T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/627
KARAR NO: 2023/662
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/01/2023
ESAS NO: 2020/901
KARAR NO : 2023/36
DAVANIN KONUSU: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 06/04/2023
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 25/01/2023 tarih ve 2020/901 E - 2023/36 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile davalı firma arasında 20.05.2020 tarihinde tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme imzalandığını, bu sözleşme ile davalı şirketin ... standart marka ahşap CNC 1 adet makinenin teslimi karşılığında, müvekkili şirketin elindeki 20.000-TL değerindeki ikinci el 21*28 CNC makineyi teslim etmeyi ve 45.000-TL peşin, geri kalan 106.100-TL'lik kısmı çek ile taksitli olarak ödemeyi üstlendiğini, akabinde müvekkili şirketin sözleşmede kararlaştırılan peşinatı ve 20.000-TL değerindeki ikinci el 21*28 CNC makineyi davalı firmaya teslim ettiğini, iki taraf arasında yapılan sözleşmede davalı firmaya söz konusu makineleri teslim etmesi için 25/06/2020 tarihli vade günü belirlendiğini, ancak davalı firmanın sözleşme konusu makineleri belirlenen vadede teslim edemeyerek TBK'nun 117/2. maddesine göre borcun ifa edileceği gün belirlenmiş olduğu için temerrüt ihtarına gerek kalmadan temerrüde düştüğünü ve müvekkili firmanın zarara uğradığını, davalı firma tarafından 25.06.2020 tarihinde teslim edilmesi kararlaştırılan ... marka makinenin sözleşmenin imzalandığı tarihte satış fiyatının 145.000-TL olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından günümüze yaklaşık 7 ay geçtiğini, müvekkili firmanın peşinat olarak verdiği 21*28 ölçülerinde ikinci el CNC makinesini geri alamadığını ve makineye karşılık sayılan 20.000-TL'nin de ödenmemiş olduğunu ve sözleşme konusu yeni makinenin fiyatının da emsal 3. firmadan alınan tekliften de görüleceği üzere en az 265.000-TL olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulünü, sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak ve ıslah yolu açık olmak üzere en az 120.000-TL'lik zararın ve sözleşme esnasında teslim ettiği 21*28 ölçülerindeki ikinci el CNC makinesinin 20.000-TL'lik bedeli olmak üzere toplam 140.000-TL alacağının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu, tüm dosya kapsamı nazara alınarak; davacı tarafın iddia ettiği 140.000,00-TL'lik zararı ile ilgili bilirkişi kök ve ek raporunda herhangi bir tespit yapılamadığının belirtildiği, buna göre davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, davacının davasını ispat edememesi nedeniyle davalıya yemin teklifinde bulunduğu, davalı şirket yetkilisinin usulüne uygun olarak yukarıda belirtildiği üzere yemini eda ettiği, neticeten davacının davasını yemin delili ile de ispat edemediği görülmekle, açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.-Açılan davanın reddine, ..." şeklinde karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru ve istinafa ek dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2020/901 Esas , 2023/36 Karar sayılı ilamının dilekçemizde belirttiğimiz hukuka aykırılıklar nedeniyle bozulması akabinde yeniden hüküm kurulması gerektiğini, davalı firma yetkilisinin arabuluculuk ilk toplantısına mazeretsiz olarak katılmadığını ancak 6325 sayılı kanuna aykırı olarak yargılama giderlerinden sorumlu tutulmadığını ve lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, derece mahkemesinin kararının esasa dahi girmeden usül yönünden 6325 sayılı arabuluculuk kanunu hükümlerine açıkça aykırı olduğunu, gerekçeli kararda sözleşmenin davalı tarafından ifa edilmemesi nedeniyle davacı müvekkilin zararının olmadığı şeklindeki hükmün hukuka aykırı olduğunu 20.05.2020 tarihli protokole göre ahşap cnc makinasının müvekkili firmaya teslim edileceğinin açıkça belirtilmekte olduğunu., hatta 25.06.2020 tarihine kadar teslimat yapılmaması halinde ticari zararların davalı firma tarafından karşılanacağının belirtildiğini , hem kçk bilirkişi raporunun hem ek bilirkişi raporunun hem de de ilk derece mahkemesi tarafından dava dilekçelerinde ki taleplerinin değerlendirilmeden eksik araştırma ve inceleme ile hukuka aykırı hüküm kurulduğunu, istinaf incelemesinde bu hususların dikkate alınacağı kanaatinde olduklarını, müvekkili firma tarafından davalı firma arasında uzun zamandır güvene dayalı ticari ilişki bulunduğunu dava konusu makine, davacı firmanın, davalı firmadan yeni bir cnc tezgah alacak olması sebebiyle demirbaş defterinden düşülmediğini demirbaş kayıtlarının da yeterince incelenmediğini ve eksik araştırma neticesinde hüküm kurulduğunu davaya konu teslim edilmeyen sıfır cnc makinasının zamanında teslim edilmemesinden kaynaklı müvekkilinin makinanın yapması gereken işleri dışarıda farklı firmalara yaptırdığını ,sözleşmenin imzalandığı tarih üzerinden uzun bir zaman