T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/394
KARAR NO: 2023/503
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/11/2022
ESAS NO: 2021/141
KARAR NO: 2022/948
DAVANIN KONUSU: Mülkiyet (Tespit İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/03/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 23/03/2023
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/11/2022 tarih ve 2021/141 E - 2022/948 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin birikimleri ile ev sahibi olmak adına ... üye olduğunu, yaklaşık 15 yıldır düzenli olarak aidatlarını ödediğini, kooperatifin belirlediği ödeme planları ve zaman zaman farklı adlar altında belirlediği ödemelerin hepsini tamamladığını, kooperatif yönetiminin farklı hesaplar adı altında müvekkiline fazladan maliyet çıkardığını, bu maliyetlerin ödenmediğini bahane ederek haksız yere müvekkilini kooperatif üyeliğinden ihraç etmek üzere ihtarnameler gönderdiğini, 02/03/2020 tarihli ihtara verdikleri cevap ile müvekkilinin davalı kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesinin önlendiğini, müvekkilinin hali hazırda davalı kooperatifin üyesi olduğunu ve ödemiş olduğu aidatlar karşılığında bir adet daireyi hak ettiğini, davalı kooperatif tarafından bina ve dairelerin inşaatının tamamlandığını ancak müvekkiline tahsis edilmesi gereken dairenin halen müvekkiline teslim edilmediğini, dairelerin kullanıma hazır halde bulunduğunu ancak başkaları tarafından kullanılıp kullanılmadığının bilinmediğini, Kayseri 7. Noterliği ... tarihli ... yevmiye numarası ile tasdik edilen davalı kooperatifin ... tarihli ve ... sıra numaralı ortaklar kurulu kararına göre Kayseri ili Kocasinan ilçesi ... mahallesi ... pafta ... ada ... parselde bulunan 3. kat 10 numaralı kuzey-doğu cepheli dairenin müvekkiline ait olduğuna karar verildiğini, dairenin en geç 30/06/2013 tarihinde teslim edileceğinin belirtildiğini ancak kooperatifin üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, dava konusu dairenin müvekkiline ait olduğunun tespiti ve tahsisinin gerektiğinden bahisle fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu Kayseri ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parselde inşa edilmiş 3. kat 10 numaralı kuzey-doğu cepheli dairenin mülkiyetinin davacı adına tahsis ve teslimine, taşınmazda üçüncü kişilerin bulunması halinde taşınmazdan tahliyesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın her ne kadar ödemelerinin hepsini tamamladığını iddia etmiş olsa da ödemelerin tamamının gerçekleşmediğini, Eksik ödemelerden dolayı müvekkili kooperatif tarafından eksik ödemelerin tamamlanması için ihtarnameler gönderildiğini, davacının üyelik aidatlarını zamanında yatırmaması sebebiyle borçlu olduğunu, davacının eksik aidat ödemesi nedeniyle bir adet daireyi hak etmiş konumda bulunmadığını, bina ve dairelerin inşaatının tamamlanmış olmasının davacının bu daireye hak ettiği anlamına gelmediğini, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğundan bahisle davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Taşınmazın tapu kaydı, çevre ve şehircilik il müdürlüğü kayıtları, kooperatif yönetim kurulu kararları, davacının yaptığı ödemelere ilişkin belgeler ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, taşınmazın değerinin tespiti için mahallinde keşif icra edilmiş ve bilirkişiden rapor alınmıştır. Kayseri Kocasinan Tapu Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı yazısının incelenmesinde; davaya konu edilen Kayseri ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel nolu taşınmazın davalı kooperatife ait olmadığı, ...'a ait olduğu anlaşıldı. Dosyaya mübrez ... havale tarihli bilirkişi raporunda; Kayseri/Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel üzerinde bulunan 3. Kat, 10 nolu kuzey-doğu cepheli dairenin dava tarihi olan 22/02/2021 itibariyle tamamlanmış haldeki değerinin 400.000,00-TL olduğu ancak ana yapının tapu kaydında gerek bağımsız bölümlere ayrılmayışı gerekse mesken belgesinin olmaması gibi etkenlerle yapı seviyesi %90 olarak tespit edildiğinden, dava konusu daire bedelinin 360.000,00-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir. Yapılan yargılama toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; uyuşmazlığın kooperatife ait Kayseri ili, Kocasinan İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel üzerinde bulunan 3. kat, 10 nolu kuzey-doğu cepheli dairenin davacı adına tespit ve tahsisine ilişkin olduğu ancak Kocasinan Tapu Müdürlüğü'nden gelen cevabi yazıya göre mezkur taşınmazın davalı kooperatife ait olmadığı, ... isimli şahıslara ait olduğu, Somut olayda her ne kadar taşınmaz üzerindeki yapı kooperatife ait ise de, muhdesatın mülkiyetinin arzın mülkiyetine tabi olduğu, dava dışı üçüncü kişiler aleyhine sonuç doğuracak şekilde hüküm tesis edilemeyeceği anlaşılmakla davacının davalı kooperatif aleyhine açmış olduğu davasının reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece dava konusu taşınmazın davalı kooperatif adına kayıtlı olmadığı gerekçesi ile dava reddolunmuş ise de karar hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın davalı kooperatif adına kayıtlı olup olmadığı yahut kat irtifakı/mülkiyetine geçilip geçilmediğinin bir önemi bulunmadığını, yerel mahkemece davamızın kabulü açısından incelenmesi gereken husus müvekkilin ödeme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği olduğunu, tüm dosya içeriği ve tanık beyanları