T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/598
KARAR NO: 2023/544
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/01/2023 (ARA KARAR)
ESAS NO: 2023/37
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 27/03/2023
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/01/2023 tarih ve 2023/37 E sayılı ARA kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin ibraz ettiği dava dilekçesinden özetle: Davalı şirket adına kayıtlı araçlar ve gayrimenkul malları, bankalar nezdindeki hak ve alacakları üzerine teminatsız , mahkeme aksi kanaatte ise de belirlenecek olan uygun bir teminat karşılığında 2004 sayılı yasanın 257.maddesi doğrultusunda üçüncü kişilere satış ve devri engelleyecek ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Eldeki davanın, itirazın iptali olduğu, davalının menkul ve gayrimenkullerinin, bankadaki hak ve alacaklarının bizatihi uyuşmazlık konusu olmadığı, yargılama gerektirdiği, HMK'nun 389/1. maddesinin yasal koşulları bulunmadığı dikkate alınarak, ihtiyati tedbirin yasaca aranan koşullarının mevcut bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. 1-Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,..." şeklinde karar verilmiştir. Bu ara karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ile birlikte ileri sürülen ihtiyati haciz talebi yerel mahkemece HMK 389/1.maddede yer alan şartların gerçekleşmediği gerekçesiyle reddedilmiş ise de yerel mahkemece söz konusu ara kararın eksik inceleme ve araştırma neticesinde kurulmuş olup usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, tarafça talep edilen hukuki müessesenin yasal dayanağının 6100 sayılı HMK'nın 389/1.maddesi değil; 2004 sayılı İİK'nın 257.maddesi olduğunu, Yerel Mahkemece talebe ilişkin yasal koşulların somut olayda oluşup oluşmadığının 6100 sayılı yasanın 389.maddesine göre değil; 2004 sayılı yasanın 257.maddesine göre değerlendirilmesi gerektiğini, sırf bu hususun dahi yerel mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddi kararının eksik inceleme ve araştırma neticesinde verildiğini gösterdiğini, İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli şartların 2004 sayılı yasanın 257.maddesinde düzenlenmiş olduğunu, dosya kapsamında delil olarak sunulan ve davalı şirket tarafından itiraz edilmeyen elektronik faturalardan da anlaşıldığı üzere davalı şirketin müvekkili şirkete borçlu olduğu; elektronik ortamda düzenlenen faturalara yasal süre içerisinde davalı şirket tarafından itiraz edilmemiş olmasının; dosyada delil olarak mevcut bulunan bu faturaları ve müvekkili şirketin alacaklı olduğunu destekler whatsapp yazışma ekran kayıtlarından da tüm bu hususların açık bir şekilde anlaşılmakta olduğunu, izah edilen hususlar doğrultusunda ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesi gerektiğinin yüksek mahkemenin içtihatlarından da açık bir şekilde anlaşılmakta olduğunu, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/37 E. Sayılı 13.01.2023 tarihli ara kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yeniden yapılacak yargılama neticesinde talepleri doğrultusunda karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Derdest dava, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklı ödenmeyen bir miktar para alacağının tahsili için davalı hakkında başlatılan Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı, dava dilekçesi ile takip ve dava konusu para alacağının ileride tahsilinin güvence altına alınması amacıyla davalının adına kayıtlı araçlarına, gayrimenkul malların, bankalar nezdindeki hak ve alacakları üzerine teminatsız olarak, aksi halde uygun bir teminat karşılığında İ.İ.K'nın 257. Maddesi gereğince 3. Kişilere satış ve devri engelleyecek şekilde ihtiyati haciz mahiyetindeki ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, 11/01/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile, 492 sayılı Harçlar kanunu uyarınca davacı tarafça ihtiyati tedbir karar harcı yatırılmadığından bahisle ihtiyati tedbir talebinin usulden reddine karar vermiştir. Davacı vekili 11/01/2023 tarihli talep dilekçesi ile İ.