geçmesine rağmen davalı firma tarafından makinenin teslim edilmediğini davalı tarafın anlaşma gereğince teslim etmesi gereken sıfır cnc tezgâhını teslim etmemesi üzerine davacı firma aynı model cnc tezgahı daha yüksek fiyata başka bir firmadan satın aldığını, ilk derece mahkemesi müvekkilin sıfır cnc makinasının teslim edilmemesi nedeniyle uğradığı zararı dikkate almadan hüküm kurduğunu, dava dilekçelerinde fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere sıfır makina bedeli farkı olan 120.000 tl nin , montaj bedelinin , nakliye bedelinin ve ikinci el cnc makinasının ücretinin tarafımıza ticari temerrüd faizi ile iadesini talep ettiklerini taleplerinin haklılığının dava kapsamında anlaşıldığını, bilirkişi raporunda makinenin zamanında teslim edilmemesinden kaynaklı müvekkilin uğradığı zararı dikkate alınmadan rapor hazırlandığını bilirkişi raporunda sadece davalı firmanın sözleşme konusu ... 21/28 standart marka ahşap cnc makinesinin davacıya teslim edilmediği sonucuna varıldığını, İlk derece mahkemesince delillerinin yeterince incelenmeden ve hatalı ve eksik bilirkişi raporunu dayanak alarak dosyanın karara çıkarılması ve gerekçeli kararda da bilirkişi raporlarındaki hatalı değerlendirmelerin dikkate alınarak hüküm kurulması, bilirkişi ek raporu ve kök rapora itirazlarının dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu bozma nedeni olduğunu, ayrıca özellikle belirttikleri 6325 sayılı arabuluculuk kanununa aykırı şekilde ilk oturuma mazeretsiz katılmayan davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi , yargılama giderlerinin müvekkile yüklenmesinin açıkça kanun hükmüne aykırı olduğunu, arabuluculuk ilk oturumuna katılmayan davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulması ve lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin açıkça kanun hükmü gereği olduğunu, davalı tarafın yemin metni taraflarınca belirtilmiş yemin metnine aykırı olarak hazırlandığını bu nedenlerle ve re'sen araştırılacak nedenlerle tüm haklarının saklı kalmak üzere: Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2020/901 Esas , 2023/36 Karar sayılı ilamının (özellikle 6325 sayılı arabuluculuk kanunu ve bilirkişi raporları dikkate alınarak ) yukarıda açıkladıkları nedenlerle bozulmasına ve davalarının kabulune , daireniz esastan karar verilmesi hususunda aksi kanaatte ise ilk derece mahkemesi kararının bozularak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dava, ticari satımdan kaynaklı zarar talebine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özellikleri uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olayı nitelendirmesi gerekçesi nazara alındığında davacının zararının yeterli ve kesin delillerle ispat edememesi nedeni ile davacının sair istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Ancak, 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin 11. Bendi gereğince: "...(11) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır." şeklinde hüküm altına alındığı, davalının mazeretsiz olarak arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı anlaşıldığından arabuluculuk ve yargılama giderlerinin davalıdan alınmasına ayrıca davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile davacı aleyhine bu hususlarda hüküm kurulmuş olması yerinde görülmemiş, davacı istinafı bu yönü ile kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak HMK'nın 353/1-b.2.maddesi gereğince araştırılması gerekli başka husus bulunmadığından bu yönden düzeltilerek yeniden hüküm kurularak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK 353/1-b.2 md. gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 25/01/2023 tarih ve 2020/901 E - 2023/36 K sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Düzeltilerek yeniden karar verilmesine, buna göre;
3-"1-Açılan davanın reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 179,90-TL ilam harcının, dava açılışı sırasında tahsil edilen 2.390,85-TL peşin harçtan mahsubuna, artan 2.210,95-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11,13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 259,00TL posta gideri ,23,00TL tebligat gideri., 500,00Blirkişi ücreti olmak üzere toplam 782,00TL yargılama giderinin 6325 sayılı yasananın 18/A maddesinin 11. Bendi gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6- 6325 sayılı yasananın 18/A maddesinin 11. Bendi gereğince kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,"
4-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 179,90 TL istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde istinaf başvurusunda bulunan davacıya iadesine,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan 40,00TL tebligat giderinin, 119,00TL posta giderinin ve 492,00TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
7-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 06/04/2023