T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2731
KARAR NO: 2022/2667
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/10/2022 ARA KARAR
ESAS NO: 2022/961
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 09/12/2022
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilini dava dilekçesini özetle; Davaya konu ... Bankasına ait, ... seri nolu ... vade tarihli 264.600,00 tl bedelli çekin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilinin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için davalı şirket veya çeki ibraz eden 3. Kişiler aleyhine ödeme yasağı konmasını ve icra takibine konu edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Somut uyuşmazlık yapılan genel açıklamalar ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde, İİK 72/2 mad. kapsamında çekin, taraflar arasındaki alım satım ilişkisi nedeniyle verildiğini gösterir yaklaşık ispatı sağlayıcı delil olmadığından davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin İİK'nın 72/2 mad. gereğince REDDİNE ..." şeklinde karar verilmiştir. Bu ARA karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin gübre ticareti ile davacının zirai faaliyetlerle iştigal ettiğinin ticari ve meslek odası kayıtlarıyla sabit olduğunu, dava dilekçelerinin ekinde sunulan alış faturası bedeli ile senet bedelinin küsuratına kadar aynı olmasının dava konusu senet ile fatura konusu ticaret arasındaki illiyet rabıtasının varlığına delalet ettiğini, davalı şirketin iştigal alanı olan gübre ticareti haricinde senet tanzim edemeyeceğini, iştigal alanı haricindeki bir hukuki işlem nedeniyle davacıdan senet teslim alınmayacağını, dava konusu senedin bedeli ile fatura tutarının aynı olmasının gerçeği karşısında senet ile fatura konusu ticaret arasındaki illiyet bağı hususunda yaklaşık illiyet karinesinin gerçekleştiğinin kabulünün gerekeceğini, bu kapsamda ilk derece kararının aksine dava konusu senedin fatura konusu ticareti nedeniyle davalı şirkete verilmiş olabileceğinin ihtiyati tedbir talebi değerlendirilirken kararın yerinde gözetilmesi gerektiğini, dava dilekçelerinin ekinde sunulan Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosya muhteviyatına göre davalı şirketin onlarca kişile sahte gübre satmak suretiyle mağdur ettiğinin anlaşıldığını, davacının ihtiyati tedbir karının uygulanması halinde davalının uğraması muhtemel zararlarına karşılık mahkemece takdir edilecek teminatı yatırmaya hazır olduğunu, taraflarınca aynı gerekçelerle bir başka tarla sahibini temsilen davalı şirkete karşı açmış oldukları Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/866 Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması gerektiğini, davalı şirketin satmış olduğu gübreler üzerinde Tarım Bakanlığı tarafından yapılan incelemeler neticesinde toplatma kararı alınmış olduğunu, yerel mahkemece tedbir kararı verilmemesi halinde bu durumun çek kanunu gereğince ilgililer aleyhine cezai yaptırımları olacağını, paranın ödenmesi durumunda iadesinin mümkün olmaması tehlikesinin bulunduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi veya geç verilmesi durumunda ihtiyati tedbir kararı ile amaçlanan hukuki faydanın elde edilemeyeceğini, davalı şirketin tahsilat aşamasından sonra her türlü şekilde mal kaçırabileceğini, davalarının başlamamdan sonuçsuz kalacağını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından verilen 24/10/2022 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının istinafen kaldırılmasını, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Derdest dava, dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Davacı, dava dilekçesi ile, öncelikle davaya konu ... Bankasına ait ... Seri nolu, ... vade tarihli 264.600,00 TL bedelli, keşidecisi "... " LEHDARI (DAVACI) "..." olan ve ciro yoluyla davalıya verilen çekin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde davacı müvekkilinin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için davalı şirket ve/ veya çeki ibraz eden 3.kişiler aleyhine ödeme yasağı şeklinde ve ayrıca icra takibine konu edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme, 24/10/2022 tarihli gerekçeli ara karar ile, yaklaşık ispat koşulunu sağlayıcı yeterli delil olmadığından bahisle söz konusu ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiş, davacı vekili iş bu ara kararını süresinde istinaf etmiştir. İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş ara kararda yazılı hususlar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde: davanın, dava konusu çekten dolayı icra takibinden önce açılmış menfi tespit davası olduğu, mevcut dosya kapsamına sunulan deliller,tespit dosyası/bilirkişi raporu ile mevcut tüm dosya kapsamı birlikte gözetildiğinde, davacının söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü için yasaca aranan, gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların bulunduğu sonucuna varılmıştır.Zira burada yasaca aranan kesin bir ispat olmayıp yaklaşık ispatın yeterli olduğu,ancak mahkemece yanılgılı sebep ve gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin tümüyle reddine karar verilmiş olması nedeniyle istinaf edilen ara kararının yasa ve dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf edilen ara kararın kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b.2 gereğince düzeltilerek yeniden bir karar verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kayseri 2 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/961 Esas sayılı derdest dava dosyasında verdiği 24/10/2022 tarihli ara kararına karşı davacı vekilinin yaptığı istinaf başvurusunun KABULÜ ile ,
2-HMK 353/1-b.2 uyarınca iş bu ara kararının KALDIRILMASINA,
Düzeltilerek yeniden bir karar verilmesine, buna göre;
"1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile İ.İ.K 72/2 maddesi gereğince menfi tespit dava konusu olan ... ' tan verilme keşidecisi "..." lehtarı "..." olan ... seri nolu, ... keşide tarihli, 264.600,00 TL bedelli çekin %20'si oranında nakdi ya da aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında olmak üzere, bu çekin davalı ... Limited Şirketi tarafından bankaya ibrazı halinde çek bedelinin işbu davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbiren ödeme yasağı konulmasına,
2- İ.İ.K 72/2 maddesi gereğince dava konusu iş bu çekin davalı ... Ticaret Limited Şirketi tarafından icra takibine konu edilmesi halinde icra takibinin ihtiyati tedbiren durdurulmasına,
3- Davacının 3. Kişiler yönünden de istediği ödeme yasağı ve icra takibinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin ise, işbu davada taraf olmayan 3. kişiler aleyhine ve kambiyo senedi vasfında olan çekin yasal niteliği gereğince 3. Kişilerin bu çekten dolayı haklarını etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararının verilmeyecek olması nedeniyle reddine,
4-Tayin edilen teminat mahkemeye (İlk Derece Mahkemesine) yasal süresinde yatırıldığı/sunulduğu takdirde bu konuda ilgili banka şubesine ve icra dairesine yazıların yazılmasına ve iş bu karardan bir suretin de ekli olarak gönderilmesine (İlk Derece Mahkemesince)"
3-İstinaf eden davacının yatırdığı 80,70 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf eden davacının yaptığı istinaf posta giderinin ve 220,70 TL'nin istinaf kanun yoluna başvuru harcının derdest dava sonunda İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle HMK'nın 362/1-f ile 391/3 maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/12/2022