İ.K'nın 257 vd. Maddesi gereğince istedikleri ihtiyati haciz talebi yönünden bir karar verilmesini istemiş, aynı tarihli tahsilat makbuzuyla ihtiyati haciz harcını yatırmıştır. Mahkeme, 13/01/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebini, HMK'nın 389 ve 390. Maddeleri çerçevesinde yani ihtiyati tedbir talebi yönünden inceleyerek HMK'nın 389. Maddesinin yasal koşulları bulunmadığı dikkate alınarak "Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar vermiştir. Davacı vekili işbu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, davacı tarafın 11/01/2023 tarihli talep dilekçesinin içeriği, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş olan gerekçeli ara kararda yazılı hususlar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde;Davacı vekilince sunulan 11/01/2023 tarihli dilekçesinin gerek açıklama gerekse sonuç ve istem kısmında, takip ve dava konusu para alacağı yönünden İ.İ.K'nın 257. Maddesi gereğince ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir, olmadığı takdirde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edilmiş olması nedeniyle, talebinin İ.İ.K'nın 257 vd. Maddesi gereğince ihtiyati haciz ve HMK'nın 389 vd. Maddesi gereğince ihtiyati tedbir olmak üzere iki ayrı geçici hukuki koruma türüne ilişkin olduğu, mahkemece verilen ve istinaf edilen 13/01/2023 tarihli gerekçeli ara kararda ise davacının HMK'nın 389 vd. Maddesi gereğince istediği ihtiyati tedbir talebinin incelenip değerlendirilerek "ihtiyati tedbir" talebinin reddine karar verildiği, dolayısıyla davacı vekilinin İ.İ.K'nın 257. Maddesi gereğince istediği "ihtiyati haciz" talebi yönünden mahkemece herhangi bir inceleme, değerlendirme yapılmadığı ve olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmıştır.
HMK'nın 353. Maddesine göre: "- (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir: 1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması. 2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması. 3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması 4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması. 5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, karar verilmiş olması. 20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan “veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi dışında kalması” ibaresi ile bendin (5) numaralı alt bendinde yer alan “, merci tayinine” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.6) (Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması. b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında, 42 duruşma yapılmadan karar verilir." şeklinde hüküm altına alınmış olup, 353/1-a.6 bendine göre talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması halinde Bölge Adliye Mahkemesi esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve talebin (Davanın) yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir.
Açıklanan nedenlerle, mahkemece davacı tarafın takip ve dava konusu para alacağı yönünden İ.İ.K'nın 257. maddesi kapsamında istediği "ihtiyati haciz" talebi hakkında da bir inceleme ve değerlendirme yapılması ve sonucuna göre ihtiyati haciz talebi hakkında da olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi ve bu konudaki talebin yeniden görülmesi için (Dolayısıyla davacının ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri hakkında ayrı ayrı inceleme ve değerlendirme yapılıp her bir talebi hakkında ayrı karar verilmesi için) esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine dair HMK'nın 353/1-a.6 gereğince karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin derdest 2023/37 Esas sayılı dosyasında verdiği 13/01/2023 tarihli Ara kararına karşı davacı vekilince yapılmış istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-İstinaf edilen 13/01/2023 tarihli Ara kararının HMK'nın 353/1-a.6 gereğince KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince davacı tarafın İ.İ.K'nın 257. Maddesi kapsamında istediği ihtiyati haciz talebi hakkında da esastan bir inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre talep hakkında bir karar verilmesi ve taleple ilgili davanın/ yargılamanın yeniden görülmesi için dosyanın ara kararını veren Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesine geri GÖNDERİLMESİNE,
4-HMK'nın 353/1-a.6. maddeleri gereğince, davacının dava dilekçesi ile birlikte istediği ihtiyati tedbir talebinin esastan yeniden görülmesi ve incelemesi ile sonucuna göre ihtiyati tedbir talebinin esası hakkında bir karar verilmesi için dosyanın kararı veren KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-İstinaf eden davacı tarafın yaptığı istinaf posta giderleri ile yatırdığı istinaf kanun yoluna başvurma harcının derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
8-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 27/03/2023