incelendiğinde; müvekkilin davalı kooperatife yaklaşık 15 yıldır düzenli olarak aidatlarını ödediği, kooperatifin belirlediği ödeme planları ve zaman zaman farklı adlar altında belirlediği ödemelerin hepsini tamamladığı, buna rağmen kooperatif yönetiminin farklı hesaplar adı altında müvekkile fazladan ve kötüniyetli olarak maliyet çıkardığı ve daireyi 3. Kişilere verdiği anlaşıldığını, dava konusu taşınmazın aidiyetinin müvekkil adına tespit ve tahsisine/tahsisinin tespitine karar verilmesi gerektiğini, dosya içeriğinden anlaşıldığı üzere; tahsis şartları artık gerçekleştiğinden ve aidiyet tespit istemi tahsis tespit istemini de kapsadığından, bu durumda yine dava konusu dairenin mülkiyetinin aidiyetinin tespiti ile müvekkile tahsisi/ tahsisinin tespiti gerektiğini, müvekkilin talep etmiş olduğu bu hakkın yapılan ödemelerin tamamlanmasıyla yıllar önce doğduğu hususu nazara alındığında buna bağlı olarak dava konusu taşınmazda 3. kişiler varsa bu haksız saldırının giderilmesi ve tahliyesine karar verilmesi de gerektiğini, kooperatif tarafından taşınmazın ortağa tahsisi, mülkiyeti geçiren bir işlem olmayıp, kooperatifle olan iç ilişkide bir hak bahşeden ve koşulları oluştuğunda kooperatife karşı tapu iptal ve tescil talebinde bulunma hakkı yanında ortağa, tahsis hakkına karşı yapılan haksız saldırılarda üçüncü kişilere karşı tahsis önceliğinin ve dairenin tespiti ya da müdahalenin men'i davası açmaya izin veren bir hak olduğunu, dava konusu taşınmazın davalı kooperatif tarafından imal edildiği hususunun ispat edilmiş olması karşısında davamızın tüm taleplerimiz açısından kabulü gerekirken reddi hatalı olduğunu, davaya konu tüm talepler açısından müvekkilin dava açmakta hukuki yararı bulunduğu, kooperatife tüm borcunu ödeyen ortağın mülkiyet aidiyetinin tespiti, tahsis ve tahsisin tespiti davası açabileceğine ilişkin Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E: 2015/ 421 K: 2015 / 4509 sayılı dosyası emsal niteliğinde olduğunu, )Yerel mahkeme tarafından eksik araştırma ve inceleme yapıldığını, dava konusu taşınmazda oturan üyelerin borcunun bulunup bulunmadığı, var ise ne kadar olduğu, müvekkille aynı konumda olup olmadıkları, davalı kooperatifin ortaklara karşı eşit davranma ilkesine uygun davranıp davranmadığı hususları konusunda ayrıntılı araştırma yapılmamış, bilirkişi raporu alınmadığını, bu hususların detaylı olarak incelenmemesi müvekkilin hak kaybı yaşamasına sebebiyet verdiğini, yerel mahkemece yargılama giderleri de hatalı belirlenmiş olup kararın bu yönden de kaldırılması gerektiğini, yerel mahkeme tarafından taşınmazın değeri üzerinden harç tamamlatılmak suretiyle nispi yargılama ve vekalet ücretine hükmedilmiş ise de yargılama giderleri ile ilgili hüküm de hatalı olduğunu, iş bu dava maktu harca tabi olup harç tamamlatılmasına gerek olmadığını, haliyle yargılama giderleri ile vekalet ücreti de maktu olarak belirlenmesi gerektiğini, istinaf talebinin kabulü ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/141 E. 2022/948 K. sayılı kararının kaldırılarak davamızın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı vekilinin vermiş olduğu hukuki dayanağı olmayan ve soyut iddialarına ilişkin istinaf dilekçesinin reddine, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/141 E. 2022/948 K. Sayılı ilamının ONANMASINA karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, dava konusu taşınmazın davacıya ait olduğunun tespiti ve taşınmazın davacıya tahsisi ile taşınmazda üçüncü kişilerin bulunması halinde tahliye talebine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda taşınmazın arsasının dava dışı üçüncü kişilere ait olduğu, her na kadar arz üzerindeki yapı davalı kooperatife ait ise de; muhdesatın mülkiyetinin arzın mülkiyetine tabi olup, dava dışı üçüncü kişiler aleyhine sonuç doğuracak şekilde hüküm tesis edilemeyeceği gerekçesiyle davalı kooperatif aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, dava dışı taşınmaz malikleri ile taşınmaz üzerindeki yapının maliki olduğu söylenen davalı kooperatif arasında işbu talep ve dava yönünden zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu,çünkü işbu dava sonunda verilebilecek bir kabul kararının dava dışı taşınmaz malik/maliklerinin hukukunu,mülkiyet hakkını ve bu hakka dayalı taşınmazdaki tasarruf haklarını ve hukuki menfaatlerini doğrudan etkileyecek nitelikte olduğu, bu nedenlerle işbu davanın dava dışı sözkonusu taşınmaz maliki/malikleri olan zorunlu dava arkadaşları yönünden de birlikte görülmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle işbu hususlar dikkate alınarak, davacıya dava dışı taşınmaz malikleri aleyhine de iş bu dava ile birleştirilmek üzere ayrı bir dava açmak üzere kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde dava dışı taşınmaz malikleri aleyhine dava açılması halinde her iki dosyanın birleştirilerek tarafları hakkında yargılama yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi, aksi taktirde taraf teşkili sağlanmamış olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan eksik inceleme sonucunda hüküm tesis edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6.maddesi gereğine Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/11/2022 tarih ve 2021/141 E - 2022/948 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre esastan bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Yapılan istinaf posta/yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 21/03/2023