T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/2522
KARAR NO: 2022/2548
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/09/2022
ESAS NO: 2022/816
KARAR NO: 2022/660
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/11/2022
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 24/11/2022
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/09/2022 tarih ve 2022/816 Esas - 2022/660 sayılı kararı davacı tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar verildiği iddia edilen çek koçanlarında, ... Şubesi tarafından düzenlenen; ... , ... , ... , ... , ... nolu açık çekler ile, ... Şubesi tarafından düzenlenen; ... , ... ... , ... seri nolu toplamda 12 adet boş çekin, ticari alışveriş nedeniyle davalılara verildiğini, davalıların yükümlülüklerini yerine getirmemeleri nedeniyle çeklerin iptaline karar verilmesini ve çekler üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "......Dava dilekçesi içeriğinden davaya konu çek yapraklarının boş ve imzasız olduğu, bu durumda henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprağının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle de çek hesabı sahibi davacının çek iptali davası açamayacağı, ileride ele geçirenlerce doldurulup imzalanması ve hak iddia edilmesi halinde hesap sahibinin menfi tespit davası açma hakkı olduğu TTK'nun hükümleri açık olup, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, hamile tanınan bu hakkın keşideci, hatta henüz boş ve imzasız çek yaprakları olması nedeniyle keşideci sıfatı bile olmayan hesap sahibine tanımasının hukuka aykırı olacağı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İşbu kararı davacı süresinde istinaf etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yazılan çeklerin iptaline karar verilmesini, hükmün bozulması yerine, davanın Bölge Adliye Mahkemesi'nde yeniden görülmesine karar verilirse; ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını ve duruşmalı yapılacak istinaf incelemesi neticesinde yeniden hüküm kurularak yeniden karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.Davacının talebi ilk derece mahkemesi tarafından zayi nedenine dayalı çek iptali istemi olarak nitelendirilmiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır. Fakat somut davada davacının hasımlı olarak sunduğu (Davalılara karşı açılarak) dava dilekçesinde çeki mobilya aldığını iddia ettiği davalı yana verdiğini, fakat ürünün teslim edilmediğini, çekten ötürü bu kişiye borcu bulunmadığını belirttiği görülmüştür. HMK'nın 33. maddesi gereğince hakim, Türk hukukunu resen uygulayacağından maddi vakıaları ileri sürüp kanıtlamak taraflara, hukuki niteleme hakime aittir.Davacının gerek dava dilekçesinin olaylar kısmındaki açıklamalarında gerekse sonuç ve istek kısmının E bendinde açıkça belirttiği üzere, dava konusu çekleri taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından şahısların teslim edeceği ürünlere ilişkin verdiği ancak davalı taraf ürünleri zamanında teslim etmediği,bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla bu durumda borçlu olması gibi bir durum sözkonusu olmadığından bahisle ve iddiasıyla işbu çeklerden dolayı menfi tespit talabine ilişkin olduğu, bu davayı da satıcıya karşı açtığı, talebin niteliği gereği davacının delilleri toplanarak inceleme yapılması gerekirken, yanılgılı olarak talebin hasımsız zayi nedeniyle çek iptali talebi/davası olarak nitelendirilmesi ve buna göre de davanın aktif husumet yokluğundan reddi kararı verilmesi yerinde görülmemiş davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak HMK'nun 355. Maddesi uyarınca istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda istinaf eden davacının istinaf sebepleri yukarıda belirtilen yönlerden yerinde görüldüğünden HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince istinafa konu edilen yerel mahkeme kararın kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 16/09/2022 tarih ve 2022/816 Esas - 2022/660 sayılı nihai kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 23/11/2022