNDEN;
1-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin karar harcı olarak alınan 80,70 TL harcın isteği halinde davacıya İADESİNE,
2-İstinaf başvurusu nedeniyle istinafa başvuranların yaptığı yargılama giderlerinin yargılama sonunda verilecek nihai kararla birlikte ilk derece Mahkemesince değerlendirilmesine,
3-Dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kararın temyizi kabil olmaması nedeni ile HMK’nin 359/III. maddesi uyarınca kararın taraflara ilk derece mahkemesince tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile olmak üzere geçici hukuki koruma kararı olduğundan HMK.nun 362/(1)-f.maddesi itibariyle kesin olarak karar verildi. 03/10/2022